Fenacetyna

Fenacetyna
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) N-(4-etoksyfenylo)acetamid
Inne nazwy i oznaczenia 4’-etoksyacetanilid, N-acetylo-p-fenetydyna
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C10H13NO2
Masa molowa	179,216 g/mol
SMILES CCOC1=CC=C(C=C1)NC(=O)C
Identyfikacja
Numer CAS	62-44-2
PubChem	4754
DrugBank	EXPT03306
Właściwości Gęstość i stan skupienia 1,24 g/cm³; ciało stałe Temperatura topnienia 135 °C
Niebezpieczeństwa Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia Toksyczny (T)
Podobne związki
Podobne związki	paracetamol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC	N 02 BE 03

Fenacetyna (Phenacetinum, N-(4-etoksyfenylo)acetamid) – organiczny związek chemiczny, pochodna aniliny. Jest jednym z najstarszych związków chemicznych stosowanych jako środek przeciwbólowy, bo już od 1887 r.

Anilina, z której wytwarzano fenacetynę, jest substancją silnie toksyczną. Fenacetyna, choć łagodniejsza, również działa szkodliwie na organizm. Wiedziano o tym od początku, lecz pełniejsze poznanie skutków ubocznych wymagało lat obserwacji i rozwoju nauki.

Podstawowe skutki uboczne to:

• methemoglobinemia czyli przekształcenie hemoglobiny w methemoglobinę niezdolną do przenoszenia tlenu
• uszkodzenie nerek i wątroby
• hemoliza krwinek
• zmiany skórne, wysypki
• działanie rakotwórcze
• uzależnienie

Z tych powodów fenacetyna została wycofana.

Jako ciekawostkę można dodać, że inna pochodna aniliny, paracetamol, niemal równie stara co fenacetyna, jest obecnie bardzo popularna.

Zobacz też

• dulcyna, paracetamol, acetanilid

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.