Etylomorfina

Etylomorfina
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) 3-O-etylomorfina
Inne nazwy i oznaczenia dionina
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C19H23NO3
Masa molowa	313,39 g/mol
SMILES CCOC1=C2C3=C(CC4C5C3(CCN4C)C(O2)C(C=C5)O)C=C1
Identyfikacja
Numer CAS	76-58-4 125-30-4 (chlorowodorek)
PubChem	5359271
DrugBank	DB01466
Właściwości Rozpuszczalność w wodzie 2610 mg/l (20 °C) Temperatura topnienia 199–201 °C ()
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów Zagrożenia Uwaga Zwroty H H302 Zwroty EUH brak zwrotów EUH Zwroty P brak zwrotów P Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia Szkodliwy (Xn) Zwroty R R22 Zwroty S S36/37/39, S45 NFPA 704 0 1 0   Numer RTECS QD0850000 Dawka śmiertelna LD50 810 mg/kg (szczur, doustnie)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC	R05 DA01 S01 XA06
Legalność w Polsce	środek odurzający grup II-N i III-N

Etylomorfina, Dionina (łac. Aethylmorphinum hydrochloricum, Ethylmorphini hydrochloridum, syn. Dioninum) – organiczny związek chemiczny, pochodna etylowa morfiny (etylowana grupa hydroksylowa 3-OH przy pierścieniu benzenowym). Znajduje zastosowanie w lecznictwie w postaci chlorowodorku (chlorowodorek 3-etoksy-6-hydroksy-4,5-epoksy-N-metylomorfinonu). Podany doustnie chlorowodorek etylomorfiny wchłania się dobrze z przewodu pokarmowego. Związek wykazuje właściwości zbliżone do pozostałych pochodnych alkaloidów fenantrenowych (morfiny, kodeiny, dihydrokodeiny). Wykazuje silniejsze od kodeiny i słabsze od morfiny działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe. Wykazuje także działanie uspokajające. Związek zastosowany miejscowo wykazuje działanie drażniące. Obecnie stosowany jako silny środek przeciwkaszlowy, znacznie rzadziej jako środek przeciwbólowy (w bólach różnego pochodzenia; jednak w terapii paliatywnej bólów nowotworowych ustępuje miejsca innym środkom, m.in. fentanylowi, morfinie). Ponadto rzadko miejscowo w okulistyce, w leczeniu owrzodzeń rogówki, w zapaleniu tęczówki, wysiękach wewnątrzgałkowych ciała szklistego i jaskrze. Wg Farmakopei Polskiej: dawka maksymalna jednorazowa: 0,05 g, dawka maksymalna dobowa: 0,15 g, krople do oczu: 1% – 3%.

Preparaty

• Aethylmorphinum hydrochloricum (Dioninum) 5 g – subst. do receptury aptecznej / Teva Polska, Kutno.

Bibliografia

• Farmakopea Polska V, t.II – 1993 r. / Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne
• Farmakopea Polska VIII
• Leksykon Leków, Tadeusz Lesław Chruściel, Kornel Gibiński, PZWL 1991
• Vademecum Polfa / PZWL, Warszawa 1972 r.
• Poradnik Terapeutyczny, red. Piotr Kubikowski, wyd. II – PZWL 1969 r., wyd. III – PZWL 1975 r.
• Farmakologia, Podstawy farmakoterapii / Piotr Kubikowski, Wojciech Kostowski – PZWL 1979
• Ćwiczenia z receptury, Leszek Krówczyński – Wydawnictwo UJ, Kraków 2000
• Jan Kazimierz Podlewski: Leki współczesnej terapii. Warszawa: Split Trading, wydania z lat 1996–2008. ISBN 83-85632-70-0. 

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.