| Święty Filip | |
| apostoł męczennik |
|
Męczeństwo św. Filipa Apostoła, mal. Jusepe de Ribera (1639) |
|
| Data urodzenia | ? Betsaida |
| Data śmierci | ok. 81[1] Hierapolis |
| Kościół / wyznanie | chrześcijańskie |
| Wspomnienie | 1 lub 3 maja (kat) 14/27 listopada i 30 czerwca/13 lipca (praw. wg kal. greg.) |
| Atrybuty | krzyż łaciński w kształcie litery T (czasami odwrócony), wąż, smok, chleb, ryba, kamień |
| Patron | kapeluszników, pilśniarzy, cukierników |
Filip, cs. Apostoł Filipp (zm. ok. 81 prawdopodobnie w Hierapolis)[2], jeden z dwunastu apostołów Jezusa, rodzony brat apostołów Piotra i Andrzeja, święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, ormiańskiego, koptyjskiego oraz prawosławnego. Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.
Spis treści |
Pochodził z Betsaidy i uważa się, że był żonaty oraz ojcem kilku córek[2]. Wymieniany w Ewangelii św. Jana Filip był uczniem Jana Chrzciciela i przyjacielem św. Andrzeja. Jako piąty wymieniany jest w gronie wybranych przez Jezusa Chrystusa apostołów (BT J 1,43). To on przyprowadził do Jezusa św. Bartłomieja (BT J 1,46).
W czasie zgromadzenia za Jeziorem Galilejskim, wystawiony na próbę, powiedział do Chrystusa:
|
|
Filip Apostoł pośredniczył w organizacji oddania hołdu przez grupę Greków (BT J 12,21-22). Ostatnim zapisem dotyczącym tej postaci jest jego wypowiedź w czasie Ostatniej Wieczerzy w wieczerniku:
|
|
O jego losach po wniebowstąpieniu nic pewnego nie można powiedzieć. Wg Historii Kościelnej Euzebiusza z Cezarei zmarł w Hierapolis (to samo źródło podaje, że tam też zmarły jego dwie córki).
Tradycja wschodnia podaje, że Filip głosił Ewangelię w krainie Partów, Grecji, Scytii (okolice Donu i Dniepru), Lidii, Frygii (Azja Mniejsza) i Azocie. Został powieszony na słupie w Hierapolis, we Frygii, w 80 roku n.e. Inna relacja podaje, iż został ukrzyżowany i ukamienowany.
Nie powinno się mylić apostoła Filipa z ewangelistą Filipem, który był jednym z siedmiu diakonów wyznaczonych przez kościół w Jerozolimie (Dzieje Ap. 6:1-7; 8:5-13,26-40; 21:8). Jako Apostoł, Filip posiadał moc przekazywania darów Ducha. Relacja w Dziejach Apostolskich 8 rozdział pokazuje, iż Filip tam wymieniony (ewangelista?) nie mógł tego czynić i jedynie chrzcił w imię Jezusa Chrystusa.
Kult apostoła rozwijał się dzięki bogatym pracom hagiograficznym powstałych na podstawie apokryfów: Ewangelia Filipa, Dzieje Filipa, Pseudo-Abdiasz, a także Złotej legendy i wielu innych tekstów, i legend. Zgodnie z tradycją przyjmuje się, że apostoł zginął śmiercią męczeńską, przez przywiązanie do krzyża w kształcie litery T[3]. W Rzymie kult Filipa Apostoła zainicjowało sprowadzenie w VI wieku relikwii Filipa i Jakuba Młodszego do bazyliki 12 apostołów wzniesionej za papieży Pelagiusza I i Jana III[4].
Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim i ewangelickim obchodzone jest od 1955 roku 3 maja (wcześniej razem ze św. Jakubem Młodszym, zw. Mniejszym, 1 maja). W Polsce wspomnienie obchodzone jest 6 maja, jako święto liturgiczne razem ze św. Jakubem, Apostołem[5].
W Kościele anglikańskim i ewangelickim świętego wspomina się 1 maja, a w ewangelickim również 3 maja[1].
Cerkiew prawosławna wspomina Filipa dwukrotnie:
W Kościołach wschodnich (ormiańskim i koptyjskim), z uwagi na liturgię wg kalendarza juliańskiego, wspomnienie przypada 14/27 listopada[1].
Święty Filip jest patronem miast: Sorrent, Dieppe, Philippeville, Brabant i Luxemburg, Speyer, Philippsburg i Antwerpii.
Patronuje również kapelusznikom, pilśniarzom i cukiernikom.
W ikonografii wczesnochrześcijańskiej i bizantyjskiej apostoł przedstawiany jest jako bezbrody młodzieniec bez szczególnych cech indywidualnych. Ma na sobie zwykłe szaty, jakie nosili inni apostołowie, a w ręce księgę lub zwój, charakterystyczne również wyobrażeniom innych uczniów Chrystusa[6].
Sztuka zachodnia przedstawia go natomiast jako starszego, brodatego i często łysego mężczyznę z krzyżem bądź belką od krzyża jako atrybutem. Niekiedy apostoł trzyma w ręce kamienie - znak męczeństwa, innym znów razem towarzyszy mu anioł[6].
Atrybutami św. Filipa są: krzyż łaciński w kształcie litery T (czasami odwrócony), wąż lub smok, chleb, ryba i kamień.
|
||||||||
|
||||||||