Góry Kamienne

Góry Kamienne
Zasięg regionu w obrębie Polski
Megaregion	Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja	Masyw Czeski
Podprowincja	Sudety z Przedgórzem Sudeckim
Makroregion	Sudety Środkowe
Mezoregion	Góry Kamienne

Góry Kamienne (332.43, czes. Meziměstská vrchovina) – pasmo górskie w Sudetach Środkowych wzdłuż granicy polsko-czeskiej. Na wschód od Karkonoszy i Rudaw Janowickich, na południe od Gór Wałbrzyskich i Gór Sowich i na północ od Zaworów i czeskiej części Gór Stołowych.

Budowa geologiczna

Góry Kamienne stanowią część niecki śródsudeckiej, w której warstwy skalne zapadają ku środkowi (na zachodzie ku wschodowi, w środkowej i wschodniej części ku południowi i południowemu wschodowi). Zbudowane są ze skał osadowych, głównie piaskowców, zlepieńców i łupków oraz wulkanicznych – porfirów, melafirów i ich tufów. Skały te powstały w karbonie i permie.

Rzeźba terenu

Dzielą się na cztery mniejsze pasma: Góry Krucze, Czarny Las, Pasmo Lesistej i Góry Suche, oddzielone przełomowymi dolinami rzek i potoków – Zadrnej, Grzędzkiego Potoku i Ścinawki. W ich skład wchodzi ponadto Wyżyna Unisławska. Góry Krucze mają rozciągłość północ – południe, natomiast pozostałe pasma północny zachód – południowy wschód. Przebieg pasm górskich naśladuje budowę niecki śródsudeckiej. Wzniesienia Gór Kamiennych mają strome stoki, wąskie grzbiety o silnie urozmaiconej linii grzbietowej. Często mają wygląd stożków.

Szczyty:

• Góry Suche (cz. Javoří hory):
  • Waligóra (936 m n.p.m.)
  • Suchawa (928 m n.p.m.)
  • Kostrzyna (906 m n.p.m.)
  • Włostowa (903 m n.p.m.)
  • Jeleniec (902 m n.p.m.)
  • Bukowiec (898 m n.p.m.)
  • Turzyna (895 m m.p.m.)
  • Ruprechticki Szpiczak (880 m n.p.m.)
  • Rogowiec (870 m n.p.m.)
  • Czarnek (868 m n.p.m.)
  • Klin (866 m n.p.m.)
  • Graniczna (846 m m.p.m.)
  • Stożek Wielki (841 m m.p.m.)
  • Široký vrch (839 m n.p.m.)
  • Gomulnik (826 m n.p.m.)
  • Gomulnik Mały (807 m m.p.m.)
  • Kopica (803 m m.p.m.)
  • Granicznik (801 m n.p.m.)
  • Garbatka (797 m n.p.m.)
  • Kozina (796 m m.p.m.)
  • Světlina (796 m m.p.m.)
  • Warzęcha (793 m m.p.m.)
  • Krzywucha (791 m m.p.m.)
  • Słodna (cz. Čertův Vrch) (790 m n.p.m.)
  • Średniak (cz. Obírka) (782 m n.p.m.)
  • Płoniec (cz. Hraniční Vrch) (771 m m.p.m.)
  • Garniec (763 m m.p.m.)
  • Ostoja (753 m m.p.m.)
  • Jelení vrch (751 m n.p.m.)
  • Stożek Mały (750 m n.p.m.)
  • Wysoka (cz. Vysoká) (749 m n.p.m.)
  • Głowy (743 m n.p.m.)
  • Březový vrch (743 m n.p.m.)
  • Bobří vrch (740 m n.p.m.)
  • Leszczyniec (736 m n.p.m.)
  • Bukowa Góra (cz. Jedlový Vrch) (733 m n.p.m.)
  • Czarnoch (733 m m.p.m.)
  • Malý vrch (726 m m.p.m.)
  • |Czarna (723 m m.p.m.)
  • Kresko (721 m m.p.m.)
  • Słoneczna Kopa (713 m m.p.m.)
  • Miłosz (701 m n.p.m.)
  • Źródlana (682 m m.p.m.)
  • Włodarz (668 m n.p.m.)
  • Jatki (663 m n.p.m.)
  • Rudný vrch (654 m m.p.m.)
  • Homole (649 m n.p.m.)
  • Liščí vrch (610 m m.p.m.)
  • Holý vrch (546 m m.p.m.)
  • Młynarz (540 m m.p.m.)
  • Ptasi Szczyt (535 m m.p.m.)
  • Gaj (503 m m.p.m.)

• Pasmo Lesistej:
  • Lesista Wielka (851 m n.p.m.)
  • Dzikowiec Wielki (836 m n.p.m.)

• • Czarny Las:
  • Czuba (660 m n.p.m.)
  • Jastrzębia Góra (638 m n.p.m.)
  • Jastrzębia Góra (611 m n.p.m.)
  • Chojniak (588 m n.p.m.)
  • Bukowina (559 m n.p.m.)
  • Góra Sanatoryjna (558 m n.p.m.)
  • Młynarka (539 m n.p.m.)
  • Jastrzębnik (532 m n.p.m.)
  • Łysina (515 m n.p.m.)
  • Góra Zamkowa (472 m n.p.m.)

• Góry Krucze (cz. Vraní hory, niem. Rabengebirge):
  • Královecký Špičák (881 m n.p.m.)
  • Szeroka (844 m n.p.m.)
  • Mravenčí vrch (836 m n.p.m.)
  • Końska (813 m n.p.m.)
  • Polska Góra (792 m n.p.m.)
  • Kobyla Góra (758 m n.p.m.)
  • Owcza Głowa (753 m n.p.m.)
  • Święta Góra (701 m n.p.m.)
  • Jański Wierch (697 m n.p.m.)
  • Pustelnia (683 m n.p.m.)
  • Krucza Skała (681 m n.p.m.)
  • Anielska Góra (651 m n.p.m.)
  • Długosz (612 m n.p.m.)
  • Skowroniec (581 m n.p.m.)
  • Kościelna (513 m n.p.m.)

Masyw Jańskiego Wierchu jest oddzielony od właściwych Gór Kruczych doliną Szkła i wg czeskich geologów należy do pasma Jestřebí hory.

Miejscowości

Po polskiej stronie

Bartnica, Błażejów, Błażkowa, Borówno, Czarny Bór, Dworki, Głuszyca, Głuszyca Górna, Grzędy, Grzędy Górne, Grzmiąca, Janiszów, Kamienna Góra, Kolce, Kowalowa, Krajanów, Krzeszów, Kuźnice Świdnickie, Lipienica, Lubawka, Łomnica, Mieroszów, Nowe Siodło, Okrzeszyn, Przedwojów, Rybnica Leśna, Sokolica, Sokołowsko, Świerki, Tłumaczów, Uniemyśl.

Po czeskiej stronie

Benešov, Bernartice, Hejtmánkovice, Heřmánkovice, Hynčice, Janovičky, Královec, Meziměstí, Rožmitál, Ruprechtice, Starostín, Šonov, Vižňov.

Bibliografia

1. Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 9 Góry Kamienne, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 1996, ISBN 83-85773-20-7
2. Sudety Środkowe. Skala 1:40000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2005. ISBN 83-60044-44-9.