|
|
Niektóre informacje zawarte w artykule wymagają weryfikacji.
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, jakie informacje budzą wątpliwości. |
|
|
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi:
brak mapy, nieprecyzyjne podanie miejscowości.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, znajdują się w sekcji Braki dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Garnizony Armii Radzieckiej – garnizony na terytorium Polski zajmowane przez jednostki wojskowe Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej w latach 1945-1993.
[edytuj] Lokalizacje
Garnizony PGW AR rozlokowane były głównie w Polsce zachodniej, na tzw. Ziemiach Odzyskanych, które traktowane były przez Związek Radziecki, w szczególności w pierwszych latach po 1945, jako w części mu podległe, ze względu na ich przyłączenie do Polski po zdobyciu ich przez Armię Czerwoną. Bliskość granicy z Niemcami powodowała również, że koncentracja tu wojsk radzieckich miała uwarunkowania strategiczne.
Poniższa lista miejscowości w których stacjonowały jednostki Armii Radzieckiej na terenie Polski jest dalekim od kompletności zestawieniem na podstawie różnych, często nie do końca wiarygodnych, źródeł.
- 871. Sewastopolski pułk lotnictwa myśliwskiego[1]
- 55. samodzielny pułk śmigłowców,
- 97 batalion kierowania
- samodzielny batalion zabezpieczenia technicznego
- samodzielny batalion łączności zabezpieczenia r/technicznego
- 5 samodzielny klucz holowniczy,
- lotnisko operacyjne,
- baza paliwowa i składy amunicji
- jednostki 83 Brygady Desantowo-Szturmowy, (wycofana w 1990 r.)
- 293. Gwardyjski pułk artylerii samobieżnej,
- 669. samodzielny dywizjon rakietowy,
- 465. samodzielny dywizjon artylerii przeciwpancernej,
- 126. samodzielny batalion rozpoznawczy,
- 663. składnica sprzętu pancernego
- 650 samodzielny batalion remontowy,
- 86 batalion r/techniczny
- 1995 batalion WRE
- szpital
- 6 Witebsko-Nowogródzka Gwardyjska Dywizja Zmechanizowana, dowództwo i sztab,
- 16. pułk zmechanizowany Gwardii,
- 152 pułk zmechanizowany
- 252. Stalingradzko-korsuński pułk zmechanizowany Gwardii,
- 80. pułk czołgów,
- 90. samodzielny batalion czołgów,
- 54. samodzielny batalion łączności,
- 465. dywizjon artylerii przeciwpancernej,
- 126. samodzielny batalion rozpoznawczy,
- 71. samodzielny batalion remontowy,
- 1083. samodzielny batalion zaopatrzenia,
- 81. batalion medyczny,
- 87. samodzielny batalion medyczny,
- 94. samodzielny batalion obrony p/chemicznej,
- 116. Orszańska Brygada Rakiet Operacyjno Taktycznych
- 174. Polowa Ruchoma Baza Remontowa,
- 79. samodzielny oddział śmigłowców,
- 776. samodzielna kompania łączności,
- 151. samodzielny pułk walki radioelektronicznej – wycofany w 80 latach
- 164. Kerczeński samodzielny pułk lotnictwa rozpoznawczego,
- 55. Sewastopolski samodzielny pułk śmigłowców – do 1.08.1989
- 871. Pomeranski (Pomorski) pułk lotnictwa myśliwskiego (przeniesiony w 1989 z Kołobrzegu-Bagicza),
- 635 samodzielny batalion technicznego zabezpieczenia lotniska,
- samodzielny batalion łączności i zabezpieczenia r/technicznego,
- 455 samodzielna kompania łączności i zabezpieczenia r/technicznego,
- samodzielny batalion budowlany,
- szpital
- baza paliw
- polowa stacja łączności troposferycznej BARS
- 362 samodzielny batalion łączności i zabezpieczenia r/technicznego,
- batalion zaopatrzenia,
(jednostki podległa 239 DLM Kluczewo),
- 582. pułk lotnictwa myśliwskiego (myśliwce przechwytujące Su-27)
- 377 samodzielny batalion łączności i zabezpieczenia r/technicznego,
- 380 samodzielny batalion zabezpieczenia technicznego lotniska,
- samodzielny batalion dowodzenia,
- samodzielny dywizjon rakiet plot
- lotnisko operacyjne
- bazy, składy, stacje, paliw
- polowa stacja łączności troposferycznej BARS – stała w budowie
- posterunek inspekcyjny komunikacji wojskowej
- składy materiałów wybuchowych
Skład amunicji jest położony około 2, 5 kilometra na wschód od miejscowości Trzebień, w lesie. Zajmował obszar liczący kilkadziesiąt hektarów. Prowadziła do niego jedna brama wjazdowa, dostać się tam można jedynie drogami gruntowymi. Podwójne ogrodzenia były pod napięciem, na zewnątrz świeciły latarnie ustawione wzdłuż całego obszaru bazy. Cały kompleks był ogrodzony wałami ziemnymi, służącymi do osłony. Pomiędzy poszczególnymi z wałów zlokalizowano m.in. budynek – magazyn sprzętu lub garaż na pojazdy. Dzisiaj jest on już znacznie zdewastowany. Nieco głębiej znajdują się magazyny amunicji. Są budynki z betonu, z rampami wyładunkowymi z przodu, po bokach schody wejściowe. Do środka wjeżdżało się przez wrota. Tam poprzez pochylnie amunicję zwożono na podłogę i tam składowano. Takich magazynów jest kilkanaście. Dotarcie do wszystkich jest niemożliwe, gdyż spora część obiektu stanowi teren prywatny. Ponadto kilka niewielkich krytych ziemią przypominających swoim wyglądem schrono-hangary pomieszczeń magazynowych ukrytych w gęstym lesie. Były to prawdopodobnie garaże na pojazdy z amunicją. Zamaskowane miały być niewidoczne z góry. Być może w przypadku ataku pojazdy ewakuowano z magazynów i przewożono do tych schronów. Jak wspomina maszynista, gdy do bazy podjeżdżała polska lokomotywa pod płot pod napięciem, odpinano od niej wagony, pod które podjeżdżała lokomotywa radziecka i wjeżdżała z nimi pod ziemię i tam była załadowywana amunicja itp. Źródło: Z opowieści starszych mieszkańców Trzebienia. [1]
- 3 Frontowa Brygada Łączności Dalekosiężnej
- Armijny Polowy Skład MPS
- batalion rurociągów polowych,
- 389 batalion samodzielny batalion łączności troposferycznej,
- 451 samodzielny batalion łączności,
- 824 samodzielny batalion łączności dalekosiężnej,
- 239. Baranowicka Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego
- 159. pułk lotnictwa myśliwskiego
- 347. samodzielny batalion łączności
- samodzielny batalion dowodzenia,
- samodzielny batalion technicznego zabezpieczenia lotniska,
- lotnisko operacyjne
- bazy, składy i stacje paliw
- 3. pułk lotnictwa bombowego
- 164. pułk lotnictwa rozpoznawczego
- 25 samodzielna mieszana eskadra lotnictwa,
- 256 samodzielny batalion technicznego zabezpieczenia lotniska,
- samodzielny batalion łączności i zabezpieczenia r/technicznego,
- samodzielny dywizjon rakiet plot.
- lotnisko operacyjne.
- posterunek inspekcyjny komunikacji wojskowej.
- Naczelne Dowództwo Wojsk Kierunku Zachodniego (1984-1991)
- Dowództwo Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej (1984-1990 w Świdnicy)
- Prokuratura PGW,
- Sąd PGW,
- Biuro Pełnomocnika Rządu ZSRR do Spraw Pobytu Wojsk Radzieckich w Polsce,
- Dowództwo 4 Armii Lotniczej Rezerwy Najwyższego Naczelnego Dowództwa (skład Armii: 239. Baranowicka Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego (Kluczewo), 149. Dywizja Lotnictwa Bombowego (Szprotawa) i 132 Sewastopolska Dywizja Lotnictwa Bombowego (Czerniachowsk – ZSRR, od 12.10.1989 w składzie Wojsk Lotniczych Sił Zbrojnych ZSRR).
- 134 Łodzińska Brygada Łączności Wojsk Lotniczych,
- 19 Łomżyński samodzielny pułk łączności i dowodzenia,
- 325 pułk rakiet plot,
- 688 Pułk Śmigłowców Transportowych (wycofany w 1989),
- 314 samodzielna eskadra śmigłowców,
- 19 Samodzielny Pułk Łączności
- 137 samodzielny batalion łączności i zabezpieczenia r/technicznego,
- 91 samodzielny batalion ochrony i zabezpieczenia,
- 245 samodzielna mieszana eskadra lotnicza,
- 25 mieszana eskadra śmigłowców,
- 723 Polowe Stanowisko Remontowe,
- 748 Składnica Sprzętu Łączności,
- 114 Brygada Rakiet Taktyczno Operacyjnych,
- 140 Brygada Rakiet Plotniczych,
- batalion 5 pułku pontonowego,
- 902 samodzielny batalion pontonowo-mostowy,
- 1308 samodzielny batalion pontonowo-mostowy,
- 587 samodzielny batalion łączności r/liniowej,
- 86 samodzielny batalion łączności r/liniowej,
- 137 samodzielny batalion łączności,
- 1955 samodzielny batalion walki radioelektronicznej,
- 91 Samodzielny Batalion Ochrony i Zaopatrzenia,
- 650 samodzielny batalion remontowo naprawczy,
- 284 Samodzielny Węzeł Łączności,
- 107 samodzielna kompania łączności i zabezpieczenia technicznego lotniska,
- 426 samodzielna kompania łączności,
- 350 samodzielna kompania łączności i zabezpieczenia technicznego,
- 663 Skład Sprzętu Pancernego,
- 748 Skład Sprzętu Łączności,
- 498 samodzielna elektrownia,
- 133 Laboratorium Techniczne Wojsk Lotniczych,
- 749 Składnica Topograficzna,
- Skład Techniki Lotniczej,
- 1277 Szpital Wojskowy,
- 707 Armijna Piekarnia Polowa,
- dwa szpitale.
- 15 batalion kolejowy (część),
- posterunek inspekcyjny Komunikacji Wojskowej PGW
- stacja łączności troposferycznej BARS
- 540 samodzielny batalion łączności 3 BŁD z Kęszycy Widok na Wikimapia
- 1610 samodzielny szkolny batalion łączności.
- polowe stanowisko dowodzenia PGW
- składy materiałowe
- lotnisko zapasowe (używane wspólnie z WP)
- poligon lotniczy (używany wspólnie z WP)
- Jednostka łączności troposferycznej.
-
Osobny artykuł: Wzgórze "Radary".
Jednostka o stosunkowo małej powierzchni, ok. 2 hektarów znajdowała się w jednym z najwyżej położonych miejsc wokół miasta Łodzi, dzisiejszego Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich. Załoga na początku lat 90. liczyła ok. 30 żołnierzy. Według relacji osób, którzy tam bywali jednostka zajmowała się kontrolą przestrzeni powietrznej. Według innych najbardziej rzetelnych źródeł była to jednostka łączności troposferycznej, zapewniająca łączność na dużą odległość. Na terenie jednostki znajdowało się 5 radarów (anten), 4 z czaszami o małej średnicy – ok. 10 m, zamocowanymi na wysokich masztach tak, że czasze wystawały powyżej linii drzew i jeden radar zamocowany nisko w drzewach o dużej średnicy czaszy, ok. 20 m. W latach 80. istniała tylko jedna stacja antenowa, ta duża, która nie wystawała poza linię drzew. Około roku 1988 przybyły na miejsce dodatkowe anteny i maszty kilkunastosamochodową kolumną z zasłoniętymi plandekami urządzeniami. Po kilku dniach ponad linie drzew wyrosły 4 maszty z czaszami. Zabudowania składały się z budynku koszar, budynku socjalnego, w którym znajdowała się stołówka, pokoju dowódcy, kuchni; garaż dla dwóch dużych pojazdów i dobudowana do niego sauną, budynku z agregatami (3 sztuki) zasilającymi urządzenia antenowe wraz z pomieszczeniami obsługi, magazyn paliw, a także zagroda, w której Rosjanie hodowali zwierzęta, aby polepszyć swoje warunki bytowe. Wyposażenie jednostki w pojazdy to ciężarówka URAL i samochód terenowy UAZ (stan na początek lat 90.). Zdjęcia lotnicze z lat 70. wskazują na znacznie większą liczbę żołnierzy w tym miejscu. Widoczne są także pojazdy z naczepami, na których można dostrzec wysokie spiczaste elementy. Być może są to rakiety przeciwlotnicze "Strieła"[2]
- 72 samodzielny batalion inżynieryjny,
- 885. składnica sprzętu inżynieryjnego
- 7 kompania budowy mostów - z 5 ppont z Wędrzyna
- Szkoła Młodszych Specjalistów Lotnictwa,
- lotnisko zapasowe
- Przedstawicielstwo Komunikacji Wojskowej Armii Radzieckiej przy Sztabie Generalnym WP
- lotniczy poligon bombowy,
- ośrodek rozpoznania radioelektronicznego.
- 20. Brygada Łączności Rządowej.
- radiowe centrum nadawcze z centrum łączności kosmicznej (w budowie)
- posterunek inspekcyjny komunikacji wojskowej
- jednostka lotnicza podległa 239 DLM, jednostki tyłowe.
- Ruchomo Baza Remontowo-Techniczna.
- 510 samodzielny szkolny pułk czołgów (podporządkowanie PGW),
- 8 Orszański pułk czołgów gwardii,
- 76. Orszański pułk czołgów (część),
- 144. pułk zmechanizowany,
- 255 Wołgogradzko-Korsuński pułk zmechanizowany Gwardii,
- skład ładunków jądrowych.
- 15 batalion kolejowy (część),
- 96 batalion r/techniczny
- 101. samodzielny batalion saperów,
- samodzielny batalion saperów,
- batalion łączności,
- szpital wojskowy
- 1082. pułk rakiet przeciwlotniczych,
- posterunek inspekcyjny komunikacji wojskowej PGW
- bazy, składy, stacje paliw
- 149. Dywizja Lotnictwa Bombowego
- 85. pułk lotnictwa bombowego
- 314. samodzielna eskadra śmigłowców
- 339. batalion łączności,
- samodzielny batalion zabezpieczenia technicznego lotniska,
- Ruchoma Baza Techniczna.
- lotnisko zapasowe (używane wspólnie z WP)
- Dowództwo i Sztab PGW w l.1984-1990,
- 1052 pułk artylerii samobieżnej (później Świętoszów),
- batalion łączności,
- 91 samodzielny batalion zabezpieczenia,
- 57 samodzielny batalion samochodowy,
- samodzielny batalion budowlany,
- 276 samodzielna kompania lotniskowo-techniczna,
- Tyłowy Ośrodek Szkoleniowy,
- szpital,
- 20. Zwienigorodska Dywizja Pancerna, dowództwo i sztab,
- 8. Gwardyjski pułk czołgów, (później Strachów),
- 76 Orszański pułk czołgów (część),
- 155. Gwardyjski pułk czołgów,
- 1052. pułk artylerii samobieżnej,
- 459. pułk rakiet przeciwlotniczych,
- 595. samodzielny dywizjon rakietowy,
- 96. samodzielny batalion rozpoznawczy,
- 206. batalion saperów,
- 710. samodzielny batalion łączności,
- 1082. samodzielny batalion zaopatrzenia,
- 219. samodzielny batalion medyczny,
- 70. samodzielny batalion remontowo naprawczy,
- baza MPS Łozy
- 24. Brygada Kutrów Rakietowo Torpedowych Floty Bałtyckiej
- 34. Brygada Kutrów Torpedowych
- Poduszkowce desantowe (stacjonowały czasowo, jaka jednostka)
- port wojenny
- 11. (??? liczba kwestionowana) basenów portowych
- bazy składy, stacje paliw
- 902 samodzielny batalion pontonowy
- składy amunicji i materiałów wybuchowych
- 140 Borysowska Frontowa Brygada Rakiet Przeciwlotniczych,
- składy amunicji
- składy uzbrojenia
- Przedstawicielstwo Naczelnego Dowództwa Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw Stron Układu Warszawskiego przy WP,
- Przedstawicielstwo Sił Powietrznych Sił Zbrojnych ZSRR,
- Przedstawicielstwo Komunikacji Wojskowej Armii Radzieckiej przy Sztabie Generalnym WP
- stanowisko dowodzenia PGW,
Na jednym z najwyższych wzgórz w tych okolicach była jednostka łączności podległa dowództwu w Rembertowie. Na terenie jednostki stacja radarowa i maszt antenowy.
- 587. batalion łączności r/liniowej,
- batalion łączności,
- batalion łączności r/liniowej,
- 164 samodzielny batalion obrony pchemicznej,
- 246 samodzielny batalion samochodowy,
- 2234 Składnica Intendencka,
- warsztaty remontowe techniki pancernej i samochodowej,
- skład artyleryjski,
- posterunek inspekcyjny komunikacji wojskowej PGW,
- szpital wojskowy
- 5. Wyborski(od Wyborg) pułk pontonowy,
- 1038 samodzielny batalion pontonowo-mostowy,
- batalion saperów
raczej lotnisko zapasowe koło wioski Łysiny na zachód od Wschowy
- posterunek inspekcyjny komunikacji wojskowej
- radiowe centrum odbiorcze (w budowie)
- 42. Tannenberski pułk lotnictwa bombowego,
- 510 samodzielny batalion zabezpieczenia technicznego lotniska,
- 600 samodzielny dywizjon rakiet plot.
- baza paliw (Stara Kopernia)
- szpital wojskowy
Zmarli podczas stacjonowania w Polsce radzieccy żołnierze (oraz członkowie ich rodzin) chowani byli na samodzielnych cmentarzach w Bornym Sulinowie i Świętoszowie (w każdej z tych miejscowości były po 2 cmentarze) oraz na 9 wydzielonych kwaterach polskich cmentarzy cywilnych (w Białogardzie, Brzegu, Legnicy - 2 kwatery, Szczecinie, Szprotawie, Świnoujściu, Wrocławiu i Żaganiu). Łącznie pochowano na nich 1483 osoby.[3]
Przypisy
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Mariusz Lesław Krogulski, Okupacja w imię sojuszu. Armia Radziecka w Polsce 1956-1993, Wydawnictwo von borowiecky, Warszawa 2001, ISBN 83-87689-40-8
- Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
- Mieczysław Szczepański, Polska. Życie po J.A.R., Rada Programowa do Zagospodarowania Przejętego Mienia i Rekultywacji Terenów Zdegradowanych przez Wojska Federacji Rosyjskiej, Warszawa, 2005, ISBN 83-922842-0-8. http://www.celarf.gov.pl/Polska/index.htm
- Strona internetowa poświęcona Północnej Grupie Wojsk AR http://www.poradzieckie.szprotawa.org.pl/
- Strona internetowa "Katalog Nieruchomości Pozostałych po Wojskach Federacji Rosyjskiej", http://www.celarf.gov.pl/