Gmina Liszki – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krakowskim. Gmina położona jest bezpośrednio przy zachodniej granicy miasta Krakowa.
Siedziba gminy to Liszki.
Według danych z 30 czerwca 2008[1] gminę zamieszkiwało 16 058 osób. Czwarta pod względem liczby mieszkańców gmina, na 17 gmin powiatu krakowskiego. Sieć rzeczną tworzy Wisła i Sanka. Gmina Liszki leży na terenie krainy geograficznej Brama Krakowska, na części Bielańko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego oraz Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego.
[edytuj] Komunikacja
Przez teren gminy przebiega autostrada A4E40 wraz z IV obwodnicą Krakowa (7E77 ) ze Stopniem Wodnym Kościuszko na Wiśle, droga wojewódzka 780 łącząca Kraków z GOP oraz droga wojewódzka 774 Kryspinów-Balice-Zabierzów. W pobliżu znajduje się port lotniczy Kraków Airport im. Jana Pawła II. Teren gminy pod względem komunikacyjnym obsługuje MPK w Krakowie. Linie 209, 229, 239, 249, 259, 269 łączą obszar gminy z os. Salwator; linie 279, 289 z Salwatorem, oraz pętlą przy Hotelu Cracovia; linie 226, 258 z os. Bronowice Nowe, natomiast linia 292 oraz nocna 902 z Dworcem Głównym PKP. Oprócz MPK teren gminy obsługiwany jest przez PKS oraz liczne prywatne linie mikrobusowe. W planach jest budowa dwóch stacji kolejowych, w ramach projektu krakowska kolej miejska. Linia kolejowa miałaby połączyć lotnisko z pobliską Skawiną.
Liszki:
W bocznych ołtarzach znajdują się obrazy z XVIII wieku, natomiast w ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Boskiej z XVII wieku, w srebrnych sukienkach,
- kapliczka z 1 poł. XIX wieku,
- bank, funkcjonujący od 1898 roku, wywodzi się od kasy dr Franciszka Stefczyka, był wówczas drugą w Polsce tego typu instytucją (obecna nazwa: Krakowski Bank Spółdzielczy)
Morawica:
- barokowy kościół św. Bartłomieja z 1743 roku, zbudowany według projektu Francesco Placidiego,
- dzwonnica w kształcie łuku triumfalnego z 1 poł. XVIII wieku,
- plebania przebudowana w 1666 roku, z dawnego zamku obronnego z XIII wieku.
Kryspinów:
- pałac z 1 poł. XIX wieku, wraz z przyległym parkiem.
Piekary:
- XIX-wieczny, neogotycki zespół pałacowo-parkowy wraz z zabudowaniami dworskimi.
Ściejowice:
- dwór klasycystyczny z 1 poł. XIX wieku, wokół pozostałości dawnego parku o charakterze romantycznym założonego około 1850 roku.
Gmina Liszki wchodzi obok gmin: Alwernia, Babice, Czernichów, Jerzmanowice-Przeginia, Krzeszowice, Wielka Wieś oraz Zabierzów w skład tzw. "Pierścienia Jurajskiego" – trasy samochodowej biegnącej z Krakowa przez najciekawsze tereny południowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.
Znajdujące się wzdłuż południowej granicy gminy Liszki wały wiślane stanowią miejsce do wypoczynku i rekreacji. Od 2000 roku sąsiednia gmina Czernichów organizuje Ogólnopolski Spływ Kajakarski na trasie Czernichów – Kraków. Impreza ta organizowana jest corocznie w czerwcu w dniu przesilenia letniego, czyli w dniu św. Jana i poprzedza Krakowskie Wianki.
- Zalew "Kryspinów"
- Dwa zbiorniki wodne o piaszczystych plażach. Zaletą tego miejsca jest bliskość do wielu parkingów, oraz dobra komunikacja (MPK, linie 209, 229, 239, 269, 279 oraz nieco bardziej odległa lina 292; PKS, Mal Bus, Super Bus, Aran Bus). Na terenie ośrodka istnieją kąpieliska strzeżone, wypożyczalnia sprzętu wodnego, zjeżdżalnia wodna, boiska do koszykówki i siatkówki plażowej oraz plac zabaw dla dzieci. Wokół także jest wiele punktów gastronomicznych i klimatycznych restauracyjek, gdzie można się posilić. Zalew jest położony około 12 km na zachód od centrum Krakowa. W upalne dni liczba wypoczywających przekracza 30 000.
- Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy
- Tenczyński Park Krajobrazowy
- Dolina Brzoskwinki
- Dolina Mnikowska
- wąwóz krasowy o powierzchni 20,43 ha, obejmuje 2 km przełomowy odcinek doliny Sanki o oryginalnych w kształtach skałach zboczowych i niezwykle zróżnicowanej szacie roślinnej. Ściany wąwozu tworzą wapienne skałki, w których występuje kilka jaskiń. Zróżnicowaną szatę roślinna rezerwatu tworzą zespoły leśne, w skład których wchodzą: łęg olszowy, grąd, buczyna naskalna oraz las mieszany. Ponadto występują murawy kserotermiczne, zbiorowiska cieniolubnych mszaków oraz łąki porastające dno doliny. W dolinie występuje 17 gatunków chronionych, m.in. buławnika, wawrzynek wilczełyko, lilia złotogłów, naparstnica zwyczajna oraz konwalia majowa. W skalnym zakolu zwanym cyrkiem widnieje namalowany na skale w 1863 roku przez Walerego Eljasza Radzikowskiego obraz Matki Boskiej Skalskiej, do którego prowadzą stacje drogi krzyżowej. Również tam znajduje się jaskinia o długości 82 m.
- W rezerwacie spotkać można liczne nietoperze chroniące się w jaskiniach. Ptaki reprezentowane są przez pustułki, ortolany i słowiki rdzawe. Brzegi doliny porastają buki, dęby i jawory. Na skałach rosną m.in.: koniczyna długowłosa, oman szorstki, fiołek kosmaty, parzydło leśne i kozłek trójlistkowy.
- Rezerwat jest przystosowany do zwiedzania przez osoby niepełnosprawne.
- Rezerwat przyrody nieożywionej Zimny Dół
- Powierzchnia 2,2 ha obejmuje fragment prawego zbocza Doliny Zimny Dół z niezwykle rzadko spotykanymi formami skalnymi (skalne grzyby, bloki z rozwiniętymi u ich podnóży okapami oraz skalne przesmyki).
- Jedną z niewątpliwych atrakcji jest poprowadzona ścieżka edukacyjna, która kluczy między olbrzymimi blokami skalnymi rozsianymi gęsto po lesie. Turysta ma wrażenie bliskiego kontaktu ze skałami w mrocznym skalnym labiryncie. Formy te zostały ukształtowane w wyniku procesów krasowych i zboczowych. W otoczeniu las grądowy.
- Obok rezerwatu unikalne źródło krasowe wypływające wprost z jaskini. W górnej części doliny (przy szlaku czerwonym) charakterystyczne formy krasu współczesnego: leje krasowe, półślepa dolinka, oraz pomnik przyrody: okresowo występujący staw.
- Zespół Sportowo Rekreacyjny i Centrum Edukacyjne
- Ośrodek w którym znajduje się jeden z najnowocześniejszych obiektów basenowych w Polsce (2 baseny, zjeżdżalnia wodna, zespół saun, hydromasaże).
- Gminna Biblioteka Publiczna w Liszkach.
- Publiczna Biblioteka w Morawicy
- Gminny Zespół Ekonomiczno Administracyjny Szkół w Liszkach
Przedszkola:
- Publiczne przedszkole w Liszkach
- Niepubliczne Przedszkole „Mały Oksford” w Liszkach
Szkoły podstawowe:
Gimnazja:
Szkoły ponadgimnazjalne:
[edytuj] Służba zdrowia
- Samodzielny Gminny Zakład Opieki Zdrowotnej w Liszkach
- Ośrodek Zdrowia w Morawicy
Pod względem pierwszej pomocy teren gminy zabezpiecza Krakowskie Pogotowie Ratunkowe (Lotnisko Balice – do 02.03.2007 r.), obecnie jednostka pogotowia znajduje się w części nieużywanego skrzydła SP w Kryspinowie.
- szpitalny oddział ratunkowy – Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Krakowie, ul. Wrocławska 1
[edytuj] Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002[2] gmina Liszki ma obszar 72,03 km², w tym:
- użytki rolne: 82%
- użytki leśne: 5%
Gmina stanowi 5,86% powierzchni powiatu.
[edytuj] Demografia
Dane z 30 czerwca 2009[1]:
| Opis |
Ogółem |
Kobiety |
Mężczyźni |
| jednostka |
osób |
% |
osób |
% |
osób |
% |
| populacja |
16 058 |
100 |
8247 |
51,4 |
7811 |
48,6 |
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) |
222,9 |
114,5 |
108,4 |
Czwarta pod względem liczby mieszkańców gmina, na 17 gmin powiatu krakowskiego.
[edytuj] Znane osoby związane z Gminą Liszki
- Stanisław Rospond (siostrzeniec biskupa) – wybitny uczony, polonista, językoznawca, ur. w Liszkach
[edytuj] Miejscowości wchodzące w skład gminy
[edytuj] Sąsiednie gminy
Czernichów, Kraków, Krzeszowice, Skawina, Zabierzów
Przypisy
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
