Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Filon z Aleksandrii także Philo Judaeus, Yedidia, Filon Żyd, Filon Aleksandryjski (stgr. Φίλων ὁ Ἀλεξανδρεύς Philon ho Aleksandreus, łac. Philo) urodził się przed 10 p.n.e. i zmarł po 40 n.e. - filozof i teolog żydowski, pozostający pod wpływem kultury greckiej.
Spis treści |
Filon pochodził z bogatej i wpływowej rodziny. Jego brat był bankierem Heroda Agryppy I a bratanek, Tyberiusz Juliusz Aleksander, prokuratorem Judei. Filon mieszkał w diasporze żydowskiej w Aleksandrii. Józef Flawiusz opisał uczestnictwo Filona w poselstwie do cesarza rzymskiego:
 |
Dzieło filozoficzne Filona jest wielką syntezą myśli greckiej i żydowskiej. Filon pisał po grecku. Został wychowany w kręgu kultury hellenistycznej i znajdował się pod wpływem takich filozofów jak: Platon, Arystoteles, Posejdonios, neopitagorejczycy. Ich poglądy usiłował pogodzić z prawdami i zasadami religii żydowskiej.
Filon był twórcą nowej, filozoficzno-judaistycznej koncepcji Boga, jako pierwszy sformułował tezę, że zadaniem filozofii jest poznanie Boga. Wcześniej rozważania filozoficzne wychodziły od świata i potem ewentualnie docierały do Boga. Konsekwencją tego jest dualizm świata i Boga. Według Filona Bóg jest jeden, nie ma postaci złożonej - jest bytem jednolitym, niezłożonym (zob. Deus omnia simplex). Jest niezmienny, wieczny, czyli nieograniczony, transcendentny ontologicznie (istniejący ponad światem) i epistemologicznie (niedający się poznać ludzkim zmysłom i rozumowi), istniejący sam z siebie. Bóg jednocześnie jest osobą dobrą, wszechpotężną i wszechwiedzącą. Platońskie idee są Jego myślami i siłami. Najpotężniejszym z tych idei - sił jest Logos - pośrednik między Bogiem a światem oraz anioł i syn Boży. To za ich pośrednictwem następuje oddziaływanie na świat materii odwiecznej, materii będącej jednocześnie nosicielem nicości i zła. Materia jest bierna, złożona, wtórna i zmienna.
Myśl filozoficzna Filona nie przyjęła się i nie wywarła wpływu na myślicieli żydowskich, przez których już sama myśl o odwieczności materii została potępiona[potrzebne źródło]. Większy rozgłos Filon znalazł wśród filozofów pogańskich - neoplatończyków oraz wśród teologów chrześcijańskich, takich jak: Klemens Aleksandryjski, Orygenes, Święty Ambroży oraz Augustyn z Hippony.
Fundamentem dla Filona jest „Pięcioksiąg” Mojżesza ale nie w oryginalnej wersji, tylko w przekładzie greckim zwanym Septuagintą. Było to dokonane w Egipcie tłumaczenie Biblii pochodzące z okresu od III do II w. p.n.e.. Przekład ten był powszechnie używany w diasporze żydowskiej. Filon uprawiał alegorezę, czyli wyjaśniał Biblię alegorycznie, szukając w niej ukrytych treści filozoficznych. Tekst rozumiany dosłownie dla Filona jest znakiem ukrytej natury, która ujawnia się w alegorii. Metoda interpretacji alegorycznej była w czasach Filona rozpowszechniona w niektórych kręgach żydowskich oraz w środowisku hellenistycznym. W ten sposób gramatycy aleksandryjscy interpretowali Homera i Hezjoda.
Filon analizował ludzką kondycję w raju w dziełach O stworzeniu świata (De opificio mundi) oraz Alegorie praw. W trakcie refleksji, myśl filozofa prawie natychmiast, niepostrzeżenie przechodzi z sensu dosłownego w alegoryczny. Drzewo poznania dobra i zła jest dla niego symbolem mądrości, roztropności, dającej duszy zdolność rozeznawania. Raj dla Filona jest bowiem symbolem ludzkiej duszy. Zerwanie owoców z drzewa oznaczało naruszenie tej mądrości w duszy człowieka. Adam jest symbolem inteligencji, Ewa zaś świata zmysłów. Ewa została ukazana jako wzięta z żebra Adama w czasie jego snu, dlatego, że gdy inteligencja śpi, rozbudza się zmysłowość. W raju, zmysły były pomocą inteligencji. Byli oni nadzy, co oznaczało że przed upadkiem byli w stanie, który nie charakteryzował się ani cnotami, ani wadami. Wąż był symbolem doznawania przyjemności w sposób nieuporządkowany, które w konsekwencji sprawia, że człowiek pełza po ziemi. A podążanie za tymi przyjemnościami niesie za sobą karę; człowiek skazany jest na ciężką pracę na roli, by nie być głodny. Najprawdopodobniej od Filona pośrednio, poprzez Heksaemeron św.Ambrożego[2], zaczerpnął inspirację do analizy stanu natury ludzkiej Adama i Ewy w raju augustynianizm i scholastyka[3].
Filon był bardzo płodnym pisarzem, nie wszystkie jego pisma zachowały się w całości.
Istnieją dwie serie wydań krytycznych dzieł Filona:
