Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Giotto | |
|---|---|
 |
|
| Zaangażowani | ESA (Europa) |
| Indeks COSPAR | 1985-056A |
| Rakieta nośna | Ariane 1 |
| Miejsce startu | Kosmodrom Kourou, Gujana Francuska |
| Cel misji | kometa Halleya |
| Cel misji | 26P/Grigg-Skjellerup |
| Orbita (docelowa, początkowa) | |
| Okrążane ciało niebieskie | Słońce |
| Perycentrum | 0,733 j.a. |
| Apocentrum | 1,04 j.a. |
| Okres obiegu | 304,6 d |
| Nachylenie | 2,09° |
| Czas trwania | |
| Początek misji | 2 lipca 1985 (11:23:13 UTC) |
| Koniec misji | 23 lipca 1992 |
| Wymiary | |
| Wymiary | śr. 1,85 m; dł. 2,85 m |
| Masa całkowita | 960 kg |
Giotto - bezzałogowa sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej zbudowana specjalnie do badań komety Halleya. Statek utworzył wraz ze statkami innych państw tzw. Armadę Halleya. Sondzie Giotto zawdzięczamy pierwsze w historii bezpośrednie zdjęcia jądra kometarnego. Sonda zdobyła je przelatując zaledwie 596 km od komety. Giotto był też pierwszym statkiem, który powrócił z głębokiej przestrzeni i zbliżył się do Ziemi.
Sonda została nazwana na cześć średniowiecznego włoskiego malarza Giotto di Bondone.
Spis treści |
Konstrukcja statku była oparta, na konstrukcji satelity ESA – GEOS. Sonda była stabilizowana obrotowo, z prędkością 15 obrotów/min. 1,5 m antena talerzowa, pracująca w paśmie X, była ciągle nastawiana, w celu skierowania jej w stronę Ziemi. Korpus statku, w kształcie cylindra, składał się (wewnątrz) z trzech platform: górnej (grubość 30 cm), głównej (40 cm) i platformy eksperymentów (30 cm). Na szczycie statku zamontowany był trójnóg otaczający antenę dużego zysku. Wydłużał on statek do 2 metrów i 85 cm. Główny silnik był umieszczony w środku cylindra, z dyszą wystającą na spodzie statku. Sonda posiadała osłonę przeciwpyłową. Składała się ona z wierzchniej warstwy aluminium (grubości 1 mm) oraz 12 mm warstwy kevlaru, oddzielonych od siebie pustą przestrzenią. Osłona taka, chroniła statek przed uderzeniami cząstek o wadze do 1 grama.
Ładunek naukowy składał się z 10 eksperymentów: wąskokątnego aparatu fotograficznego, trzech spektrometrów masowych, różnych detektorów pyłu, fotopolarymetru i zestawu eksperymentów plazmy. Wszystkie eksperymenty działały prawidłowo i przesłały unikalne dane naukowe, z których, chyba najważniejsze, były zdjęcia przedstawiające jądro komety.
Giotto został przygotowany specjalnie dla badań komety 1P/Halley, która w 1986 roku miała przejść przez peryhelium swojej okołosłonecznej orbity.
Sonda wystartowała z Ziemi na pokładzie rakiety nośnej Ariane 1 (2 lipca 1985).
Po ponad ośmiu miesiącach podróży sonda zbliżyła się do komety (14 marca 1986 o godz. 00:03 UTC) – Giotto znajdował się wówczas w odległości 0,89 j.a. od Słońca i 0,98 j.a. od Ziemi, tworząc z linią kometa-Słońce, kąt 107 stopni. Największe zbliżenie do komety Halleya odbyło się w odległości 596 km, choć projektanci misji chcieli by statek przeszedł w odległości 500 km.
Na czternaście sekund przed zbliżeniem, Giotto został uderzony przez "dużą" cząstkę pyłu. Uderzenie to spowodowało przesunięcie wektora momentu kątowego (angular momentum vector) o 0,9°, i statek zaczął wykonywać ruch nutacyjny wokół nowej osi z okresem 16 s i amplitudą 0,9°. Przez następne 32 minuty dane były odbierane w sposób przerywany. Niektóre instrumenty uległy w tym czasie różnym uszkodzeniom. Inne, np. czujniki detektora pyłu, camera baffle, deflecting mirror, zostały wystawione na działanie cząsteczek pyłu powodujących degradację przyrządów. Mimo tego, większość przyrządów przetrwała to zbliżenie z małymi lub nieznaczącymi uszkodzeniami. W wątpliwym stanie lub częściowo uszkodzone były: aparat fotograficzny (później przestał działać w ogóle) i jeden z analizatorów plazmy (RPA). Całkowicie przestały działać: spektrometry masowe i po jednym czujniku z detektorów pyłu i analizatorów plazmy (JPA).
Podczas rozszerzonej misji Giotto wykonał przelot koło Ziemi w odległości 16 300 km (2 lipca 1990, 10:01:18 UTC). Było to pierwsze zbliżenie do Ziemi wykonane przez statek wracający z głębokiej przestrzeni kosmicznej. Podczas tego przejścia, statek dokonał pomiarów pola magnetycznego i cząstek energetycznych. Giotto, wykorzystując manewr asysty grawitacyjnej koło Ziemi, pomyślnie dotarł do komety P/Grigg-Skjellerup (10 lipca 1992). Giotto zbliżył się do komety na odległość 200 km, z prędkością (względem niej) 13,99 km/s. Odległość od Słońca wynosiła 1,01 j.a., a od Ziemi - 1,43 j.a.. Instrumenty zostały włączone wieczorem 9 lipca. Osiem eksperymentów wykazało zadziwiającą sprawność i zebrało unikalne dane. Johnstone Plasma Analyser wykrył pierwszą obecność jonów kometarnych w odległośći 600 000 km od jądra (12 godzin przed zbliżeniem). Dust Impact Detectors (Detektory Uderzeń Pyłu) zanotowały pierwsze zderzenie z większą cząstką o godz. 15:30:56. Wtedy też wykryto łuk i fale uderzeniowe oraz obszary przyspieszeniowe (acceleration regions).
23 lipca 1992 praca Giotto została oficjalnie przerwana, po tym jak dokonano wszelkich przygotowań statku do jego trzeciego przejścia w tryb hibernacji. Na pokładzie zostało tylko 1 do 7 kg paliwa, ilość niewystarczająca do wykonania jakichkolwiek szerokich manewrów w przyszłości. Giotto raz jeszcze przeleciał koło Ziemi, w dniu 1 lipca 1999 w odległości 219 000 km (02:40 UTC). Statek poruszał się wtedy z prędkością ok. 3,5 km/s względem Ziemi.
|
||||||||
