Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Franciszek Antoni Cegiełka | |
 |
|
| Kraj działania |  Polska Stany Zjednoczone (od 1948) |
| Data i miejsce urodzenia | 16 marca 1908 Grabów nad Prosną |
| Data i miejsce śmierci | 11 lutego 2003 Buffalo, NY |
| Wykładowca uniwersytecki teologii | |
| Okres sprawowania | 1967 - 1976 |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Inkardynacja | Pallotyni |
| Śluby zakonne | 7 października 1926 |
| Prezbiterat | 4 kwietnia 1931 |
Franciszek Antoni Cegiełka, kryptonimy Ceg., FG, Efce, ks. dr Efce, ii (ur. 16 marca 1908 w Grabowie nad Prosną, zm. 11 lutego 2003 w Buffalo w Stanach Zjednoczonych) - ksiądz pallotyn, działacz polonijny, Rektor Polskiej Misji Katolickiej we Francji, teolog dogmatyk.
Spis treści |
Urodził się w 1908 w Grabowie w Kaliskiem jako syn Marcina i Marii z domu Nieszczęsna; miał ośmioro rodzeństwa. W 1924 wstąpił do pallotyńskiego nowicjatu w Wadowicach na Kopcu. Pierwsze śluby złożył 7 października 1926. W latach 1927-1931 studiował teologię na rzymskim Uniwersytecie Gregoriańskim, kończąc studia w 1931 doktoratem. 4 kwietnia tego samego roku, również w Rzymie, przyjął święcenia kapłańskie, uzyskawszy wcześniej dyspensę wobec braku wymaganego prawem kanonicznym wieku.
W latach 1931-1932 pracował w Polskiej Misji Katolickiej we Francji, gdzie w kilku diecezjach i departamentach (Calvados, Seine Inferieure, La Manche) zajmował się opieką duszpasterską polskich emigrantów-robotników rolnych. Po powrocie do Polski został wychowawcą i wykładowcą w Małym Seminarium Duchownym w Chełmnie (1933-1934), a następnie w Wyższym Seminarium Duchownym w Wadowicach na Kopcu (1935).
W 1936 ponownie wyjechał do pracy we Francji. Miał zajmować się rozwijaniem miejscowych placówek pallotyńskich, ale wobec kryzysu w Polskiej Misji Katolickiej został w lipcu 1937 z nominacji prymasa Hlonda rektorem tego centrum zarządzania polskim duszpasterstwem emigracyjnym; faktycznie kierował Misją już od grudnia 1936, zastępując ks. Witolda Paulusa. W maju 1937 uczestniczył w VII Zebraniu Generalnym Pobożnego Stowarzyszenia Misyjnego w Rzymie jako asystent ks. Jana Maćkowskiego. W okresie poprzedzającym wybuch II wojny światowej dał się poznać jako skuteczny organizator, utalentowany katecheta i sprawny dyplomata. Od września 1939 aktywnie działał na rzecz pomocy uchodźcom z okupowanej Polski, organizując m.in. Caritas i polską szkołę średnią. We wrześniu 1939 przyjmował w polskim kościele w Paryżu przysięgę na Ewangelię składaną przez prezydenta RP na Uchodźstwie Władysława Raczkiewicza oraz organizował w intencji Polski nabożeństwa, transmitowane przez rozgłośnie radiowe.
Po zajęciu Francji przez wojska niemieckie ks. Cegiełka został w październiku 1940 aresztowany przez gestapo (jego funkcję przejął czasowo inny pallotyn ks. Czesław Wędzioch), był więziony m.in. w Paryżu, Trewirze i Berlinie, następnie wysłany do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, a potem w Dachau. W obozie zetknął się osobiście z założycielem Ruchu Szensztackiego Josefem Kentenichem. Uważany był za duchowego przywódcę polskich księży więzionych w obozach koncentracyjnych; wyzwolenia przez Amerykanów doczekał pod koniec kwietnia 1945 i niebawem powrócił do obowiązków w Polskiej Misji Katolickiej we Francji. Uzyskał m.in. korzystną, długoletnią dzierżawę gmachu dawnego seminarium irlandzkiego w Paryżu, lokując w nim Polskie Seminarium Duchowne. Cieszył się uznaniem władz emigracyjnych i francuskich, czego wyrazem stały się m.in. odznaczenia Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami (1945) od prezydenta Raczkiewicza oraz Legią Honorową i La Croix de Guerre avec Palme od rządu Francji.
W latach powojennych ks. Cegiełka konsekwentnie odmawiał współpracy z przedstawicielami dyplomatycznymi rządu Polski Ludowej Stanisławem Skrzeszewskim i Jerzym Putramentem, co wywołało konflikty dyplomatyczne, łącznie z naciskami na prowincjała pallotynów w Polsce Jana Maćkowskiego oraz interwencjami u nuncjusza w Paryżu Roncalliego (późniejszego papieża Jana XXIII) o odwołanie rektora Polskiej Misji Katolickiej. Ostatecznie Cegiełka sam zrezygnował z funkcji we wrześniu 1947 i udał się do Rzymu, gdzie przez rok był sekretarzem nowego generała zgromadzenia ks. Wojciecha Turowskiego oraz głosił rekolekcje dla księży i sióstr zakonnych. W 1948 wyjechał na stałe do pracy w USA.
W USA pracował początkowo jako rekolekcjonista polskich zgromadzeń sióstr zakonnych, prowadzących szkoły w wielu parafiach. Tłumaczył i wydawał książki religijne, szczególnie dotyczące duchowości zakonnej i życia wewnętrznego. Od 1967 wykładał teologię w amerykańskich kolegiach uniwersyteckich: 1967-1971 w Felician College w Lodi, 1971-1976 w Holy Family College w Filadelfii, 1971 w Caldwell College (New Jersey), 1973 na University Notre Dame w Notre Dame (Indiana). Dla pogłębienia znajomości religii azjatyckich odbył w 1970 podróż po Dalekim Wschodzie, odwiedzając m.in. Pakistan, Indie, Japonię, Tajlandię. Brał udział w pracach nad listem pasterskim amerykańskiego episkopatu o wartościach moralnych, ogłoszonym w listopadzie 1976. W 1972 i 1974 został zaliczony do wyróżniających się pedagogów z tytułem Oustanding Educator of America.
W 1976 przeszedł jako wykładowca uniwersytecki na emeryturę, ale pozostawał nadal aktywny jako rekolekcjonista i duszpasterz. Osiadł w North Tonawanda, gdzie w 1978 z nominacji Rady Regii Francuskiej został rektorem (przełożonym) domu; był również delegatem prowincjała w USA, a po przekazaniu tych obowiązków ks. Kazimierzowi Parzyszkowi w sierpniu 1981 został dwa lata później mianowany kustoszem Sanktuarium Dzieciątka Jezus w North Tonawanda. Dążył do rozwoju tego sanktuarium, inicjując m.in. ruch pielgrzymkowy z całego stanu Nowy Jork oraz tworząc kaplicę o wystroju nawiązującym do objawień św. Faustyny. W latach 70. i 80. kilkakrotnie przyjeżdżał do Polski i głosił referaty na konferencjach teologicznych. Do późnej starości prowadził obszerną korespondencję. Zmarł w lutym 2003 w wieku 95 lat, cierpiąc w ostatnich latach na chorobę Alzheimera.
Bibliografia ważniejszych prac ks. Franciszka Cegiełki, bez uwzględnienia drobnych pozycji (recenzji, artykułów, listów, wywiadów, a także materiałów niepublikowanych), liczy 98 pozycji, w tym kilkanaście książek. Były to zarówno dzieła z chrystologii, eklezjologii i życia religijnego, jak i artykuły dotyczące życia polskiej emigracji i posługi duszpasterskiej wśród uchodźców oraz prace historyczne. Kilka publikacji poświęcił świętej Faustynie Kowalskiej oraz założycielce felicjanek błogosławionej Marii Angeli Truszkowskiej. Prace publikował w języku polskim i angielskim (kilka pozycji ukazało się w obu językach), posługiwał się także łaciną, greką, niemieckim, francuskim i włoskim. W USA swoje publikacje sygnował Francis A. Cegielka.
Niektóre publikacje:
