| Gelazjusz I Gelasius |
|
| Święty Kościoła katolickiego Papież |
|
![]() |
|
| Data śmierci | 19 listopada 496 |
| Wyznanie | chrześcijaństwo |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Pontyfikat | 1 marca 492 |
| Wspomnienie | 21 listopada |
Gelazjusz I, (także Gelazy I; zm. 19 listopada 496) - święty Kościoła katolickiego, papież w okresie od 1 marca 492 do 496 roku.
Pochodzący prawdopodobnie z Afryki sekretarz papieży Symplicjusza i Feliksa III. W obliczu trwającej schizmy akacjańskiej, a także narastających konfliktów ze Wschodem i szerzących się poglądów pelagiańskich podjął wiele działań mających na celu pokonanie piętrzących się przed Kościołem trudności. Bronił wypracowanych przez Leona I na Soborze chalcedońskim formuł chrystologicznych. Sformułował dogmat o grzechu pierworodnym i jako pierwszy tezę rozdziału władzy cesarskiej i papieskiej, która w późniejszych latach znalazła swoje rozwinięcie w ideach z okresu walki z cesarstwem. Wiele zarządzeń dyscyplinarnych Gelazjusza weszło na stałe do prawodawstwa kościelnego.
Okres pontyfikatu św. Gelazego nazywany jest okresem gelazjańskiego renesansu.
W 494 w liście do cesarza Bizancjum sformułował doktrynę dwuwładztwa. Podczas swojego pontyfikatu zwalczał tendencje heterodoksyjne, a w szczególności arianizm, monofizytyzm. Wydał w tym celu też traktat De duobus naturis in Christo. Zwalczał także manicheizm, pelagianizm[1].
Błędnie przypisuje mu się autorstwo Decretum Gelasianum - anonimowej kompilacji z początku VI w. zawierającej pięć części:
Dekret znany jest także pod nazwą Epistula decretalis de libris recipiendis et non recipiendis (Dekret o księgach, które należy przyjąć oraz odrzucić)[2][1].
Błędnie przypisuje się Gelazjuszowi także autorstwo tzw. Sakramentariusza.
Jego wspomnienie wymienione jest w Martyrologium Rzymskim 21 listopada.
| Poprzednik Feliks III |
Papież 492 - 496 |
Następca Anastazy II |