| Gilboa הר הגלבוע |
|
| Państwo | |
| Wysokość | 536 m n.p.m. |
| Na mapach: | |
Gilboa (hebr. הר הגלבוע, Har HaGilboa; arab. جبال فقوعة, Faqoa) - grzbiet górski wznoszący się nad doliną Jezreel w Dolnej Galilei, na północy Izraela. Grzbietem przebiega granica Autonomii Palestyńskiej.
Spis treści |
Pasmo górskie Gilboa rozciąga się w kształcie łuku o długości około 18 kilometrów i szerokości około 9 km. Przebiega z północnego zachodu ku południowemu wschodowi, i oddziela górzystą wyżynę Samarii od doliny Jezreel i doliny Beit Szean. Rozpoczyna się na południowo wschodnim krańcu masywu góry Karmel i kończy na Rowie Jordanu.
Najwyższym szczytem jest góra Har Malkiszuj o wysokości 536 metrów n.p.m., jednak ze względu na depresję okolicznych dolin, rzeczywista różnica wysokości jest dużo wyższa i wynosi prawie 700 metrów. Wzgórza Gilboa łagodnie opadają w kierunku zachodnim do doliny Jezreel. Stoki północne i wschodnie są strome, i spadają do depresji doliny Jordanu i doliny Beit Szean. Ze zboczy wzgórz spływają liczne potoki.
Z roślinności znajduje się tutaj rzadkie stanowisko górskiego Irysa Haynej (hebr. אירוס הגלבוע, Irys Ha-Gilboa). W okresie wiosny wzgórza odwiedzają liczni turyści, aby podziwiać jego purpurowe kwiaty. Dla ochrony środowiska naturalnego utworzono tutaj dwa rezerwaty przyrody: w 1970 powstał Rezerwat Przyrody Irys Ha-Gilboa, a w 2005 powstał Rezerwat Gilboa.
Nazwa wzgórz Gilboa występuje w Biblii. Górę Gilboa i całą okolicę otrzymało w dziale izraelskie pokolenie Menassesa. Jednak objęcie tych ziem w posiadanie było mocno kłopotliwe, ponieważ Kananejczycy byli w tym rejonie bardzo silni. W okresie sędziów, Gedeon na czele 300 Izraelczyków pokonał pod górą Gilboa armię 135 tys. Madianitów i Amalekitów. Gilboa była też milczącym świadkiem jednej z największych tragedii w dziejach Izraela. W bitwie pod Gilboa Filistyni pokonali izraelskiego króla Saula - poległ król Saul i jego trzej synowie[1].
Ortodoksyjni Żydzi założyli na szczycie wzgórz dwa kibuce: Maale Gilboa oraz Meirav (druga nazwa jest zapożyczeniem z Biblii, Merab była jedną z córek izraelskiego króla Saula - por. 2 Sm 21,8). W Ma'ale Gilboa istnieje szkoła talmudyczna Yeshivat Ma'ale Gilboa. Planowano założenie kolejnej kolonii, która miała nazywać się Mikal, w nawiązaniu do imienia kolejnej córki króla Saula (por. 2 Sm 3,14). Z planów zrezygnowano po gwałtownym sprzeciwie ekologów, którzy uważali, iż nowa osada przyczyni się do zniszczenia naturalnego piękna Wzgórz Gilboa. Jednym z użytych argumentów było zwrócenie uwagi na występowanie na tym terenie unikalnej odmiany irysa (Iris Gilboa, hebr. אירוס הגלבוע).
Na północnym krańcu Gilboa wzniesiono pomnik upamiętniający króla Saula. Rozciąga się stąd panorama na Dolną Galileę. W okolicy znajduje się popularny Park Narodowy Gasz Haszlosza z ciepłymi źródłami[1].