Galhard de Carceribus

Galhard de Carceribus (Galhard z Cahors), ur. w Carces w Hiszpanii, zm. 30 maja 1348 w Nîmes we Francji.

W latach 1334 – 1343 papieski legat i nuncjusz kolektor w Polsce, prepozyt w Titel na Węgrzech (serbski Тител / Titel, niem. Theisshügel, łac. Titulium, miasto w Wojwodinie),od 2 marca 1345 roku biskup Veszprém, a od 19 lipca 1346 roku arcybiskup Brindisi.

Wyruszył z Awinionu do Polski 2 maja 1334 roku, gdzie przybył 22 sierpnia tegoż roku. Jego głównym zadaniem tak jak i innych nuncjuszy kolektorów było zbieranie świętopietrza i opłat na rzecz kurii papieskiej. Nie mniej ważnym jednak polem działania było pełnienie funkcji mediatora w sporach politycznych, a także zbieranie i przekazywanie papieżowi informacji o problemach Kościoła krajowego.

Galhard zapisał się na trwale w naszej historii dwoma ważnymi dokonaniami:

• Po pierwsze, sporządzony przez niego w latach 1335 – 1342, rejestr parafii – dłużników sześcioletniej dziesięciny Soboru w Vienne, stanowi obecnie bardzo cenne źródło historyczne. Wiele polskich miejscowości, dzięki umieszczeniu ich nazwy w rejestrze Galharda, po raz pierwszy zaistniało na kartach historii.
• Drugim dokonaniem nuncjusza było pełnienie funkcji papieskiego sędziego (wspólnie z Piotrem, synem Gerwazego, kanonikiem w Le Puy), w odbywającym się w dniach od 4 lutego do 15 września 1339 roku w Warszawie procesie polsko-krzyżackim, zakończonym pozytywnym dla Polski werdyktem nakazującym zwrot Polsce Pomorza i innych ziem zajętych przez Krzyżaków. Mimo, że wyrok legatów papieskich nie został wykonany, to miał prestiżowy charakter, ukazując Polskę, jako kraj prawdziwie chrześcijański, który cierpi niesprawiedliwość z rąk Zakonu Krzyżackiego.

Bibliografia

• Adam Naruszewicz: Historyja narodu polskiego, Lipsk, 1837
• Karol Olejnik: Kazimierz Wielki 1310/1370, Warszawa, 1975
• Jerzy L. Wyrozumski: Historia Polski do 1505, Warszawa, 1998