| Fiodor Iwanowicz Tołbuchin Фёдор Иванович Толбухин |
|
Marszałek Fiodor Tołbuchin |
|
| Data i miejsce urodzenia | 16 czerwca 1894 wieś Androniki, |
| Data i miejsce śmierci | 17 października 1949 Moskwa, |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1914–1918 (armia carska) 1918–1949 (RKKA) |
| Siły zbrojne | |
| Stanowiska | dowódca: 57. i 68. Armii, Frontu Południowego, 4. i 3. Frontu Ukraińskiego, Zakaukaskiego Okręgu Wojskowego |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa, wojna domowa w Rosji, powstanie w Kronsztadzie, II wojna światowa, Wielka Wojna Ojczyźniana: |
| Odznaczenia | |
Fiodor Iwanowicz Tołbuchin, ros. Фёдор Иванович Толбухин (ur. 16 czerwca 1894 we wsi Androniki, zm. 17 października 1949 w Moskwie) – oficer armii Imperium Rosyjskiego, radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1944), Bohater Związku Radzieckiego (1965, pośmiertnie), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2. kadencji (1946–1949).
Spis treści |
Urodził się 16 czerwca 1894 we wsi Androniki w guberni jarosławskiej (ob. obwód jarosławski) w rodzinie chłopskiej. Ukończył szkołę parafialną i szkołę ziemską.W 1912 ukończył prywatną szkołę w Sankt Petersburgu i tam pracował jako księgowy.
Na początku I wojny światowej został powołany do wojska, służył jako motocyklista, a następnie został wysłany na naukę do szkoły chorążych. W 1915 został skierowany na Front Poudniowo-Zachodni, gdzie dowodził kompanią, a następnie batalionem. Za zasługi bojowe na froncie został odznaczony Orderem Świętej Anny i Orderem Świętego Stanisława.
Po rewolucji październikowej został wybrany na przewodniczącego pułkowego komitetu. Wojnę zakończył w randze sztabs-kapitana. W 1918 został zdemobilizowany.
Wkrótce wstąpił do Armii Czerwonej i służył jako tzw. wojenspec. Od sierpnia 1918 komendant Komisariatu Wojskowego.
W 1919 ukończył szkołę służby sztabowej i brał udział w wojnie domowej jako młodszy pomocnik szefa sztabu dywizji piechoty na Froncie Północnym i Froncie Zachodnim. W 1921 uczestniczył w tłumieniu powstania w Kronsztadzie, a następnie w działaniach zbrojnych przeciwko Finom i Karelom w Karelii.
W 1927 i 1930 ukończył kursy doskonalenia dowódców, a w 1934 ukończył Akademię Wojskową im. Michaiła Frunzego. Zajmował stanowisko szefa sztabu dywizji piechoty, a od czerwca 1934 szefa sztabu korpusu piechoty. Od września 1937 dowodził dywizją piechoty na Ukrainie. W od lipca 1938 do sierpnia 1941 był szefem sztabu Zakaukaskiego Okręgu Wojskowego.
Od 1938 członek partii komunistycznej WKP(b).
W czerwcu 1940, wraz z wprowadzeniem zmian stopni w Armii Czerwonej, przyznano mu stopień generała-majora.
Od sierpnia do grudzień 1941 był szefem sztabu Frontu Zakaukaskiego, od grudnia 1941 do stycznia 1942 – szef sztabu Frontu Kaukaskiego, a od stycznia do marca 1942 – szef sztabu Frontu Krymskiego. W okresie maj – lipiec 1942 – zastępca dowódcy Stalingradzkiego Okręgu Wojskowego.
Od lipca 1942 do stycznia 1943 był dowódcą 57. Armii w bitwie stalingradzkiej, a od lutego 1943 do marca 1943 dowódcą 68. Armii na Froncie Północno-Zachodnim. Następnie szef sztabu wielu frontów i dowódca Frontu Południowego oraz 4. i 3. Frontu Ukraińskiego, które wkroczyły do Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Węgier i Austrii.
Po wojnie był głównodowodzącym Południowej Grupy Wojsk na terytorium Rumunii i Bułgarii. Od 1947 dowódca Zakaukaskiego Okręgu Wojskowego. Deputowany Rady Najwyższej ZSRR 2. kadencji (1946-1949). Zmarł na zawał serca 17 października 1949, w wieku 55 lat. Jego ciało zostało skremowane, a urnę z prochami umieszczono pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym w Moskwie.
Dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 7 maja 1965, jako wybitny dowódca wojskowy ZSRR, marsz. Fiodor Iwanowicz Tołbuchin pośmiertnie otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.