| W treści tego hasła występują prawdopodobnie wyrażenia zwodnicze, co nie jest zgodne z zasadami przyjętymi w Wikipedii. |
| George Soros György Schwartz |
|
| Data i miejsce urodzenia | 12 sierpnia 1930 Budapeszt |
| Zawód | przedsiębiorca, działacz społeczny |
George Soros, właśc. György Schwartz (ur. 12 sierpnia 1930 w Budapeszcie) – finansista amerykański pochodzenia węgiersko-żydowskiego, jeden z najbardziej znanych spekulantów walutowych, ale także filantrop, fundator Instytutu Społeczeństwa Otwartego i licznych fundacji, w tym Fundacji im. Stefana Batorego, uczeń Karla Poppera. Znany krytyk polityki George'a W. Busha.
W roku 2000 Gazeta Wyborcza wyróżniła George'a Sorosa tytułem Człowieka Roku. Laudację na cześć laureata wygłosił minister spraw zagranicznych prof. Bronisław Geremek.
Jego nazwisko w j. węgierskim wymawia się jak Szorosz.
Spis treści |
Urodził się i mieszkał na Węgrzech do 1946, gdy uciekł na Zachód podczas kongresu młodych esperantystów. Jako młodzieniec próbował handlować walutą na czarnym rynku w czasie okupacji niemieckiej na Węgrzech.
Soros wyemigrował do Wielkiej Brytanii w 1947. Ukończył studia w 1952 w London School of Economics, gdzie uczestniczył m.in. w słynnych seminariach Karla Poppera. W 1956 roku przeniósł się do Stanów Zjednoczonych. Wspomina, że jego celem było zarobienie pieniędzy, które pozwoliłyby mu pracować jako pisarz i filozof.
Początki fortuny Sorosa mają źródło w spekulacjach giełdowych prowadzonych akcjami tzw. śmieciowych przedsiębiorstw. Były to akcje firm, które miały trudną sytuację finansową, stały u progu bankructwa. Wobec kryzysu rynkowego w owych czasach nikt nie wierzył w możliwość istotnego dorobienia się na grze giełdowej, jednak Soros pod wpływem koncepcji gospodarczo-socjologicznych Poppera, zdecydował się zainwestować w nie posiadane fundusze, wychodząc z założenia, że skoro firmy owe przetrwały najgorszy kryzys, muszą mieć istotną zdolność do kreowania zysku, która w przyszłości spowoduje wzrost ich kursu. Tak też się stało, a Soros dorobił się fortuny.
Soros nagle stał się znany 22 września 1992, gdy uważając, że funt szterling jest przewartościowany, dokonał spekulacji przeciw tej walucie angażując 10 mld USD i grając na zniżkę kursu[1]. W wyniku tego, Bank Anglii był zmuszony wycofać walutę z Mechanizmu Kursów Walutowych (ERM II), a Soros zarobił około jednego miliarda dolarów. Został nazwany człowiekiem, który złamał Bank Anglii. W 1997 w podobnej sytuacji w trakcie azjatyckiego kryzysu finansowego malezyjski premier oskarżył Sorosa o spowodowanie załamania waluty tego kraju.
Soros jest uznawany za osobę kontrowersyjną. Z jednej strony stał się bogaty dzięki spekulacjom finansowym (w 2007 jego majątek był oceniany na 8,5 miliarda dolarów USA). Z drugiej strony jednak otwarcie przyznaje, że obecny system spekulacji finansowych szkodzi rozwojowi wielu krajów rozwijających się.
Soros jest aktywnym filantropem od 1979, gdy zaczął przekazywać pieniądze, aby pomóc czarnoskórym studentom w RPA w studiowaniu na Uniwersytecie Kapsztadzkim. Działania dobroczynne Sorosa w Europie Środkowej i Wschodniej mają miejsce głównie przez Instytut Społeczeństwa Otwartego (Open Society Institute) i liczne fundacje, np. Fundacja Batorego w Polsce. Soros podarował 250 milionów dolarów na Uniwersytet Środkowoeuropejski w Budapeszcie.
Otrzymał doktoraty honoris causa następujących uczelni: New School for Social Research (Nowy Jork), University of Oxford (1980), Uniwersytet Ekonomiczny w Budapeszcie i Uniwersytetu Yale w 1991.
Przez wiele lat Soros nie angażował się raczej w politykę, lecz zmieniło się to za czasów prezydentury George'a W. Busha. W wywiadzie dla Washington Post z 11 listopada 2003 Soros powiedział, że usunięcie Busha z fotela prezydenta USA jest "głównym zadaniem mojego życia" oraz "sprawą życia i śmierci". W celu realizacji tego zamierzenia Soros (wraz z drugą osobą) podarował 5 milionów dolarów dla MoveOn.org, organizacji związanej z Partią Demokratyczną. W sumie przekazał 15,5 miliona dolarów na działalność przeciw George'owi W. Bushowi[potrzebne źródło].
W Polsce Soros wywołuje kontrowersje wśród części środowisk antyglobalistycznych (z jednej strony krytykują oni nieetyczny – ich zdaniem – sposób w jaki Soros doszedł do swojej fortuny, ale z drugiej popierają jego krytykę polityki George'a W. Busha i globalizacji) oraz wśród skrajnej prawicy (z powodu jego poparcia dla społeczeństwa otwartego). Soros był wielokrotnym uczestnikiem spotkań Klubu Bilderberg, nie można więc zaliczać go do grona przeciwników globalizacji.
Soros był dwukrotnie żonaty i ma pięcioro dzieci. Ojciec George'a Sorosa, Tivadar Soros, był pisarzem piszącym w esperanto.