| Gang Olsena Olsen-Banden |
|
Gang Olsena w Valby 1978 |
|
| Gatunek | komedia kryminalna |
| Rok produkcji | 1969 - 1998 |
| Data premiery | 1969-08-11 |
| Kraj produkcji | |
| Język | duński |
| Reżyseria | Erik Balling, Tom Hedegaard i Morten Arnfred |
| Scenariusz | Henning Bahs, Erik Balling |
| Muzyka | Bent Fabricius-Bjerre |
Gang Olsena (duński: Olsen-banden) – seria czternastu duńskich, kryminalnych komedii filmowych, opowiadających o fikcyjnym duńskim gangu sympatycznych przestępców-nieudaczników.
Elementem serii jest również ścigający Olsena policjant Mortensen, później zastąpiony przez inspektora Jensena – konformistę pragnącego spokojnej emerytury i cierpiącego z powodu niemożności ujęcia prawdziwych, wielkich przestępców.
Pierwsze trzynaście filmów reżyserował Erik Balling, scenariusze pisali Henning Bahs i Erik Balling. Po siedemnastu latach przerwy nakręcono ostatni, czternasty film, reżyserowany przez Toma Hedegaarda i Mortena Arnfreda, w trakcie realizacji którego zmarł aktor grający rolę Kjelda. W 2001 roku powstał film opowiadający o młodzieńczych latach gangu Olsena, jednak przez wielu nie został on uznany za oficjalną część serii (przede wszystkim z powodu zmiany obsady).
Duński kultowy serial doczekał się wersji animowanej. 15 października 2010 powstał w Danii film rysunkowy o dalszych przygodach Gangu Olsena, pt. Gang Olsena poleruje podłogi
Spis treści |
Większość filmów rozpoczyna się sceną opuszczania więzienia przez szefa gangu Egona Olsena, który następnie ogłasza oczekującym na niego kompanom kolejny ambitny, drobiazgowo opracowany i „genialny” plan, mający uczynić ich milionerami. Plan opiera się często na pomysłowym wykorzystaniu zwyczajnych przedmiotów oraz psychologii. Ofiary nie budzą sympatii widzów, są nimi często osoby lub korporacje, które nie uzyskały pieniędzy w sposób uczciwy.
Mimo udanego skoku, coś na ogół z różnych powodów zawodzi i członkowie gangu tracą łup, a film zwykle kończy się powrotem Olsena do zakładu penitencjarnego.
Członkowie gangu są nieszkodliwi i nie używają przemocy, a jedynie bardzo finezyjnych planów.
Okazjonalnym pomocnikiem gangu jest „Dynamite Harry”, brat Bennego – specjalista od materiałów wybuchowych i zaawansowany alkoholik ("Zmuszacie mnie do pracy i nie dajecie wypić śniadania. To nieludzkie!"). Co ciekawe, w odcinku Gang Olsena jedzie do Jutlandii ten sam aktor grał mechanika-niemowę.
Gang Olsena jest protoplastą współczesnych seriali z gatunku procedurali - odcinki mają zbliżoną budowę i powtarzalne motywy, epizody, zwroty akcji.
| Tytuł polski Tytuł oryginalny |
Data premiery Czas trwania[2] |
Skok rozpoczynający film | Treść odcinka |
|---|---|---|---|
| 1. Gang Olsena Olsen-Banden |
11 października 1968 77 min |
włam przez szybę wystawową | Gdy Egon wychodzi z więzienia przedstawia plan wielkiego skoku. W kopenhaskiej Tivoli odbywa się wystawa z okazji Tygodnia Bawarskiego. Wśród eksponatów znajduje się rzeźba Lorelei (Waza Hohenzollernów) wykonana ze złota. Aby ją zdobyć, Egon Olsen i jego przyjaciele, Benny i Kjeld muszą dostać się do muzeum przez podziemne tunele i kanały. |
| 2. Gang Olsena w potrzasku Olsen-Banden på spanden |
3 października 1969 105 min |
napad na okradany bank | Tym razem trzej drobni, nieudolni złodziejaszkowie, przekonani, że przestępstwo nie popłaca, zabierają się do uczciwej pracy (dzięki resocjalizacji przez pannę Bodil Hansen). Początkowo pracują w fabryce zabawek, później zostają sprzątaczami w banku. Niestety. Dochodzi do rabunku przedsiębiorstwa (przez gangstera z USA - Serafimo Mozarella), a podejrzeniami obarcza się dawną szajkę Egona. Nie mając innego wyboru, gang postanawia odzyskać skarb i schwytać złodziei. |
| 3. Gang Olsena jedzie do Jutlandii Olsen-Banden i Jylland |
8 października 1971 96 min |
Bez skoku rozpoczynającego film | Kolejnym, przemyślanym skokiem Egona tym razem będzie zdobycie skarbu z bunkra w Jutlandii, w zachodniej części Danii. Wydaje się, że wszystko pójdzie dobrze. Problemy zaczynają się w chwili, gdy okazuje się, że Egon, Kjeld i Benny nie są jedynymi, którzy planują zdobycie drogocennego łupu. Co gorsza, wśród wielu bunkrów trudno znaleźć właściwy, dostać się do niego i odróżnić złoto od fałszywych dolarów. |
| 4. Wielki skok gangu Olsena Olsen-Bandens store kup |
6 października 1972 94 min |
rabunek sreber z domu małżeństwa oglądającego mecz w TV | Tym razem uaktywnia się konkurencja Egona - gang dwuosobowy Król i Walet (oraz ich dziewczyna). Wykradają Egonowi pieniądze i zaczynają życie milionerów. Olsen nie zamierza dać za wygraną. Niestety koniec jest tradycyjny. |
| 5. Gang Olsena w amoku Olsen-Banden går amok |
5 października 1973 97 min |
napad na kasę kina | Olsen postanawia wykraść pochodzące z nielegalnej działalności pieniądze z sejfu przedsiębiorcy Hallandsena. W tym celu, do wyłączenia alarmu zostaje użyty zdalnie sterowany model czołgu. Olsen zyskuje w tym filmie rzadkie uznanie dla swoich umiejętności ze strony policji. |
| 6. Ostatni skok gangu Olsena Olsen-Bandens sidste bedrifter |
4 października 1974 94 min |
kradzież gotówki z sejfu restauracji | Olsen, na zlecenie ludzi związanych z przedsiębiorstwem Halladsena, otwiera sejf z klejnotami pochodzącymi z nielegalnych transakcji, lecz zostaje przez nich oszukany i postanawia zemstę. Okazją jest planowana sprzedaż klejnotów dla szejka naftowego. Miał to być w założeniu ostatni film serii, co przejawia się w odmiennym zakończeniu. |
| 7. Gang Olsena na torach Olsen-Banden på sporet |
26 września 1975 100 min |
Po udanym skoku z poprzedniego filmu, Olsen i jego przyjaciele żyją w willi na Majorce. Niestety podczas popołudniowej sjesty pieniądze zostają im skradzione. Przy próbie ich odzyskania Egon znów trafia do więzienia. Po wyjściu oświadcza kompanom, że pieniądze zamieniono na sztaby złota, które mają opuścić Danię w wagonie kolejowym. Dzięki genialnemu planowi i odrobinie szczęścia gang odzyskuje swoje złoto, ale Egon wkrótce trafia za kratki z powodu niezapłaconego podatku. (ten film na DVD ukazał się pod tytułem Gang Olsena zmienia kierunek) | |
| 8. Gang Olsena wpada w szał Olsen-Banden ser rødt |
1 października 1976 101 min |
W finałowej scenie gang Olsena przedziera się przez piwnice Teatru Królewskiego w Kopenhadze używając młotów, wiertarek i ładunków wybuchowych w synchronizacji z graną w teatrze uwerturą opery Elverhøj ("Elfowe Wzgórza") Freidricha Kuhlau. | |
| 9. Gang Olsena znowu w akcji Olsen-Banden deruda |
30 września 1977 97 min |
Po wyjściu z więzienia Egon natyka się na Georga - siostrzeńca Yvonne - specjalistę od komputerów, nielubiącego mechanicznych rozwiązań gangu. Egon niezbyt go lubi, jednak w końcu znajdują wspólny język i Georg zostaje włączony do jednej z akcji. W międzyczasie Yvonne zapisuje się na kurs prawa jazdy. (Ten film na DVD ukazał się pod tytułem Gang Olsena uderza ponownie) | |
| 10. Gang Olsena idzie na wojnę Olsen-Banden går i krig |
6 października 1978 102 min |
Gangowi bardzo zależało na zdobyciu "czerwonej kasety z filmem". W niej były potrzebne plany i rozpis całej Danii za dziesięć lat. Bohaterowie musieli się włamać do podziemi archiwum narodowego aby zdobyć cenny mikrofilm. Był on wart dziesięć milionów. Gdy już Egon miał prezentować (zebranym wówczas ludziom) to co jest na mikrofilmie, okazało się że są tam zdjęcia Kielda z podróży wakacyjnej. Przez to Egon zostaje uwięziony na zegarze ratusza. | |
| 11. Gang Olsena nigdy się nie poddaje Olsen-Banden overgiver sig aldrig |
26 października 1979 105 min |
Egon poznaje w więzieniu maklera - Hallandsena i pod jego okiem przechodzi kurs zarządzania. Po wyjściu, wraz z kolegami - na zlecenie Bank-Johansena kradnie zestawienia finansowe firmy Daninvest, których opublikowanie wywołuje skandal i spadek wartości akcji. W zamian otrzymuje większość udziałów domu towarowego Magasin du nord, jednak z powodu przekrętu traci firmę. Tymczasem duńskie spółki potajemnie włączone zostają w skład "ESMC". Aby odzyskać swoją własność gang udaje się do Brukseli, gdzie okrada skarbiec w podziemiach siedziby Komisji Europejskiej. | |
| 12. Gang Olsena daje dyla Olsen-Bandens flugt over plankeværket |
16 października 1981 90 min |
Tym razem Egon, Benny i Kjeld okradają prezesa firmy ubezpieczeniowej Høje Nord. Po serii nieudanych prób zabicia Egona, dowiadują się, że Bank-Johansen zamieszany jest w międzynarodowy handel bronią. | |
| 13. Gang Olsena: Paryski plan Olsen-Banden over alle bjerge |
26 grudnia 1981 96 min |
Ścisły ciąg dalszy poprzedniego filmu: Kiejd i Benny ratują Egona przed rozpuszczeniem w kwasie. Następnie po kilku nieudanych próbach zdobycia czerwonej teczki Bank-Johansena, gang udaje się w pogoń do Francji. Tam po nieudanej próbie "bieliźnianej" udaje się im zdobyć teczkę (w restauracji Maxims). Wracają do Kopenhagi. Liczą na wykupienie walizki, ale Egona niespodziewanie aresztuje policja i trafia on na oddział psychiatryczny. Pod koniec Benny i Kjeld znajdują swoje miliony w płaszczu Hallandsena, który cały czas mieli w bagażniku auta. | |
| 14. Gang Olsena: Ostatnia misja Olsen-Bandens sidste stik |
18 grudnia 1998 101 min |
Po latach spędzonych pod obserwacją psychiatryczną Egon trafia do telewizyjnego talk-show, w którym opowiada o samotności. Po programie udaje mu się wymknąć ze studia. Wkrótce odnajdują go Benny i Kjeld, który jeździ na wózku inwalidzkim. W tym samym czasie do Danii dociera walizka z "aktami Wandenberga". Egon wykrada ją na zlecenie Hallandsena, jednak zamiast otrzymać nagrodę o mało nie zostaje zabity. Wraz z przyjaciółmi odzyskuje walizkę, jednak wkrótce wszyscy znów wpadają w tarapaty, z których ratuje ich syn Kjelda - Børge. |
W cyklu ukazały się też części bez udziału głównej trójki aktorów:
Równolegle do duńskiej istnieje norweska seria filmów o perypetiach gangu Olsena (14 filmów, z czego 12 wyreżyserowanych przez Knuta Bohwima). Główną rolę gra w niej Arve Opsahl, a w rolach Benny'ego i Kjella (norweski odpowiednik Kjelda) obsadzono Sverrego Holma i Carstena Byhringa.
Najmniej znaną jest szwedzka wersja, w której główny bohater nazywa się Charles-Ingvar „Sickan” Jönsson, a gra go Gösta Ekman.