Gmina Kromołów

	Gmina Kromołów
	1919-54 i 1973-77
	Herb gminy
Województwo	1919-39: kieleckie (II RP); 1945: kieleckie (PRL); 1945-50: śląskie; 1950-53: katowickie; 1953-54: stalinogrodzkie; 1973-75: katowickie; 1975-77: katowickie (małe)
Powiat	1919-26: będziński; 1927-54: zawierciański; 1973-75: zawierciański
Siedziba władz	Kromołów
Rodzaj gminy	wiejska
Gromady (1952)	6
Ludność (1974); • liczba ludności; • gęstość	; 6300 ;

Gmina Kromołów – dawna gmina wiejska, istniejąca do 1954 roku oraz w latach 1973-1977^[3] w woj. kieleckim, śląskim, katowickim i stalinogrodzkim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą gminy był Kromołów (do 1870 odrębna gmina miejska; od 1977 dzielnica Zawiercia)^[4].

Za Królestwa Polskiego gmina Kromołów należała początkowo do powiatu olkuskiego w guberni kieleckiej. 13 stycznia 1870^[5] do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Kromołów oraz część^[6] pozbawionego praw miejskich Ogrodzieńca^[7]. W 1890 roku gminę Kromołów przyłączono do powiatu będzińskiego w guberni piotrkowskiej^[8]. 1 lipca 1915 roku z gminy Kromołów^[9] wyłączono Zawiercie, któremu nadano prawa miejskie^[10].

Na początku okresu międzywojennego gmina Kromołów należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckim. 1 stycznia 1927 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego w tymże województwie^[11]. Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem zawierciańskim przyłączona do woj. śląskiego^[12] (od 6 lipca 1950 roku pod nazwą woj. katowickie^[13], a od 9 marca 1953 jako woj. stalinogrodzkie^[14]). 1 stycznia 1951 roku część obszaru gminy Kromołów (kolonie Warty i Ręby oraz przysiółek Stawki) przyłączono do Zawiercia^[15].

Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 6 gromad: Blanowice, Bzów, Kromołów, Łośnice, Pomrożyce i Skarżyce^[16]. Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin^[17].

Gmina została reaktywowana 1 stycznia 1973 roku w powiecie zawierciańskim w woj. katowickim^[18]. 1 czerwca 1975 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego mniejszego woj. katowickiego^[19]. 1 lutego 1977 roku gmina została zniesiona^[20], a jej obszar włączony do miasta Zawiercia^[21].

Przypisy

↑ Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
↑ Liczba ludności z publikacji "Rocznik Demograficzny Polski", GUS 1975-1995
↑ Do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 31 stycznia 1977
↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
↑ 1 stycznia 1870 wg kalendarza juliańskiego
↑ Drugą część Ogrodzieńca włączono do gminy Złożeniec, tworząc z części gminy Złożeniec wraz z częścią Ogrodzieńca nową gminę Ogrodzieniec
↑ Postanowienie z 7 (19) listopada 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 425)
↑ Maria Nietyksza: Rozwój miast i aglomeracji miejsko-przemysłowych w Królestwie Polskim, 1865-1914. Warszawa: PWN, 1986, s. 358-359.
↑ Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej: Rocznik Statystyki Rzeczypospolitej Polskiej, R. 1, cz. 1 (1920/1921)
↑ Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (rozdział II – Terytorium i podział administracyjny). Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, 2005.
↑ Dz. U. z 1926 r. Nr 125, poz. 727
↑ Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 167
↑ Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
↑ Dz. U. z 1953 r. Nr 13, poz. 51
↑ Dz. U. z 1950 r. Nr 48, poz. 436
↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
↑ Dz. U. z 1977 r. Nr 3, poz. 14
↑ Dz. U. z 1977 r. Nr 3, poz. 15

[0] Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.

[1] Liczba ludności z publikacji "Rocznik Demograficzny Polski", GUS 1975-1995

[2] Do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 31 stycznia 1977

[gus-3] Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933

[4] 1 stycznia 1870 wg kalendarza juliańskiego

[5] Drugą część Ogrodzieńca włączono do gminy Złożeniec, tworząc z części gminy Złożeniec wraz z częścią Ogrodzieńca nową gminę Ogrodzieniec

[6] Postanowienie z 7 (19) listopada 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 425)

[nietyksza-7] Maria Nietyksza: Rozwój miast i aglomeracji miejsko-przemysłowych w Królestwie Polskim, 1865-1914. Warszawa: PWN, 1986, s. 358-359.

[8] Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej: Rocznik Statystyki Rzeczypospolitej Polskiej, R. 1, cz. 1 (1920/1921)

[gawryszewski-9] Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (rozdział II – Terytorium i podział administracyjny). Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, 2005.

[10] Dz. U. z 1926 r. Nr 125, poz. 727

[11] Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 167

[12] Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255

[13] Dz. U. z 1953 r. Nr 13, poz. 51

[14] Dz. U. z 1950 r. Nr 48, poz. 436

[15] Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa

[16] Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191

[17] Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312

[18] Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92

[19] Dz. U. z 1977 r. Nr 3, poz. 14

[20] Dz. U. z 1977 r. Nr 3, poz. 15

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

Gmina Kromołów

Przypisy

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj