Geomagnetyzm

Schemat zjawisk magnetycznych w jonosferze i termosferze

Geomagnetyzm – zespół naturalnych zjawisk magnetycznych związanych z Ziemią jako planetą, jest działem geofizyki.

Wokół Ziemi oraz w jej wnętrzu istnieje naturalne pole magnetyczne zwane ziemskim polem magnetycznym. Pole to obecnie odpowiada polu wytwarzanemu przez magnes o kształcie kuli, ulega ono cały czas wahaniom oraz powolnym zmianom, a nawet odwróceniu namagnesowania, co zdarza się średnio raz na kilkaset tysięcy lat; danych na ten temat dostarczają badania paleomagnetyczne. Paleomagnetyzm jest dziedziną geomagnetyzmu zajmującą się badaniem pola magnetycznego w przeszłości. Metoda paleomagnetyczna opiera się na fakcie, że powstające skały (zarówno wylewowe, jak i osadowe) ulegają trwałemu namagnesowaniu w momencie zastygania w sposób zgodny z panującym w danym czasie polem magnetycznym; namagnesowanie to pozostaje pomimo zmian kierunku zewnętrznego pola magnetycznego. Badając skały w miejscu ich narastania, można określić kierunek pola magnetycznego w przeszłości.

Badania pola magnetycznego minerałów z różnych okresów i miejsc posłużyły do weryfikacji teorii powstawania kontynentów, w tym i do teorii wędrówki kontynentów.

Ciekawostki

Istnieje hipoteza, że za masowe nieraz osiadanie wielorybów na plażach (tzw. samobójstwa wielorybów) odpowiedzialne są "stare dane magnetyczne" zawarte w skałach – mają one jakoby wywoływać dezorientację tych zwierząt, posiadających – jak się przypuszcza – coś w rodzaju zmysłu magnetycznego.

Przypisy

pl:Geomagnetyzm