Garnizon Orzysz

Koszary w Orzyszu - 1900 r.

Budynek sztabu w 2008

Byłe koszary ZW

Garnizon Orzysz - garnizon w północno-wschodniej Polsce.

Miasto Orzysz (niem. Arys) zawsze związane było z wojskiem. Garnizon wojskowy ulokowano tu w 1753 (nadanie praw miejskich przez króla Prus Fryderyka Wilhelma I w 1725). W 1890 pod Orzyszem założono poligon wojskowy (poligon Orzysz). Orzysz stał się miastem garnizonowym w 1895, kiedy powstały pierwsze baraki koszarowe. Poligon i koszary zostały rozbudowane na przełomie XIX i XX w. po uruchomieniu połączeń kolejowych z Piszem (1905), Giżyckiem (1908), Mrągowem i Ełkiem (1911). Stacjonowały tu jednostki wojskowe armii niemieckiej, w czasie I wojny światowej, okresowo - rosyjskiej^{[potrzebne źródło]}, a po 1945 jednostki Wojska Polskiego.

Jednostki stacjonujące w Orzyszu po 1945

• 19 Brygada Artylerii Haubic
• 26 Brygada Artylerii Haubic
• 68 Pułk Artylerii Haubic
• 108 Pułk Artylerii Haubic
• 23 Batalion Czołgów i Artylerii Pancernej - JW 4883( ze składu 18 DP), przeformowany w 1956 na 23 Szkolny Batalion Czołgów (ze składu 1 DZ)
• 65 Pułk Piechoty - JW 3726 (ze składu 18 DP)
• 32 Brygada Artylerii, potem jako 32 Brygada Rakiet Operacyjno-Taktycznych im. gen. Bolesława Czarniawskiego, kontynuowała tradycje 2 Łużyckiej Dywizji Artylerii (do 1989)
• 7 Oddział Dyscyplinarny - JW 1370 (do 1991)
• Ośrodek Szkolenia Specjalistów Wojsk Rakietowych i Artylerii (do 1997)
• Ośrodek Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych (obecnie Bemowo Piskie)
• 4 Suwalska Brygada Kawalerii Pancernej im. gen. bryg. Zygmunta Podhorskiego (1995-2001)
• Litewsko-Polski Batalion Sił Pokojowych (1998-2008)

Obecnie (2009)

• pododdziały 15 Brygady Zmechanizowanej z Giżycka
• 15 Mazurski Batalion Saperów
• Delegatura Wojskowej Komendy Transportu Olsztyn
• Garnizonowy Węzeł Łączności
• JW 4226 - Skład Orzysz

Bibliografia

1. Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960 : skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.