Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Film rosyjski – rosyjska sztuka filmowa i przemysł filmowy powstały w czasach Imperium Rosyjskiego. W okresie radzieckim rosyjscy reżyserzy należeli do grona najbardziej wpływowych i innowacyjnych twórców filmowych. W 1919 r. Władimir Gardin otworzył w Moskwie Instytut Kinematografii – najstarszą uczelnię filmową na świecie. Podczas panelu krytyków filmowych i historyków kina przy okazji wystawy światowej w Brukseli w 1958, większość głosujących uznała radziecki Pancernik Potiomkin za największe arcydzieło sztuki filmowej[1].
Spis treści |
Podczas kiedy na Zachodzie kino było przede wszystkim formą rekreacji i wypoczynku dla klasy pracującej, kinematografia rosyjska aż do wybuchu rewolucji w 1917 r. była rozrywką elity i była dostosowana do jej wymagań intelektualnych[2]. Pierwsze filmy zostały wyświetlone w Rosji przez braci Lumière w 1896 r. W tym samym roku powstaje w Rosji pierwszy film uwieczniający koronację cara Mikołaja II na Kremlu autorstwa Camille Cerfa. W 1897 r. pojawiają się pierwsze filmy produkcji rosyjskiej o charakterze dokumentalnym. Do najważniejszych filmów z okresu Rosji carskiej należą m.in. Stieńka Razin (1908), Obrona Sewastopola (1911), Odejście wielkiego starca (1912) czy Ojciec Sergiusz (1918).
Kino rosyjskie i później rosyjskojęzyczne kino radzieckie stało się po rewolucji lutowej jednym z najbardziej innowacyjnych ruchów kulturalnych, w rezultacie czego powstały takie dzieła jak np. Niezwykłe przygody Mister Westa w krainie bolszewików (1924), Strajk (1924), Pancernik Potiomkin (1925), Matka (1926), Październik: 10 dni, które wstrząsnęły światem (1928) i Człowiek z kamerą (1929)[3]. Radzieccy twórcy filmowi, przede wszystkim Siergiej Eisenstein i Andriej Tarkowski należeli do grona najbardziej innowacyjnych i wpływowych reżyserów. W 1919 r. aktor i reżyser Władimir Gardin otworzył w Moskwie Instytut Kinematografii – najstarszą uczelnię filmową na świecie. Za ojca radzieckiego kina można uważać Lwa Kuleszowa, reżysera i teoretyka sztuki, który w zasadniczy sposób wpłynął na powstanie Instytutu Kinematografii. Do jego uczniów należeli m.in. Wsiewołod Pudowkin i Siergiej Eisenstein. W atmosferze nadchodzącej wojny oraz w przeciągu II wojny światowej Eisenstein nakręcił dwa dramaty historyczne – Aleksander Newski (1938) oraz Iwan Groźny (1942-1946), mające głęboki wydźwięk polityczny. W 1922 Dziga Wiertow wraz z członkami grupy Kino-Oko ogłosił radykalny manifest, negujący rozrywkowe kino zachodnie przedstawiające wyidealizowany świat burżuazji oraz postulujący filmowanie zwykłych, prostych ludzi.
Od 1932 r. zaczyna dominować promowany przez władze socrealizm. W okresie tym powstają takie dzieła jak: Czapajew (1934), Lecą żurawie (1957), Ballada o żołnierzu (1959) czy Los człowieka (1959). W latach 60. i 70. wielką popularność zyskały komedie Leonida Gajdaja: Operacja "Y", czyli przypadki Szurika (1965), Kaukaska branka (1966), Brylantowa ręka (1968) i Iwan Wasiljewicz zmienia zawód (1973). W 1969 r. Władimir Motyl nakręcił Białe słońce pustyni – pierwszy film z gatunku "ostern". Film ten oglądany był przez radzieckich kosmonautów podczas lotów kosmicznych[4]. W 1965-1967 została nakręcona Wojna i pokój (4 części), najdłuższy film radziecki i najdroższy film na świecie (po uwzględnieniu inflacji)[5]. W latach 70. i 80. realizowano ambitne dramaty: Idź i patrz (1985) oraz Solaris (1972) i Stalker (1979) Andrieja Tarkowskiego.
W przeciągu lat 80. i 90. pomimo zniesienia cenzury, kino rosyjskie przeżywało kryzys spowodowany drastycznymi cięciami w dotacjach państwowych. Na początku XXI w., wraz z polepszeniem się sytuacji gospodarczej w kraju, kino rosyjskie doznało odrodzenia. Poziom produkcji filmowej w Rosji w bardzo krótkim czasie osiągnął wyższy pułap od produkcji brytyjskiej lub niemieckiej[6]. Dochody z kinematografii wyniosły w 2007 roku 565 mln $, o 37% więcej niż o rok wcześniej[7]. Do najbardziej znanych filmów nakręconych po roku 1991 należą m.in. Spaleni słońcem (1994), Cyrulik syberyjski (1998) i Dwunastu (2007) Nikity Michałkowa, Brat (1997) i Brat II (2000) Aleksieja Bałabanowa, Rosyjska arka (2002) Aleksandra Sokurowa oraz 9 Kompania (2005) Fiodora Bondarczuka.
| # | Tytuł | Rok premiery | Zyski światowe (USD) | Zyski w Rosji (USD) |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ironia losu. Przedłużenie | 2007 | 55 635 037 | 49 918 700 |
| 2 | Straż dzienna | 2006 | 38 862 717 | 31 965 087 |
| 3 | Admirał | 2008 | 38 135 878 | 34 518 207 |
| 4 | Straż nocna | 2004 | 33 951 015 | 16 239 819 |
| 5 | Samyj luczsznij film | 2008 | 30 496 695 | 27 587 835 |
| 6 | Czyngis-chan | 2007 | 26 690 277 | 6 504 128 |
| 7 | 9 Kompania | 2006 | 25 555 809 | 25 555 809 |
| 8 | Przenicowany świat | 2009 | 23 493 000 | 21 750 007 |
| 9 | Volkodav. Ostatni z rodu Szarych Psów | 2006 | 21 015 154 | 20 015 075 |
| 10 | Miłostki - zagwozdki 2 | 2009 | 19 173 883 | 17 846 852 |
