Garnizon Gubin – w latach 1945-2002 duży garnizon wojskowy w zachodniej Polsce; przed 1945 garnizon armii pruskiej, a następnie armii niemieckiej (niem. Garnison Guben).
[edytuj] Historia niemieckiego Garnizonu Guben (Garnison Guben)
- 15 lutego 1919 roku: rozwiązano Garnizonową Radę Żołnierską (niem. der Garnisonsoldatenrat), komisji wykonawczej Garnizonu Guben
- 27 czerwca 1923 roku: Gen. Paul von Lettow-Vorbeck opowiadał w wypełnionej po brzegi sali Domu Strzeleckiego o swoich przeżyciach podczas wojny w Niemieckiej Afryce Wschodniej.
Koszary wszystkich stacjonujących w mieście wojsk mieściły się w budynku nad Nysą[1][a]
W 1935 Guben powtórnie stał się miastem garnizonowym. 20 września 1935 w sąsiedztwie linii kolejowej i lotniska, powstały koszary Moltkego. Zakwaterowano tam 3 batalion "Pułku Piechoty Krosno"[2] z 3 Dywizji Piechoty ze z Frankfurtu n. Odrą.
Przy drodze wylotowej do Krosna Odrzańskiego, rozpoczęto budowę kolejnych obiektów. Jesienią 1938 roku oddano do użytku tak zwane Muckenberg I i Muckenberg II. Zakwaterowano w nich jednostki sztabowe powracające z Sudetów oraz 1 batalion 29 pułku piechoty. W połowie listopada 1938 roku w obiekcie Muckenberg I stacjonował sztab pułku, kompania sztabowa, 13 kompania artylerii piechoty i 14 kompania przeciwpancerna. W koszarach Muckenberg II stacjonował sztab 1 batalionu i kompanie od 1 do 4. W koszarach Moltk'ego znajdował się sztab 3 batalionu oraz kompanie od 9 do 12.
Przygotowując się do wojny pododdziały ćwiczyły na koszarowym dziedzińcu, na strzelnicy koło Bieżyc i poligonie na wschód od Wałowic.
Kolejne koszary: Muckenberg III budowano jeszcze na początku drugiej wojny światowej. Miał je zająć nowy 2 batalion[b].
- 20 września 1935 roku: do tzw. Koszar im. von Moltke (niem. Moltke-Kasernen) wkroczył 3 batalion 29 Pułku Piechoty (niem. das 3. Bataillon des 29. Infanterie-Regiments); tym samym w mieście Guben z powrotem zaczął funkcjonować garnizon wojskowy
- 10 listopada 1938 roku: w koszarach w Mückenberg (ob. Komorów) rozlokowanych zostało 16 kompanii 29 Pułku Piechoty; dowódca gen. bryg. Paul von Haase był jednocześnie dowódcą Garnizonu Guben i zamieszkiwał przy Uferstrasse 11; w związku z zamachem na Adolfa Hitlera 20 lipca 1944 roku – został stracony 8 sierpnia 1944 roku w Berlinie-Plötzensee
- 1 września 1939 roku: 29 Pułk Piechoty z Guben (niem. das Infanterie-Regiment Nr. 29) wziął udział w agresji na Polskę jako jednostka 3. Dywizji Piechoty 4. Armii (niem. die 3. Infanterie-Division der 4. Armee) niemieckiej Grupy Armii Północ (niem. Heeresgruppe Nord) gen. Fedora von Bocka.
[edytuj] Polska Ludowa
Defilada w 72 pz w Gubinie
Przemarsz ulicami Gubina 72 pz
Sztab 5 Saskiej Dywizji Pancernej – rok 1975
Będący w składzie wojsk okupacyjnych 4 Pułk Piechoty stacjonował w Guben.
Pierwszym polskim oddziałem wojskowym, który stacjonował w Gubinie był 38 pułk piechoty z 11 DP. Dywizja realizowała rozkaz dowódcy 2 Armii WP o ochronie granicy zachodniej. Sztab dywizji rozmieszczono w Lubsku, natomiast dowództwa pułków: 38 pp w Gubinie, 40 pp w Gozdnicy, 42 pp w Trzebielu, 33 pal w Jasieniu.
Pierwsze kompleksowe plany wykorzystania obiektów koszarowych w Gubinie pojawiły się w 1949 roku, kiedy to postanowiono przenieść z Wielkopolski na Ziemię Lubuską 4 Pomorską Dywizję Piechoty. W Gubinie miał rozlokować się 12 pułk piechoty oraz 5 bsap. W praktyce jednak jednostki te trafiły odpowiednio do Gorzowa i do Krosna Odrzańskiego.
Garnizon Gubin przeznaczono na miejsce formowania oddziałów nowo powstałej 19 Dywizji Zmechanizowanej ze sztabem w Torzymiu. Początek formowania wyznaczył rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 0045/org z 17 maja 1951 roku, nakazujący sformować poszczególne oddziały dywizji (w tym gubińskie) do 1 grudnia 1952 roku.
[edytuj] Regularne jednostki wojskowe
- 38 pułk piechoty 11 Dywizji Piechoty – 1945 rok – w ramach ochrony granicy – koszary "przy stacji kolejowej"
- nowo formowane jednostki 19 Dywizji Zmechanizowanej:
- 72 pułk zmechanizowany (rozformowany w 1955 roku) – koszary "przy stacji kolejowej"
- 73 pułk zmechanizowany – początkowo rozmieszczony w Komorowie a następnie przejął koszary po 72 pułku – koszary "przy stacji kolejowej"
- 26 pułk artylerii pancernej – Komorów
- 113 pułk artylerii haubic – Komorów
- 18 pułk moździerzy – Komorów do 15 października 1953 roku (zwolnił miejsce dla sztabu dywizji)
- 12 dywizjon artylerii rakietowej – Komorów
- 29 Ruchomy Warsztat Naprawy Sprzętu Artyleryjskiego
- 27 Ruchomy Warsztat Naprawy Sprzętu Samochodowego
- po przegrupowaniu sztabu ZT
- jednostki po przeformowaniu na pancerny związek taktyczny
- sztab 19 Dywizji Pancernej od września 1955 roku
- 13 batalion czołgów i artylerii pancernej
- kompania sztabowa
- 36 dywizjon artylerii haubic
- 48 batalion samochodowo-transportowy
- dywizyjny punkt zaopatrywania
- 56 batalion medyczno-sanitarny
- 60 kompania ochrony przeciwchemicznej
- pluton dowodzenia dowódcy artylerii dywizji
- po przemianowaniu na Saski Związek Taktyczny
- 7 Komenda Odcinka Gubin (+ 5 strażnic) (1945 - 1946 - 1948) (koszary "przy stacji")
- Samodzielny Batalion Ochrony Pogranicza nr 32 (+7 strażnic) (1948 - 1950) (ul. Sportowa)51°58′00″N 14°42′42″E / 51.96667, 14.71167
- 92 batalion WOP (+ 7 strażnic) (1950 - 1958 - 1976) rozwiązany w 1976 roku (strażnice podlegały bezpośrednio pod Brygadę WOP).
- 92 batalion WOP (+ 5 strażnic) (1983 - 1989) został odtworzony po stanie wojennym.
- strażnica WOP (ul. Sportowa)
- GPK kolejowe (kolejowy most graniczny)
- GPK drogowe (most graniczny – pl. Katedralny)
[edytuj] Organy terenowe WSW
[edytuj] Radzieckie jednostki wojskowe
W latach 60. ubiegłego wieku na terenie garnizonu stacjonował pododdział wojsk radiotechnicznych Armii Sowieckiej. Swoje koszary mieli przy Zakładach "Carina". Kadra mieszkała min przy ul. Emilii Plater (obecnie ul. Miodowa). Radary ustawione były natomiast na Wzniesieniach Gubińskich – tzw. "Góra Śmierci".
[edytuj] Regularne jednostki wojskowe
[edytuj] Polskie jednostki garnizonowe
- Komenda Garnizonu (ul. Śląska, później ul. Wyzwolenia)
- Garnizonowy Węzeł Łączności
- Hotel garnizonowy (ul. Kresowa)
- Internaty (ul. Morska, Wyzwolenia, Roosevelta)
- Parafia wojskowa Kościół Garnizonowy (ul. Kresowa)
- Klub garnizonowy z kinem "Grunwald"
- Dom Żołnierza, potem muzeum (ul. Piastowska obecnie Sąd Grodzki)
- Pralnia garnizonowa
- Sklep WCH ( ul. Batalionów Chłopskich i Roosevelta)
- Garnizonowa Przychodnia Lekarska
- Garnizonowa Administracja Mieszkaniowa
- Piekarnia Wojskowa (przy stacji)
[edytuj] Zobacz też
Uwagi
- ↑ dzisiejszy budynek urzędów powiatowych
- ↑ 2 batalion 29 pułku i jego kompanie od 5 do 8 nigdy nie stacjonował w Gubinie w okresie pokoju. Został sformowany w sierpniu 1939 i dołączony do pułku stacjonującego wtedy nad ówczesną granicą polsko-niemiecką.
Przypisy
- ↑ Stefan Pilaczyński: W X rocznicę rozwiązania garnizonu Gubin s.1
- ↑ W 1935 roku pułk otrzymał numer 29
[edytuj] Bibliografia
- F. Freyer; Koszary przedwojennego Gubina. Wiadomości Gubińskie nr 12/2009
- Gubin i okolice; biuletyn Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Gubińskiej nr 3 (14) wrzesień 2011; Stefan Pilaczyński: W X rocznicę rozwiązania garnizonu Gubin.
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
