Fenazon, 2,3-dimetylo-1-fenylo-5-pirazolon, C11H12N2O, syn. farm. Antypirinum, Analgesinum, Phenazonum, Phenyldimethylpyrazolonum – syntetyczny środek o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym, przeciwzapalnym. Do lecznictwa został wprowadzony przez niemieckiego farmakologa, Wilhelma Filehne'a. Znakowany jodem 131 był używany w medycynie nuklearnej do oznaczania przestrzeni wody ustrojowej.
Po raz pierwszy otrzymany przez Ludwiga Knorra w 1883 roku poprzez kondensację fenylohydrazyny z estrem acetylooctowym i poddanie produktu działaniu jodku metylu. Knorr nie wiedział jednak, jaki związek zsyntetyzował, a przeciwgorączkowe właściwości nowej substancji skłoniły go do przypuszczeń, że wyprodukował nową pochodną chinoliny. Dopiero w dalszych badaniach udało się ustalić prawdziwy przebieg syntezy i produkt końcowy. W ten sposób otrzymano jeden z pierwszych syntetycznych leków przeciwgorączkowych, pochodnych pirazolonu.
Fenazon jest najbardziej toksycznym lekiem z grupy pirazolonów[1]. Dawniej bardzo popularny w polskim lecznictwie. Wchodził w skład wielu złożonych preparatów przeciwbólowych i przeciwgorączkowych (obecnie niedostępnych), m.in. Lumidrinalu tabl. (fenazon 0,3 g; kofeina czysta 0,05 g; kwas fenyloetylobarbiturowy 0,015 g; chlorowodorek efetoniny 0,02 g). Używany jeszcze niekiedy w recepturze aptecznej jako surowiec farmaceutyczny. Zastosowany miejscowo wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz znieczulające. Dostępny jest w postaci 10% kropli do uszu (preparat Antotalgin[1]).
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Jan Kazimierz ( -1997) Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska, Robert Adamowicz: Leki współczesnej terapii. Warszawa: Split Trading, 2005, s. 500. ISBN 83-85632-82-4.
|
ATC (N02) – Leki przeciwbólowe |
|
N 02 A – Opioidy
|
N 02 AA – Naturalne alkaloidy opium
|
|
|
|
N 02 AB – Pochodne fenylopiperydyny
|
|
|
|
N 02 AC – Pochodne difenylpropylaminy
|
|
|
|
N 02 AD – Pochodne benzomorfanu
|
|
|
|
N 02 AE – Pochodne orypawiny
|
|
|
|
N 02 AF – Pochodne morfinanu
|
|
|
|
N 02 AX – Inne
|
|
|
|
N 02 B – Inne leki przeciwbólowe i
przeciwgorączkowe
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
N 02 BE – Anilidy
|
|
|
|
N 02 BG – Inne
|
|
|
|
| N 02 C – Leki przeciwmigrenowe |
|
|
|
|
|
N 02 CB – Pochodne kortykosteroidów
|
|
|
|
N 02 CC – Selektywni agoniści
receptora 5-HT1
|
|
|
|
N 02 CX – Inne
|
|
|
|
|
ATC (S02) – Leki otologiczne |
|
| S 02 A – Leki przeciwinfekcyjne |
|
S 02 AA – Leki przeciwinfekcyjne
|
|
|
|
| S 02 B – Kortykosteroidy |
|
S 02 BA – Kortykosteroidy
|
|
|
|
S 02 C – Połączenia kortykosteroidów
i leków przeciwinfekcyjnych |
|
S 02 CA – Połączenia kortykosteroidów
z lekami przeciwinfekcyjnymi
|
|
|
|
| S 02 D – Inne leki otologiczne |
|
S 02 DA – Leki przeciwbólowe
i znieczulające
|
|
|
|