| Gene Wilder | |||||||||
Gene Wilder w 2007 roku |
|||||||||
| Prawdziwe imię i nazwisko | Jerome Silberman | ||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 11 czerwca 1933 |
||||||||
|
|||||||||
Gene Wilder, właśc. Jerome Silberman (ur. 11 czerwca 1933[1] w Milwaukee w stanie Wisconsin) – amerykański aktor komediowy, a także reżyser i scenarzysta. Zdobywca Emmy w 2003. Był nominowany do Oscara za drugoplanową rolę w filmie Producenci (1968).
Znany ze współpracy z reżyserem, scenarzystą i producentem filmowym Melem Brooksem. Często występował wspólnie z aktorem komediowym, Richardem Pryorem.
Spis treści |
Wilder jest synem żydowskich imigrantów pochodzących z Rosji. Studiował aktorstwo na Uniwersytecie Iowa, który ukończył w roku 1955. Naukę kontynuował w Bristol Old Vic Theatre School w Wielkiej Brytanii, w latach 1956-1958.
Po powrocie do USA podjął pracę w teatrze, jednakże nie jako aktor, a jako kierowca samochodu i nauczyciel fechtunku. Karierę aktorską zaczynał na mniejszych scenach Broadwayu, zanim zadebiutował na głównej jego scenie. Najlepszym dla niego rokiem w tym okresie był 1961, gdy za role w przedstawieniach "The Complaisant Lover" i "Roots" otrzymał nagrodę Clarence Derwent. Pierwsza rola filmowa to epizod w Mother Courage and Her Children w roku 1964 u boku Anne Bancroft, odtąd jego kariera nabrała znacznego przyspieszenia, za sprawą Mela Brooksa, który polubił Wildera i chętnie obsadzał go w filmach.
Pierwsza duża rola Wildera to zakładnik w filmie Bonnie i Clyde. Dwie najgłośniejsze to Willy Wonka w Willy Wonka i fabryka czekolady oraz Leo Bloom w Producenci (1968).
W latach 70. i 80. XX w. występował w wielu filmach wraz z Richardem Pryorem, tworząc z nim jedną z najbardziej charakterystycznych par postaci z różnych ras w komediach tego okresu. Jednakże ich relacja nie była tak sympatyczna, jak sądzili widzowie i jak wynikałoby z filmów. W swej autobiografii Wilder napisał wiele gorzkich słów o Pryorze.
W 1979 zagrał, już bez Pryora, w komedii Harrisona Forda Frisco Kid.
Wilder ożenił się z aktorką Gildą Radner w 1984, a owdowiał w 1989, gdy Gilda zmarła na raka jajnika. Odtąd Wilder zaczął aktywnie wspierać profilaktykę chorób nowotworowych. Sam zresztą był hospitalizowany w związku z odmianą białaczki w 1999, leczenie zakończono pomyślnie w 2000.
W 1991 ożenił się powtórnie, tym razem z wykładowcą patologii, Karen Boyer.
1 marca 2005 Wilder wydał swój bardzo osobisty pamiętnik-autobiografię Kiss Me Like A Stranger, opisując w nim okres od urodzenia aż po śmierć pierwszej żony.