Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Elbrus | |
 |
|
| Państwo |  Rosja |
| Republika |  Kabardo-Bałkaria |
| Pasmo | Kaukaz |
| Wysokość | szczyt zachodni – 5642 m n.p.m.; szczyt wschodni – 5621 m n.p.m. |
| Wybitność | 4741 m |
| Pierwsze wejście | szczyt wschodni – Killar Chaszirow (22 lipca 1829); szczyt zachodni – F. Crauford Grove, Frederick Gardiner, Horace Walker, Peter Knubel i Achija Sottajew (20 lipca 1874) |
|
Położenie na mapie Kabardo-Bałkarii
  Elbrus
|
|
|
Położenie na mapie Rosji
 Elbrus
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Elbrus (ros. Эльбрус, karaczajsko-bałkarskie Минги тау Mingi-tau) – najwyższy szczyt Kaukazu. Położony jest w zachodniej części głównego łańcucha Kaukazu, na terenie Kabardo-Bałkarii w Rosji tuż przy granicy z Gruzją. Jest najwyższym szczytem Rosji. Przez alpinistów zdobywających Koronę Ziemi to właśnie Elbrus, a nie Mont Blanc uważany jest za najwyższy szczyt Europy, gdyż przyjmują oni inne granice Europy niż Międzynarodowa Unia Geograficzna.
Spis treści |
Masyw Elbrusa leży na północ od głównego pasma Kaukazu. Jest wygasłym wulkanem, którego ostatni okres aktywności miał miejsce ok. połowy I w n.e. Zbudowany jest z zastygłych law andezytowych, prawie w całości pokrytych obecnie lodowcami o łącznej powierzchni około 138 km² oraz wiecznym śniegiem (powyżej wysokości 3700-4000 m n.p.m.). Jest o ok. półtora kilometra wyższy od najwyższych otaczających go szczytów.
Masyw Elbrusa wyróżnia się charakterystyczną sylwetką o dwóch kopulastych wierzchołkach, odległych od siebie o ok. 3 km:
Wierzchołki rozdzielone są szerokim, płaskim siodłem przełęczy Elbrus (Cedlowina) na wysokości 5300 m n.p.m. We wrześniu 2010 na przełęczy otwarto schron awaryjny.
Nazwa "Elbrus" pochodzi prawdopodobnie z języka perskiego. Karaczajsko-bałkarskie słowo Минги тау (fonetycznie "Mingi-Tau") oznacza "wieczną górę".
Jako pierwszy na świecie zmierzył wysokość Elbrusu polski astronom Wincenty Wiszniewski, określając ją na 17788 stóp (5422 m)[1]. W 1829 zdobyto szczyt wschodni, a w 1874 – szczyt zachodni.
W czasie II wojny światowej szczyt 21 sierpnia 1942 zdobyty został przez armię niemiecką (1 Dywizja Górska i 4 Dywizja Górska). Elbrus pozostał aż do początku stycznia 1943 pod okupacją niemiecką[2].
W 1956 Jerzy "Druciarz" Rudnicki jako pierwszy Polak wszedł na Elbrus[3].
Góra jest celem wypraw zarówno alpinistów, narciarzy, jak i turystów. Ułatwieniem w przemieszczaniu się jest uruchomiona w 2009 roku kolejka linowa, doprowadzona w kierunku szczytu do wysokości 3750 m. W roku 2011 była nieczynna ze względu na atak terrorystyczny grupy Dżamaat Baksański, kierowanej przez Kazbeka Taszujewa[4]. W nocy z 18 na 19 lutego 2011 na wysokości 3470 metrów wysadzony został jeden ze słupów nośnych, 30 z 45 wagoników spadło na ziemię. Według informacji podanych przez milicję rosyjską, nikomu nic się nie stało[5]. Zdetonowany ładunek miał siłę rażenia 2 kg trotylu[6]. W przeddzień zamachu zamordowano trójkę turystów z Moskwy jadących w kierunku Elbrusu z lotniska w Mineralnych Wodach. Z powodu tych wydarzeń od 20 lutego do 5 listopada 2011 w rejonie Elbrusu (cały rejon elbruski i część rejonu baksańskiego Republika Kabardyńsko-Bałkarskiej) obowiązywał stan operacji antyterrorystycznej, utrudniający ruch turystyczny.
Pierwszy bieg na Elbrus odbył się w 1990 roku. Rywalizowali wówczas alpiniści radzieccy z amerykańskimi. Wygrał go Anatolij Bukriejew. Trasę Priut 11 (4050 m n.p.m.) - wschodni (niższy) wierzchołek Elbrusa (5621 m n.p.m.) pokonał w czasie 1 godziny i 47 minut. Drugi był Kevin Cooney, a trzeci Patrick Healy.
Regularnie zawody zaczęły się odbywać od roku 2005. Do wyboru są dwie trasy: klasyczna i ekstremalna. W 2006 roku na trasie ekstremalnej polana Azau (2400 m n.p.m.) - zachodni wierzchołek Elbrusa (5642 m n.p.m.) Denis Urubko wygrywając ustanowił rekord tej trasy z czasem 3 godziny 55 minut 59 sekund.
Na bieg 24 września 2010 w ramach programu Artura Hajzera "Polski Himalaizm Zimowy 2010-2015"[7] PZA wysłał 13-osobowy zespół. Na trasie ekstremalnej wygrał Polak Andrzej Bargiel, który ustanowił nowy rekord trasy - 3 godziny 23 minuty 37 sekund. W kategorii kobiet na tej trasie wygrała Polka Aleksandra Dzik, zostając jednocześnie pierwszą kobietą, która ukończyła bieg na trasie ekstremalnej.
|
|||||||||||||||||||||||
