Frazeologia

Frazeologia – ma dwa znaczenia:

1. Jest to dział językoznawstwa, a dokładnie leksykologii, zajmujący się analizą utrwalonych w danym języku połączeń wyrazowych
2. Jest to zasób charakterystyczny dla danego języka typu połączeń wielowyrazowych, zwanych związkami frazeologicznymi, lub krótko frazeologizmami.

Podział frazeologizmów

Frazeologizmy można klasyfikować wg różnych kryteriów. W polskich opracowaniach najbardziej popularna jest klasyfikacja, którą wprowadził S. Skorupka.

Opiera się ona na dwóch kryteriach:

• formalnym
• semantycznym

Ze względów gramatycznych klasyfikacja ta wyróżnia trzy typy związków frazeologicznych

• wyrażenie – ośrodkiem jest zwykle rzeczownik, przymiotnik, imiesłów przymiotnikowy, przysłówek – przykład: "dużo opadów", "czerwone i czarne"
• fraza – są to zdania, które mają charakter mniej lub bardziej utarty, są często powtarzane i są silnie zespolone znaczeniowo.Są to związki mające postać zdania lub równoważnika zdania. Do fraz zalicza się przysłowia, maksymy, sentencje
• zwrot – ośrodkiem jest tutaj czasownik lub imiesłów przysłówkowy – przykłady: "kochać się na zabój", "biorąc pod uwagę".

Ze względu na stopień zespolenia znaczeniowego związki frazeologiczne dzieli się na:

• luźne – każdy człon zachowuje swoje znaczenie, są to połączenia wyrazowe, których znaczenie jest wypadkową wyrażeń składników i których składniki możemy zmieniać zależnie od treści tego co chcemy za ich pomocą wyrazić np. "drewniany dom"
• stałe – związki, których składniki nie mogą ulegać zmianie, bo zmieni się ich treść np. "drzeć z kimś koty", "patrzeć przez różowe okulary"
• łączliwe – połączenia wyrazowe, których składniki są w silnym stopniu powiązane znaczeniowo, są to połączenia bardziej utarte niż połączenia luźne, ale jeszcze nie zawierające składników o zatartym znaczeniu; o łączliwości decyduje częstość jego użycia oraz bliższa łączność treściowa składników niż w związkach luźnych np. "dobić targu".

Źródła frazeologii polskiej

• frazeologizmy mają podstawę w zjawiskach przyrody cechach ludzkich, fizycznych i psychicznych
• frazeologizmy pochodzące z dzieł literackich, religijnych, filmowych
• frazeologizmy zwyczajowe – powstające i popularne w grupach zawodowych i charakterystyczne dla subkultur
• frazeologizmy świadomie tworzone i upowszechniane przez rynek reklam.

Współcześnie, nowe frazeologizmy powstają głównie w grupach zawodowych i subkulturach oraz są generowane przez producentów reklam i filmy.

Zobacz też

• frazeologizmy biblijne - biblizmy
• związek frazeologiczny
• frazeologia łacińska
• frazeologia lotnicza

Linki zewnętrzne

• Strona poświęcona frazeologii