Fazy rozwoju demograficznego

Fazy rozwoju demograficznego - zmiany współczynnika urodzeń i zgonów w różnych społeczeństwach następują według określonego porządku. Wyróżnia się pięć faz rozwoju demograficznego:

• Faza I 

  Charakterystyczna dla ludności żyjących na bardzo niskim poziomie rozwoju i występuje tylko w nielicznych populacjach. Liczba urodzeń wyrównuje się ze zgonami, które są liczne ze względu na stan ludności. Przeciętna długość życia nie przekracza 45 lat.

• Faza II 

  Osiągnięcia medycyny wpłynęły na zmniejszenie liczby zgonów. Średnia długość życia wynosi 60 lat.

  Faza III 

  Na początku tej fazy przyrost jest duży, i maleje wraz z dążeniem do kolejnej fazy.

• Faza IV 

  Liczba zgonów jest niewielka, dzięki wysoko rozwiniętej służbie zdrowia i wiedzy medycznej. Wystąpiła w Europie Zachodniej w latach 60. XX w.

• Faza V 

  Przyrost zwiększa się do liczby zgonów, a pod koniec fazy liczba zgonów przewyższa urodzenia. Przyrost naturalny jest wtedy ujemny.

Faza I

• wpływ warunków przyrodniczych na przyrost naturalny
• przyrost naturalny na granicy możliwości biologicznej 0.2-0.3%
• życie było nieustanną walką o przetrwanie (wojny, walki plemienne, epidemie np. dżuma w XIV w.)
• po wojnie duży przyrost kompensacyjny czyli chęć biologicznego wyrównania strat wojny

Faza II

• charakterystyczna dla krajów rozwijających się
• na wzrost urodzeń wpłynęła dłuższa średnia życia (gł. kobiet)- XIXw
• spadek śmiertelności np. przez rozwój szczepień
• XIX w. to mała eksplozja demogaficzna
• młode społeczeństwo
• duża liczba kobiet w wieku rozrodczym
• wysoki współczynnik płodności

powodem dlaczego się tak dzieje są:

• zwyczaje i tradycje
• niewielkie znaczenie środków antykoncepcyjnych, aborcji, świadomego planowania rodziny
• niski poziom wykształcenia
• spadek śmiertelności poprzez:
  • poprawę ochrony zdrowia
  • wzrost produkcji żywności

Faza III

• charakterystyczna dla krajów wysoko rozwiniętych
• spadek urodzeń:
  • antykoncepcja i aborcja
  • wysoka świadomość o planowaniu rodziny
  • model małej rodziny
  • starzenia się społeczeństwa
  • rozpad małżeństw
  • późne zawieranie małżeństw
  • kariera i edukacja ważniejsza niż rodzina
  • chęć zapewnienia potomstwu dobrego startu
• spadek śmiertelności poprzez:
  • rozwój medycyny
  • zdrowy tryb życia
  • poprawa wyżywienia
  • poprawa warunków życia
  • stabilizacja życia
  • opieka nad matką i dzieckiem

Faza V

• charakterystyczna dla krajów postradzieckich
• bardzo małe zarobki
• mało małżeństw (głównie bezdzietne)
• słaba i trudno dostępna medycyna
• alkoholizm
• narkotyki
• AIDS