Fabryka fajansu w Kole

Fabryka fajansu w Kole
nr rej. 1518 z 29.05.1974 oraz A-484/225 z 15.03.1993
Dawny budynek fabryki
Miejsce	Koło, ul. Zielona 5
Wybudowany	18 sierpnia 1842
Wpisany do rej. zabytków	29 maja 1974 15 marca 1993

Fabryka fajansu w Kole – zakład produkcyjny założony w 1842 r. przez Józefa Freudenreicha. Czynny jest nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Położony pomiędzy ulicami Sienkiewicza i Zieloną, na terenie osiedla Warszawskiego.

Do rejestru zabytków wyposażenie i budynek fabryki zostały wpisany 29 maja 1974 r., a następnie 15 marca 1993 r.

Informacje ogólne

18 sierpnia 1842 r. Józef Freudenreich wykupił dawny dom fabryczny w Kole. Budynek ten, wraz z placem, przeznaczony został na fabrykę porcelany, półporcelany i fajansu. W 1860 r. w mieście czynne były już dwa zakłady produkcyjne – Freudenreicha i Tejchfelda. Do wybuchu II wojny światowej kolski fajans był w rękach rodu Freudenreichów. Ostatnim właścicielem był Czesław Freudenreich zamordowany przez Niemców w Koninie w 1939 r.

W 1948 r. zakład został upaństwowiony. Po 1974 r. kolska fabryka została połączona z Zakładami Ceramiki Stołowej we Włocławku.

Dziś tradycje kontynuuje niewielka fabryka fajansu mieszcząca się przy ul. Zielonej 5 – w pobliżu centrum handlowego Euro-Koło. Podobną dziedziną zajmuje się także Zakład Wyrobów Sanitarnych Sanitec, wytwarzający produkty z ceramiki – zbliżonej składem chemicznym do fajansu.

Przy ul. Kajki 44 mieści się jedyne w Polsce – Muzeum Technik Ceramicznych, które posiada stałą ekspozycję poświęconą kolskiemu fajansowi.

Bibliografia

• Józef Stanisław Mujta: 635 lat miasta Koła. Koło: Muzeum Technik Ceramicznych : Kolskie Towarzystwo Kulturalne, 1997. ISBN 83-86139-34-X. 
• Kazimierz Kasperkiewicz: Miejsca i obiekty walki i pamięci z lat wojny i okupacji 1939-1945 w Kole i powiecie kolskim. Koło: Towarzystwo Przyjaciół Miasta Koła, 2004. ISBN 8390903091.