| Georgia | |||||
| State of Georgia | |||||
|
|||||
| Przydomek: Peach State Stan brzoskwiniowy |
|||||
| Dewiza: Wisdom, Justice, and Moderation | |||||
| Państwo | |||||
| Stolica | Atlanta | ||||
| Język urzędowy | angielski | ||||
| Mieszkańcy | Georgian | ||||
| Gubernator | Nathan Deal (R) | ||||
| Największe miasto | Atlanta | ||||
| Powierzchnia • ogółem |
na 24. miejscu 154 077 km² |
||||
| Szerokość Długość |
370 km 480 km |
||||
| Szerokość geograficzna | 30°31'N – 35°N | ||||
| Długość geograficzna | 81°W – 85°53'W | ||||
| Populacja (2000) |
na 10. miejscu 8 186 453 |
||||
| Gęstość (2000) |
na 18. miejscu 54,59 os./km² |
||||
| Piramida wieku |
|||||
| Wejście do Unii • kolejność |
|||||
| Strefa czasowa Czas letni |
UTC-5:00 UTC-4:00 |
||||
| ISO 3166-2 | US-GA | ||||
| Strona internetowa | |||||
Georgia (wymowa:/ˈdʒɔrdʒə/) – stan w południowo-wschodniej części USA, największy na wschód od Missisipi. Nazwa stanu została nadana na cześć króla Jerzego II Hanowerskiego (George II of Great Britain).
Graniczy: od północy z Tennessee, od wschodu z Karoliną Południową i Oceanem Atlantyckim, od południa z Florydą, od zachodu z Alabamą. Północna część Georgii leży w Górach Błękitnych (Appalachy). Na południe od nich rozpościera się płaskowyż Piedmont, który przechodzi w pofałdowaną Nizinę Nadbrzeżną.
Pierwotnie ludność tych terenów stanowili Czerokezi i Indianie Creek.
Georgia była jedną z trzynastu kolonii, które w 1775 zbuntowały się przeciwko panowaniu brytyjskiemu co zapoczątkowało amerykańską rewolucję.
Spis treści |
W roku 1540 na teren obecnego stanu przybywa pierwsza hiszpańska ekspedycja Hernanda de Soto, który opisuje schyłkową kulturę tubylców nazywanych obecnie Mound builder, wyróżniających się budową okazałych kopców, która 20 lat później już całkowicie zanikła. Trwała kolonizacja terenów Georgii zaczęła się jednak od około 1570 roku kiedy to hiszpańscy kolonizatorzy zamieszkujący współczesną Florydę utworzyli misje na terenie przybrzeżnych wysp, oraz wodzostwa Guale i na terenach Indian Mocama żyjących na wzdłuż atlantyckiego wybrzeża obecnej Georgii. Od roku 1670 datuje się konflikt o tereny Georgii pomiędzy Hiszpanią i Anglią władającą sąsiednią Karoliną (obecnie Karolina Południowa). System hiszpańskich misji po długich walkach Hiszpanów ze sprzymierzonymi Anglikami i Indianami został całkowicie zniszczony w latach 1702-1704. Po 1704, hiszpańska kontrola ograniczała się do Pensacoli oraz St. Augustine (obecnie Floryda) a sam Półwysep Floryda aż do archipelagu Florida Keys był celem brytyjskich wypadów. Wybrzeże Georgii było okupowane przez sprzymierzonych z Brytyjczykami Indian, głównie plemię Yamasee aż do tzw. Wojny Yamasee (Yamasee War) w latach 1715–1717. Wojna wyludniła wybrzeże, otwierając miejsce do brytyjskiej kolonizacji. W 1724 zasugerowano po raz pierwszy że brytyjska kolonia zostanie nazwana Prowincja Georgia.
W 1732, stowarzyszeniowa grupa członków Parlamentu Brytyjskiego uzyskała zlecenie królewskie na utworzenie Powiernictwa Prowincji Georgia (Trustees of the Province of Georgia). W tym samym roku król Jerzy II przyznaje prawo do zasiedlenia kolonii Jamesowi Oglenthrope a kolonia przyjmuje nazwę od imienia króla (j.ang. George = Jerzy). Stowarzyszenie pieczołowicie wybrało 113 kandydatów na pierwszych kolonistów, którzy po odbyciu rejsu na pokładzie statku Anna 12 lutego 1733 roku wylądowali w okolicach obecnego Savannah.
W ramach koncepcji 51. stanu w Georgii powstały dwie większe propozycje podziału:
Wschodnią granicę stanu stanowi Ocean Atlantycki. Na północy od brzegu oceanu granica z Karoliną Południową biegnie w kierunku północno- zachodnim rzeką Savannah do ujścia rzek Tugaloo i Seneca River. Następnie kontynuuje wzdłuż biegu Tugaloo aż do jej największego dopływu rzeki Chattooga.
Następnie granica zakręca wokół Hrabstawa Rabun aż do 35° szerokości geograficznej północnej który to równoleżnik jest graniczny dla granicy z Karoliną Północną i Tennessee. Równoleżnik ten jest także granicą dla stanu Tennessee z Alabamą aż do rzeki Missisipi.
Granica zachodnia z Alabamą zaczyna się w pobliżu miasta Chattanooga w Tennessee, w najdalej na zachód wysuniętym punkcie rzeki Chattahoochee. Stąd biegnie około 250 w linii prostej do miasta West Point. Stamtąd granica biegnie meandrami rzeki Chattahoochee na południe do jej połaczenia z rzeką Flint.
W miejscu połączenia dociera do granicy z Florydą i kieruje się w linii prostej na wschód docierając do rzeki St. Marys River z której biegiem dociera do Oceanu Atlantyckiego.
| L.p. | Miasto | Ludność (2009) | Obszar metropolitarny |
|---|---|---|---|
| 1 | Atlanta | 540 921 | 5 475 213 |
| 2 | Augusta | 194 343 | 539 154 |
| 3 | Columbus | 190 414 | 292 795 |
| 4 | Savannah | 134 669 | 343 092 |
| 5 | Athens | 114 983 | 192 222 |
| 6 | Macon | 92 582 | 231 576 |
| 7 | Roswell | 87 719 | – |
| 8 | Sandy Springs | 85 625 | – |
| 9 | Albany | 75 616 | 165 440 |
| 10 | Marietta | 66 953 | – |
| 11 | Warner Robins | 62 500 | 135 715 |
| 12 | Johns Creek | 61 794 | – |
| 13 | Valdosta | 52 087 | 135 804 |
| 14 | Alpharetta | 51 569 | – |
| 15 | Smyrna | 50 712 | – |
Georgia ma 8 120 163 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:
|
|||||||||||||