Emanuel Mateusz Rostworowski (ur. 8 stycznia 1923 w Krakowie, zm. 8 października 1989 w Krakowie) – polski historyk, profesor Polskiej Akademii Nauk.
Związany z Uniwersytetem Jagiellońskim. Wieloletni (1964-1989) redaktor naczelny Polskiego Słownika Biograficznego. Pod jego kierownictwem wydano 22 tomy. Sam był autorem ponad 60 obszernych biogramów.
Doktoryzował się w roku 1950, w roku 1961 został profesorem nadzwyczajnym, 10 lat później zwyczajnym. W 1977 roku ogłosił syntezę dziejów XVIII wieku. Stanowiła ona czwarty z serii podręczników akademickich historii powszechnej PWN i jest ceniona po dziś dzień za wysoką wartość merytoryczną i znakomity styl.
Autor wielu publikacji na temat historii Polski XVIII wieku. Jeden z ostatnich uczniów Władysława Konopczyńskiego. Syn Karola Huberta Rostworowskiego, brat Marka Rostworowskiego i Jana Rostworowskiego.