Herb hrabiowski Feliksa Łubieńskiego
Feliks Walezjusz Władysław Łubieński (ur. 22 listopada 1758 w Minodze k. Olkusza, zm. 2 października 1848 w Guzowie k. Żyrardowa) – polski działacz polityczny, prawnik, hrabia pruski od 1798 roku herbu Pomian, starosta nakielski, rotmistrz wojsk koronnych 1789-1792, członek Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej[1].
Ród Łubieńskich wywodził się z Łubnej (obecnie Łubna-Jakusy) pod Sieradzem. Był synem Celestyna i Pauliny z Szembeków. Ojciec Feliksa zmarł w 1759 r., a matka, w rok po śmierci męża, wyszła za Potockiego, starostę guzowskiego. Feliks do 5 roku życia wychowywał się w domu babki – Jadwigi Szembekowej w Minodze. Następnie pieczę nad nim przejął jego stryjeczny dziad – prymas Władysław Aleksander Łubieński (1703-1767), któremu Feliks zawdzięcza znakomity start życiowy. Od 1767 roku kształcił się u jezuitów w Warszawie, potem studiował prawo w Sienie i Rzymie. Następnie pracował krótko w kancelarii kanclerza wielkiego wileńskiego Michała Czartoryskiego, lecz po ślubie z Teodorą Rogalińską w 1775 roku osiadł w swych dobrach pod Sieradzem – Kalinowej i Szczytnikach. W 1778 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[2]. Został posłem kaliskim w latach 1778 i 1788. Na Sejmie Czteroletnim jako poseł z województwa sieradzkiego był członkiem stronnictwa patriotycznego i jednym z redaktorów aktu konfederacji Sejmu. Czuwał nad przyjęciem Konstytucji 3 maja w lutym 1792 roku na sejmiku sieradzkim. Zorganizował też zjazd szlachty w Sieradzu, który uchwalił wyrazy sympatii dla Konstytucji. Wiadomość o przystąpieniu króla do konfederacji targowickiej przyjął „z uszanowaniem”, pisząc jednak do króla, iż „to wszelkie moje przechodzi pojęcie”. Podczas wojny polsko-rosyjskiej w 1792 roku był komisarzem sejmowym przy Tadeuszu Kościuszce. Po klęsce zabiegał o zwolnienie polskich jeńców u władz pruskich. Po II rozbiorze Polski (1793) jego majątki – Kalinowa i Szczytniki znalazły się w zaborze pruskim. W 1793 r. w Szczytnikach przyjął, w otoczeniu ok. 100 miejscowej szlachty, króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II, który wybrał się na objazd zdobyczy terytorialnych po II rozbiorze Polski. Uczestnik insurekcji kościuszkowskiej[3]. Wkrótce też za wstawiennictwem króla pruskiego uzyskał starostwo guzowskie i przeniósł się z Kalinowej do Guzowa, gdzie ostatecznie, na stałe osiadł w 1823 r. W roku 1798 otrzymał od króla Prus Fryderyka Wilhelma III tytuł hrabiowski. W roku 1806 wszedł z nominacji Napoleona w skład Komisji Rządzącej jako dyrektor sprawiedliwości i wyznań. Przygotował wprowadzenie do Polski Kodeksu Napoleona. Od 5 października 1807 do maja 1813 roku był Ministrem Sprawiedliwości, wykazując na tym stanowisku zarówno duże umiejętności organizacyjne, jak też dążność do rozszerzania kompetencji swego resortu. W roku 1808 założył ze swoich funduszy Szkołę Prawa w Warszawie, powstałą z przekształcenia istniejących od roku 1807 kursów dla urzędników sądowych. W 1811 przekształciła się w Szkołę Prawa i Administracji. Sprzeciwiał się uwłaszczeniu chłopów, był jednym z inicjatorów dekretu grudniowego. W 1812 powołany do Rady Generalnej Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego.
Nie był zbyt lubiany przez współczesnych, zarzucano mu serwilizm, samowolę w pełnieniu funkcji urzędowych i bigoterię.
Pozostawił „Pamiętnik”, wydany pośmiertnie w 1874 roku.
Był dwukrotnie żonaty, po raz drugi z Teklą Bielińską, wnuczką książąt Sanguszków, dramatopisarką i tłumaczką, która wniosła mu w posagu pałac w Warszawie (róg Królewskiej i Marszałkowskiej) oraz jurydykę Bielno. Miał z nią trzy córki i siedmiu synów, z których najbardziej znani to Tomasz Łubieński, Henryk Łubieński, Tadeusz Łubieński. Najmłodszy syn Feliksa, Józef, wżenił się w majątek Pudliszki, w których założona przez niego cukrownia stała się zalążkiem funkcjonującej do dziś przetwórni owocowo-warzywnej. Zmarł w Guzowie w 1848 r. Pochowano go na cmentarzu w Wiskitkach.
W 1791 roku odznaczony Orderem Orła Białego, w 1805 pruskim Orderem Czerwonego Orła[4].
| 4. Florian Łubieński |
|
|
|
| |
|
2. Celestyn Łubieński |
| 5. Bogumiła Walewska |
|
|
|
|
| |
|
|
1. Feliks Walezjusz Łubieński |
| 6. Marek Szembek |
|
|
| |
|
3. Paula Szembek |
|
|
| 7. Jadwiga Rudnicka |
|
|
|
| |
[edytuj] Bibliografia
- M. Brandys, Koniec świata szwoleżerów, t. I, Warszawa 1972.
- Wł. Chometowski, Pamiętnik hr. Feliksa Łubieńskiego, Warszawa 1890.
- K. Pol, Feliks Łubieński, [w:] „Rzeczpospolita” z 28.04.1999.
- A. Ruszkowski, Feliks Walezjusz Pomian Łubieński (1758-1848), jego przodkowie i dzieci, [w:] Na sieradzkich szlakach, nr 1/57/2000XV, s. 26-28.
Przypisy
- ↑ Marta Męclewska, Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, Zamek Królewski, Warszawa 2008, s. 255.
- ↑ Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006, s. 185.
- ↑ Marta Męclewska, Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, Zamek Królewski, Warszawa 2008, s. 255.
- ↑ Marta Męclewska, Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, Zamek Królewski, Warszawa 2008, s. 255.
[edytuj] Linki zewnętrzne
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
