Feminizm drugiej fali – zbiorcze określenie różnorodnych zjawisk związanych z ruchem feministycznym, które wystąpiły w latach 60. i 70. XX wieku w Stanach Zjednoczonych i Europie (szczególnie w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Francji). Oprócz problemów podejmowanych także przez feminizm pierwszej fali (edukacja i zmiany w prawie), feminizm drugiej fali zajmował się również równouprawnieniem na rynku pracy, kwestiami aborcji oraz kobiecą seksualnością. Podejmował również problem rozdziału między sferą prywatną a publiczną. Jednym z jego głównych haseł było „to co osobiste, jest polityczne” (ang. the personal is the political)[1].
Druga fala feminizmu była konsekwencją rozczarowania dotychczasowymi działaniami na rzecz równouprawnienia, skupionymi przede wszystkim na formalnych gwarancjach prawnych. Wbrew przewidywaniom zmiany prawne nie pociągnęły za sobą rzeczywistej równości np. w zakresie wynagrodzenia czy piastowaniu stanowisk kierowniczych.
Termin „feminizm drugiej fali” (ang. second wave feminism) został po raz pierwszy użyty przez Marshę Lear w 1968[2], kiedy ruch był już ukształtowany. Feminizm drugiej fali miał się skończyć wraz z narastaniem wojen seksualnych w ramach ruchu feministycznego (koniec lat 70. XX w.)[3][4][5][6][7], choć czasem jest wyznaczany na lata 90. XX wieku, kiedy pojawił się feminizm trzeciej fali[8].
Drugofalowy feminizm nie był zjawiskiem jednorodnym. W Stanach Zjednoczonych wyróżnić można jego odłam liberalny i radykalny[2]. Nurt liberalny związany był z prawicą i należały do niego przede wszystkim starsze działaczki różnych organizacji kobiecych, starających się o zmianę sytuacji kobiet w ramach istniejącego systemu społecznego[9]. Działalność ich przyczyniła się do znacznego rozwoju ustawodawstwa dotyczącego równości w miejscu pracy[8]. Istotną pracą dla tego nurtu była wydana w 1963 Mistyka kobiecości Betty Friedan. Autorka opisała w niej własną frustrację wywołaną tradycyjnymi rolami kobiecymi w patriarchalnym społeczeństwie amerykańskim, które porównała do obozu koncentracyjnego[8]. W 1966 Friedan założyła National Organization for Women, która stała się główną organizacją prawicowego nurtu feminizmu[10].
W nurcie radykalnym działały młodsze kobiety, związane z ruchem na rzecz praw obywatelskich oraz z nową lewicą. Radykalne feministki działały w mniejszych grupach, często nie mających charakteru sformalizowanego, a ich celem było radykalne przekształcenie społeczeństwa[9].
W krajach europejskich feminizm drugiej fali związany był najczęściej z myślą socjalistyczną. Ruchy feministyczne w Wielkiej Brytanii czy Francji podejmowały tematy związane z równością na rynku pracy, prawem do aborcji czy kwestiami opieki nad dziećmi[10].