Gheorghe Gheorghiu-Dej

Gheorghe Gheorghiu-Dej
Data i miejsce urodzenia	8 listopada 1901 Bârlad
Data i miejsce śmierci	19 marca 1965 Bukareszt
Sekretarz generalny Rumuńskiej Partii Robotniczej
Przynależność polityczna	Rumuńska Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 23 sierpnia 1944 do 1954
Poprzednik	Ştefan Foriş
Następca	Gheorghe Apostol
Okres urzędowania	od 1955 do 19 marca 1965
Poprzednik	Gheorghe Apostol
Następca	Nicolae Ceauşescu
Przewodniczący Prezydium Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Rumuńskiej Republiki Ludowej
Przynależność polityczna	Rumuńska Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 21 marca 1961 do 19 marca 1965
Poprzednik	Ion Gheorghe Maurer
Następca	Chivu Stoica
Premier Rumuńskiej Republiki Ludowej
Przynależność polityczna	Rumuńska Partia Robotnicza
Okres urzędowania	od 2 czerwca 1952 do 2 października 1955
Poprzednik	Petru Groza
Następca	Chivu Stoica
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Gheorghe Gheorghiu-Dej (wym. [ˈɡe̯orɡe ɡe̯orˈɡi.u deʒ]; ur. 8 listopada 1901 w Bârlad, zm. 19 marca 1965 w Bukareszcie) – rumuński polityk komunistyczny, sekretarz generalny Rumuńskiej Partii Komunistycznej w latach 1944-1954 i 1955-1965, premier Rumuńskiej Republiki Ludowej w latach 1952-1955 i głowa państwa rumuńskiego w latach 1961-1965.

Życiorys

Pochodził z rodziny robotniczej. W 1930 wstąpił do Komunistycznej Partii Rumunii. W 1933 zorganizował słynny strajk rumuńskiej kolei, za który został skazany na ciężkie więzienie, z którego zbiegł w 1944.

23 sierpnia 1944 przejął kierownictwo nad Komunistyczną Partią Rumunii, w październiku 1945 mianowano go z inspiracji Stalina sekretarzem generalnym Partii. Od czerwca 1952 do października 1955 sprawował funkcję premiera Rumunii. Odpowiedzialny jest za modernizację w Rumunii, a także m.in. kolektywizację wsi, nacjonalizację przemysłu oraz budowę Kanału Dunaj-Morze Czarne. W 1953, w ramach walki o wpływy wewnątrz partii komunistycznej, na fali walki z zagrożeniem syjonistycznym doprowadził do odsunięcia od władzy wicepremier i minister spraw zagranicznych Any Pauker. Ze względu na osłabienie swojej pozycji, w 1954 na krótko ustąpił z kierowania partią, powracając do niego w 1955.

Na przełomie lat 50. i 60. zaostrzył nieco kurs wobec Związku Radzieckiego, wycofano wówczas m.in. wojska radzieckie z Rumunii (1958). W marcu 1961 objął funkcję przewodniczącego Prezydium Wielkiego Zgromadzenia Narodowego, stając się formalną głową państwa.

Zmarł w 1965 na raka, a jego następcą w partii został Nicolae Ceauşescu.

Kult jednostki

Skopiowany ze wzorców radzieckich, był nieodłączną częścią politycznego krajobrazu Rumunii czasów Gheorghiu-Deja, podobnie jak innych krajów Układu Warszawskiego i RWPG. W 1950 imię Gheorgiu-Deja otrzymało przemysłowe miasto Oneşti (po rewolucji w 1989 powrócono do przedwojennej nazwy). Niezliczonej liczbie miejscowości nadano też imię Józefa Stalina (m.in. miastu Braszów, w latach 1951-1961).

Poprzednik Ion Gheorghe Maurer

Przewodniczący Rumuńskiej Republiki Ludowej 1961-1965

Następca Chivu Stoica

Poprzednik Petru Groza

Premier Rumunii od 1952 do 1955

Następca Chivu Stoica