Gmina Piszczac

	Gmina Piszczac
	Herb gminy
Województwo	lubelskie
Powiat	bialski
Rodzaj gminy	wiejska
Wójt	Jan Bolesław Kurowski
Powierzchnia	169,92 km²
Liczba sołectw	20
Ludność (2008); • liczba ludności; • gęstość	; 7500; 44,8 osób/km²
Strefa numeracyjna	83 (do 2005)
Tablice rejestracyjne	LBI
	Położenie powiatu na mapie województwa;
TERYT	0601112
	Urząd gminy 21-530 Piszczac; ul. Włodawska 8
	Strona internetowa gminy
	Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Gmina Piszczac (dawn. gmina Połoski) – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie bialskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bialskopodlaskim.

Siedziba gminy to Piszczac.

Według danych z 30 czerwca 2004^[1] gminę zamieszkiwały 7612 osoby.

[edytuj] Historia

Gmina Piszczac powstała za Królestwa Polskiego – 13 stycznia 1870^[2] w powiecie bialskim w guberni siedleckiej w związku z utratą praw miejskich przez miasto Piszczac i przekształceniu jego w wiejską gminę Piszczac w granicach dotychczasowego miasta^[3]. Następnie gmina została zniesiona i włączona do gminy Połoski^[4]. W 1912 roku gmina weszła w skład nowo utworzonej guberni chełmskiej^[5].

Gminę Połoski przemianowano w późniejszych latach na gminę Piszczac, która w okresie międzywojennym weszła w skład woj. lubelskiego. W 1921 roku liczyła 3123 mieszkańców (w tym 1088 w Piszczacu) i składała się z 13 miejscowości: Choroszczynka, Chotyłów kolonia, Chotyłów wieś, Dobrynka, Nowy Dwór, Piszczac folwark, Piszczac kolonia, Piszczac osada miejska, Połoski, Popiel, Trojanów, Wołoszki i Zagorów^[6].Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 10 gromad: Choroszczynka, Chotylów, Dobrynka, Nowy Dwór, Piszczas kolonia, Piszczac osada, Połoski, Popiel, Trojanów i Zahorów^[7].

Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin^[8]. Gminę reaktywowano 1 stycznia 1973 roku w związku z kolejną reformą administracyjną^[9].

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002^[10] gmina Piszczac ma obszar 169,92 km², w tym:

użytki rolne: 68%
użytki leśne: 24%

Gmina stanowi 6,17% powierzchni powiatu.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2004^[1]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	7612	100	3842	50,5	3770	49,5
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	44,8		22,6		22,2

[edytuj] Turystyka

Największą atrakcją turystyczną gminy Piszczac są zabytki podlaskiej architektury sakralnej: XVII-XIX-wieczne cerkiewki po unickie wznoszone rękoma miejscowych cieśli, w niepowtarzalnym w żadnej innej części Polski stylu. W żadnej innej gminie byłego województwa bialskopodlaskiego nie zachowało się tyle przykładów ludowej architektury unickiej. Z kolei przykładem świeckiej architektury XIX-wiecznej są dwór w Zalutyniu i dworek w Kościeniewiczach. Warto także odwiedzić cmentarz w Dobrynce, pamiętający czasy I wojny światowej. Innym walorem turystycznym jest typowo poleski krajobraz – równiny poprzecinanej rzeczkami, z kompleksami lasów i oczkami bagien. Odwiedzając Zalutyń warto wybrać się w sąsiadujące z ta wsią lasy, nadające się zarówno do wycieczek pieszych jak, jak i rowerowych. W gminie nie ma bazy turystycznej.

[edytuj] Gospodarka

Podstawową dziedziną gospodarki gminy jest rolnictwo. Na 9698 ha użytków rolnych gospodaruje 1449 gospodarstw indywidualnych (średnia powierzchnia 6,7 ha). Spora część mieszkańców gminy to dwuzawodowcy, pracujący także w "suchym porcie" kolejowym w Małaszewiczach. Część obiektów przeładunkowych tego portu znajduje się na terenie gminy Piszczac, pozostałe w gminie Terespol. Gmina swą perspektywę rozwoju upatruje przede wszystkim w rozwoju wymiany towarowej ze Wschodem. Bliskość granicy oraz obecność magistrali kolejowej Berlin-Moskwa na terenie Gminy planować istotny rozwój usług.

[edytuj] Zabytki na terenie gminy

Drewniana cerkiew unicka w Kościeniewiczach, zbudowana w latach 1673-1682, obecnie kościół rzymskokatolicki pw. NKP Królowej Polski.
Jedna z najpiękniejszych na Podlasiu drewniana cerkiew unicka w Ortelu Królewskim, obecnie kościół parafialny rzymskokatolicki pw. MB Różańcowej, wzniesiona w 1706 r. (cieśla Nazaron)
Drewniana cerkiew unicka w Połoskach, zbudowana w II poł. XIX w., obecnie kościół rzymskokatolicki pw. św. Trójcy.
Kaplica cmentarna w Piszczacu, zbudowana drewna w końcu XIX w
Kościół parafialny pw. Podwyższenia św. Krzyża w Piszczacu, murowany z 1907 r.
Dwór murowany rodziny Komorowskich w Zalutyniu, wzniesiony w II poł. XIX w. w parku krajobrazowym z XIX w. (obecnie szkoła)
Zabytkowa stacja kolejowa w Chotyłowie, w stylu dworkowym z 1867 roku
Murowany dom dróżnika w Chotyłowie z 1867 roku.

[edytuj] Transport

Przez terytorium gminy Piszczac przebiega najważniejszy szlak kolejowy Europy – magistrala Berlin – Moskwa (stacje kolejowe Chotyłów i Dobrynka). Od strony wschodniej dociera do niej szeroki tor łączący gminę z siecią kolejową Republiki Białoruskiej oraz innych państw byłego ZSRR (teren portu przeładunkowego Małaszewicze). Na terenie gminy nie ma dróg krajowych. Drogi wojewódzkie łączą Piszczac z Białą Podlaską- odległość 22 km, oraz przejściami granicznymi w Terespolu – 25 km, w Kukurykach – 25 km i Sławatyczach – 29 km.

[edytuj] Sołectwa

Chotyłów, Dąbrowica Mała, Dobrynka, Janówka, Kolonia Piszczac I, Kolonia Piszczac II, Kolonia Piszczac III, Kościeniewicze, Nowy Dwór, Ortel Królewski Drugi, Ortel Królewski Pierwszy, Piszczac, Piszczac-Kolonia, Połoski, Popiel, Trojanów, Wólka Kościeniewicka, Wyczółki, Zahorów, Zalutyń.

Miejscowości bez statusu sołectwa: Połoski Stare, Połoski Nowe

[edytuj] Sąsiednie gminy

Biała Podlaska, Kodeń, Łomazy, Terespol, Tuczna, Zalesie

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
↑ 1 stycznia 1870 wg kalendarza juliańskiego
↑ Postanowienie z 12 (24) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 461)
↑ Gmina Połoski w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VIII (Perepiatycha – Pożajście) z 1887 r.
↑ Ustawa o utworzeniu guberni chełmskiej
↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom IV - Województwo Lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].

[autonazwa1-0] 1,0 ^1,1 Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].

[1] 1 stycznia 1870 wg kalendarza juliańskiego

[2] Postanowienie z 12 (24) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 461)

[3] Gmina Połoski w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VIII (Perepiatycha – Pożajście) z 1887 r.

[4] Ustawa o utworzeniu guberni chełmskiej

[5] Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom IV - Województwo Lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924

[6] Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa

[7] Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191

[8] Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312

[autonazwa2-9] Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

Gmina Piszczac

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Struktura powierzchni

[edytuj] Demografia

[edytuj] Turystyka

[edytuj] Gospodarka

[edytuj] Zabytki na terenie gminy

[edytuj] Transport

[edytuj] Sołectwa

[edytuj] Sąsiednie gminy

Przypisy

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj

W innych językach