| Emil Barchański | |
| Data i miejsce urodzenia | 6 czerwca[1] 1965 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 3 czerwca 1982 Warszawa |
| Przyczyna śmierci | zamordowany[2][3] przez SB |
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Bródnowski w Warszawie, kwatera 46 F |
| Miejsce zamieszkania | Warszawa |
| Narodowość | Polak |
| Edukacja | XI LO im. Mikołaja Reja |
| Odznaczenia | |
Emil Barchański - Emil Piotr Barchański[4] - (ur. 6 czerwca[1] 1965 w Warszawie - zm. 3 czerwca 1982 w Warszawie) - 16[a] letni uczeń XI Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Reja w Warszawie, działacz demokratyczny w czasach PRL.
W 1981 założył szkolny kabaret Wywrotowiec i wydawał pismo satyryczno-polityczne Kabel. 13 grudnia 1981 - po wprowadzeniu stanu wojennego zaczął prowadzić działalność konspiracyjną w grupie "Piłsudczycy".
10 lutego 1982 wziął udział wraz z Markiem Marciniakiem i Arturem Nieszczerzewiczem w akcji przeciwko pomnikowi Feliksa Dzierżyńskiego polegającej na oblaniu pomnika czerwoną farbą i obrzuceniu koktajlami Mołotowa.
3 marca 1982 zatrzymany przez SB w drukarni drugiego obiegu podczas druku publikacji Adama Michnika "Będę krzyczał"[1] z 1977[5] r. Po aresztowaniu był bity i zmuszany do składania fałszywych zeznań. Na 17 czerwca 1982 został wyznaczony kolejny termin rozprawy Tomasza Sokolewicza i Marka Marciniaka, w którym Emil miał zeznawać jako świadek. Na jednej z wcześniejszych rozpraw zeznał: „Ci panowie, kiedy biją, nie przedstawiają się, ale jestem gotów w każdej chwili ich rozpoznać”[6].
Wziął udział w manifestacjach patriotycznych 3, 9 i 13 maja 1982.
3 czerwca 1982 pojechał na plażę nad Wisłą, gdzie zaginął. Według relacji świadka Huberta Iwanowskiego, który widział Emila ostatni, miał się kąpać w Wiśle: "..najpewniej Emil wskoczył do rwącego nurtu za topiącym się psem."[1]. Według relacji matki: Emil "...nie znosił wody, miał hydrofobię. Rok wcześniej, w czasie wakacji na Wybrzeżu, ani razu nie wszedł do morza. Nigdy nie chodził na basen. "[1].
Po 2-ch dniach: 5 czerwca 1982, na dzień przed jego 17 tymi urodzinami, odnaleziono jego zwłoki przy 500 km Wisły. Przyjmując, że Emil utopił się w okolicy wskazanej przez Huberta Iwanowskiego, aby znaleźć się w tym miejscu ciało musiałoby przez kilkadziesiąt kilometrów płynąć pod prąd. [1].
16 czerwca 1982 po mszy św. o godz. 1330 w kościele św. Jacka odbył się pogrzeb Emila Barchańskiego na Cmentarzu Bródnowskim[7] (kwatera 46 F VI 20).
Uważany za najmłodszą ofiarę stanu wojennego[8]. W 2009 Instytut Pamięci Narodowej prowadził postępowanie w sprawie zabójstwa Emila Barchańskiego[1].
Spis treści |
3 maja 2008 został przez prezydenta RP, Lecha Kaczyńskiego, pośmiertnie odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[9][10].
W stołecznym liceum uroczyście odsłonięto trzy wystawy przypominające stan wojenny. Inicjatorem upamiętnienia Emila Barchańskiego byli sami uczniowie. W uroczystościach uczestniczyła matka Emila Barchańskiego - Krystyna. W rozmowie z Informacyjną Agencja Radiową przyznała, że często obawiała się o syna. "Natomiast on się nie bał. Pewnego dnia powiedział, że my należymy do pokolenia przestraszonych, natomiast jego jeszcze nie zdołali przestraszyć"[11].
Okoliczności śmierci Emila Barchańskiego stały się osnową: