Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych (GISZ) – organ pracy Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, powołany dekretem Prezydenta RP Ignacego Mościckiego z dnia 6 sierpnia 1926 "O sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnymi w czasie pokoju i ustanowieniu Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych"[1].
Generalny Inspektor Sił Zbrojnych – generał przewidziany na Naczelnego Wodza[2]. Za pośrednictwem Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych i Ministra Spraw Wojskowych zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi w czasie pokoju sprawował Prezydent RP[3]. Inspektor nie był odpowiedzialny przed sejmem i rządem (podlegał bezpośrednio prezydentowi).
6 maja 1936 gen. dyw. Edward Śmigły-Rydz zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych. Odznaka była "symboliczną i drogą pamiątką pełnienia zaszczytnej służby w GISZ w okresie od 6 VIII 1926 r. do 12 V 1935 r. pod rozkazami Józefa Piłsudskiego Pierwszego Marszałka Polski, jako Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych" [4]
[edytuj] Generalni Inspektorzy Sił Zbrojnych
Po roku 1980 w miejsce GISZ-u utworzona została Rada Wojskowa, której przewodził gen. dyw. Klemens Rudnicki.
[edytuj] Struktura organizacyjna GISZ
- Generalny Inspektor Sił Zbrojnych
- Inspektorzy Armii i Generałowie do Prac oraz Generałowie Inspekcjonujący w zakresie ich pracy inspekcyjnej[6]
- Sztab Główny WP (do 1928 Sztab Generalny WP)
- Biuro Inspekcji
- szefowie biura - I oficerowie do zleceń przy Generalnym Inpektorze Sił Zbrojnych:
- Gabinet Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych
- Samodzielny Referat Personalny
- referent – mjr Bronisław Galbasz (od XII 1926)
- referent – por. Lucjan Miładowski (od XII 1926)
- Biuro do Prac Komitetu Obrony Państwa (od 1936 Sekretariat Komitetu Obrony Rzeczypospolitej podporządkowany szefowi SG WP)
- Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu
- Komitet Wyższej Szkoły Wojennej (powołany 30 VII 1932)
- Wojskowe Biuro Historyczne
- Biuro Kapituły Orderu Virtuti Militari (od 7 VIII 1931)
- Kolumna Samochodowa GISZ
- kpt. Stanisław Heins (od XII 1926)
[edytuj] Oficerowie GISZ
- ppłk SG Adam Korytowski (I oficer sztabu w GISZ IX 1926 - X 1927[7])
- płk SG Bolesław Wieniawa-Długoszowski (I oficer sztabu w GISZ z zachowaniem stanowiska dowódcy 1 pszw od X 1927)
- płk dypl. Kazimierz Glabisz (I oficer do zleceń 1929 - IX 1939)
- płk dypl. Leon Strzelecki (oficer do zleceń I 1934 - 1935)
- płk dypl. Tadeusz Münnich (oficer do zleceń 1937 - VII 1939)
- ppłk SG Walery Sławek (III oficer do zleceń od 1 I 1927)
- mjr kaw. Konrad Zembrzuski (adiutant przyboczny od 25 XI 1927)
- mjr Władysław Łobanowski (od 30 IX 1926 kierownik kancelarii Biura Inspekcji)
- por. Jan Jarnicki (od 30 IX 1926 oficer kancelaryjny Biura Inspekcji)
- ppor. Władysław Burzyński (od 30 IX 1926 oficer kancelaryjny Biura Inspekcji)
Przypisy
- ↑ Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 sierpnia 1926 r. o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnemi w czasie pokoju i o ustanowieniu Generalnego Inspektora sił zbrojnych Dz. U. z 1926 r. Nr 79, poz. 445
- ↑ Art. 4 Dekretu Prezydenta RP z dnia 9 maja 1936 r. o sprawowaniu zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnemi i organizacji naczelnych władz wojskowych w czasie pokoju (Dz.U. RP z 12 maja 1936 r., nr 38, poz. 286). Dekret wszedł w życie z chwilą ogłoszenia. Równocześnie moc obowiązującą stracił dekret Prezydenta RP z dnia 6 sierpnia 1926 r. o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnemi w czasie pokoju i ustanowieniu Generalnego Inspektora sił zbrojnych.
- ↑ Art. 1 § 1 Dekretu z dnia 9 maja 1936 r.
- ↑ Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 7 z 14.05.1936 r., poz. 85. Ewidencja odznaczonych oficerów i inne dokumenty wytworzone przez komisję odznaki pamiątkowej GISZ przechowywana jest w zbiorach archiwum Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku (zespół archiwalny nr 1).
- ↑ Władysław Anders pełnił obowiązki Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych w czasie kiedy Tadeusz Bór-Komorowski przebywał w niewoli.
- ↑ Pisownia stanowisk w brzmieniu określonym Dekretem z dnia 9 maja 1936 r.
- ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 25 z 31.10.1927 r.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia