
Ten artykuł dotyczy dawnej jednostki administracyjnej. Zobacz też:
gmina górnicza – rodzaj współczesnej gminy o charakterze górniczym.
Gmina Górnicza – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1874-1915 w guberni piotrkowskiej. Siedzibą władz gminy była Dąbrowa Górnicza.
Gmina powstała w 1874 roku w powiecie będzińskim (bendińskim) w guberni piotrkowskiej w związku z połączeniem gminy Osad Górniczych z gminą Zagórze Olkuskie oraz częścią gminy Olkusko-Siewierskiej (Starej Dąbrowy). Gmina obejmowała odtąd Starą Dąbrowę z koloniami, Zagórze, Sielec, Niwkę, Klimontów, Konstantynów, Bobrek, Środulę, Dańdówkę, Józefów i Niepiekło oraz osadę miejską Modrzejów (dawne miasto, zdegradowane w 1870)[1][2][3]. Była to mała obszarowo gmina (obejmowała 152 mórg); podlegała pod sąd gminny okręgu I w Dąbrowie Górniczej i liczyła około 3000 stałych mieszkańców (4000 niestałych)[4].
W 1902 roku w skład nowo utworzonego miasta Sosnowice (Sosnowiec) wszedł m.in. Sielec z gminy Górniczej[5][6]. W 1909 roku z gminy Górniczej wydzielono nowe gminy Zagórze[7] i Dąbrowa Górnicza[8] (niejasne jest gdzie w kolejnych sześciu latach znajdowała się siedziba gminy Górniczej). W 1915 roku pozostałe miejscowości gminy włączono do Sosnowca, po czym gmina przestała istnieć[9][5] (równocześnie z południowego krańca gminy Zagórze, będącej do 1909 w obrębie gminy Górniczej, utworzono gminę Niwka).
Przypisy
- ↑ Zygmunt Woźniczka: Sztygarka z tradycji Staszica
- ↑ Skorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2
- ↑ Powiat będziński w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV, cz. 1 (Abablewo – Januszowo) z 1900 r.
- ↑ Gmina Górnicza w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
- ↑ 5,0 5,1 Strona Urzędu Miasta w Sosnowcu
- ↑ Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (The population of Poland in the 20th century). Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyńskiego, 2005.
- ↑ Zagórze, Klimontów, Józefów, Bobrek, Niwka (od 1915 odrębna gmina Niwka), Dańdówka oraz osada Modrzejów
- ↑ Dąbrowa Górnicza (Stara Dąbrowa), Niepiekło oraz kolonie Huty Cynkowe, Ksawera i Koszelew
- ↑ Konstantynów, Modrzejów, Środula