| Gmina Rudnik | |||
|
|||
| Województwo | śląskie | ||
| Powiat | raciborski | ||
| Rodzaj gminy | wiejska | ||
| Wójt | Alojzy Pieruszka (2006) | ||
| Powierzchnia | 73,87 km² | ||
| Liczba sołectw | 14 | ||
| Liczba miejscowości | 16 | ||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość |
5220 70,7 osób/km² |
||
| Strefa numeracyjna | 32 (do 2005) | ||
| Tablice rejestracyjne | SRC | ||
| Położenie powiatu na mapie województwa |
|||
| Położenie gminy na mapie powiatu |
|||
| TERYT | 2411082 | ||
|
Urząd gminy
47-411 Rudnikul. Kozielska 1 |
|||
| Strona internetowa gminy | |||
| Biuletyn Informacji Publicznej gminy | |||
Gmina Rudnik – gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, utworzona w 1973 r. Siedzibą władz gminy jest Rudnik. W jej skład wchodzi piętnaście wsi, jedna osada, jedna kolonia oraz dwa przysiółki.
W 2007 r. gmina liczyła 5220 mieszkańców i posiadała 73,87 km² powierzchni. Stanowiła 13,59% powierzchni powiatu.
Gmina Rudnik graniczy z gminą Kuźnia Raciborska od północnego wschodu przez rzekę Odrę oraz od wchodu również przez rzekę z gminą Nędza. Od południowego wschodu gmina graniczy z Raciborzem, natomiast od południowego zachodu z gminą Pietrowice Wielkie. Od zachodu i północnego zachodu gmina graniczy z gminą Polska Cerekiew, a od północy z gminą Cisek.
Na terenie gminy dominuje działalność rolnicza: uprawa roślin i hodowla.
Gmina Rudnik leży w Kotlinie Raciborskiej, w południowo-zachodniej części województwa śląskiego, nad rzeką Odrą[1]. Miejscowości położone są na pagórkowatym terenie na lewym brzegu Odry[2].
Pod względem administracyjnym gmina należy do powiatu raciborskiego i województwa śląskiego. Od zachodniej strony gmina graniczy z województwem opolskim[2]. Siedziba gminy to Rudnik.
Gmina graniczy z gminą Kuźnią Raciborską od północnego wschodu przez rzekę Odrę oraz od wchodu również przez rzekę z gminą Nędzą[3]. Od południowego wschodu gmina graniczy z Raciborzem[1], natomiast od południowego zachodu z gminą Pietrowice Wielkie[3]. Od zachodu i północnego zachodu gmina graniczy z gminą Polska Cerekiew, a od północy z gminą Cisek[3], które należą do województwa opolskiego (powiat kędzierzyńsko-kozielski).
W gminie Rudnik klimat jest łagodny poprzez sąsiedztwo z rzeką Odrą, kompleksy leśne województwa opolskiego położone od zachodu, a także położenie gminy przy wylocie Bramy Morawskiej, z której napływają masy wilgotnego i ciepłego powietrza[1][2][3]. Średnia roczna temperatura waha się między 7 °C a 8 °C. W lipcu, który jest najcieplejszym miesiącem temperatura waha się między 17 °C a 18 °C, a w najzimniejszym – styczniu waha się między – 2 °C a – 3 °C. Czas trwania okresu wegetacyjnego wynosi od ok. 210 do 230 dni, a przymrozki trwają od 60 do 100 dni w ciągu roku, pokrywa śnieżna natomiast zalega od 60 do 90 dni. Opad śródroczny oscyluje wokół 600–900 mm[1][3]. Wiatry są przeważnie słabe[2], ok. 42% wieje z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego przynosząc ciepłe masy powietrza z Europy Zachodniej i basenu Morza Śródziemnego[1][3]. Średnia prędkość wiatru w ciągu roku wynosi ok. 2,2 m/s[1][3].
Klimat, który jest łagodny, działa bardzo sprzyjająco dla rolnictwa. Gmina posiada bardzo dobre gleby[2], gdzie w znacznej mierze przeważają gleby lessowe klas I–III. W związku z tym głównym zajęciem miejscowej ludności jest rolnictwo, a na terenie całej gminy przeważają grunty orne. Gleby klasy IV oraz niższych klas występują w dolinie Odry. W ukształtowaniu powierzchni przeważają doliny rzeczne, zbocza dolin oraz wzniesienia. Tereny gminy są podatne na działania erozyjne, bowiem na większość z nich składa się less. 8% obszaru gminy to grunty leśne[3].
W gminie Rudnik nie ma pełnego rozpoznania pod kątem występowania rzadkich i ginących okazów flory, a obecnie ważną rolę odgrywają zbiorowiska antropogeniczne, które występują na terenach pod silnym wpływem działalności człowieka. Na większości zalesionego obszaru gminy występuje grąd subkontynentalny (łac. Tilio-Carpinetum), a także łęgi ze związku Alno-Ulmion, które występują przede wszystkich w dolinach cieków wodnych oraz łęgów jesionowo–wiązowych (łac. Fraxino–Ulmetum), które można spotkać na wyższych tarasach Odry i łęgi jesionowo–olszowych (łac. Fraxino-Alnetum), które występują w sąsiedztwie drobnych cieków[3].
Mała część gminy jest zalesiona, o czym świadczy to, że lasy zajmują 7,6% całej struktury powierzchni gminy przy 17,2% w województwie śląskim. Na lasy gminy Rudnik składają się przede wszystkim użytki leśne Nadleśnictwa Rud Raciborskich – 4,46 km² (87,5%), Stacji Hodowli Roślin Modzurów – 0,3187 km² (6,3%) oraz lasy prywatne – 0,3165 km². Działalność rolnicza spowodowała, że w gminie lasy zachowały się jedynie w formie fragmentarycznej, z których największe znalazły się w centrum gminy, niedaleko wsi Czerwięcice nie przekraczają one jednak powierzchni 1 km². Niewielkie jest znaczenie lasu jeśli chodzi o gospodarkę czy walory turystyczno–krajoznawcze[3].
Gmina Rudnik według danych z 2002[4] r. zajmuje obszar 73,94 km², co stanowi około 13,59% powierzchni powiatu raciborskiego oraz 0,6% powierzchni całego województwa śląskiego[3]. Podział na kategorie wygląda następująco[3]:
Z badań archeologicznych wynika, że ok. IX – VII w. p. n.e. istniały na terenie gminy ślady osadnictwa. Niedaleko miejscowości Łubowice istniał od IX do VII w. p.n.e. gród z epoki brązu i żelaza[5], dalej: między Łubowicami a Brzeźnicą na wzgórzu znajdowało się cmentarzysko całopalne, z okresu kultury łużyckiej[2].
Kolejne ślady osadnicze pochodzą już z okresu wczesnego średniowiecza. W centrum Modzurowa znajdowała się osada datowana na VI–X w., natomiast pierwsza udokumentowana wzmianka pochodzi dopiero z 1274 r.[6]. Na przełomie IX–X w., znajdowała się osada na terenie Grzegorzowic[7]. W XI w. – na terenie miejscowości Rudnika istniała już osada kopaczy, natomiast pierwsza wzmianka pochodzi z 1302 r.[8].
Na średniowiecze datuje się powstanie kolejnych ośrodków osadniczych. W XIII w. na terenie Czerwięcic istniała już średniowieczna osada, o której pierwsze wzmianki pochodzą z lat 1272–1275[9]. W 1223 r. wzmiankowana jest po raz pierwszy wieś Sławików, z okazji konsekracji kościoła pw. św. Jerzego[10]. Wieś należała wówczas do rodziny Lavensteinów, zwanych Czerwięcicami[9] Na przełomie XII–XIII w., na terenie Gamowa istniała już średniowieczna osada, której pierwsza wzmianka pochodzi z 19 listopada 1223 r.[11]. Z XIII w. pochodzą pierwsze wzmianki o wsi Ligota Książęca[12]. Z XIV w. pochodzą pierwsze wzmianki o wsiach Strzybnik, oraz Szonowice[13][14]. W 1415 r. po raz pierwszy wzmiankowana jest wieś Ponięcice, w dokumentach Mikołaja Wenke, kanonika kolegiaty Św. Krzyża w Opolu i kolegiaty św. Mikołaja w Otmuchowie[15]. Brzeźnica po raz pierwszy wzmiankowana została 12 stycznia 1445 r., kiedy to książę raciborski Wacław Przemyślida, przekazał folwark brzeźnicki swojej żonie Małgorzacie z Szamotuł herbu Nałęcz[2]. W XV w. istniała już wieś Lasaki, jako przysiółek Sławikowa o nazwie Sławikowski Górny Las[12].
Około 1645 r. w Brzeźnicy staraniem Małgorzaty Dzierżanowskiej został wzniesiony pałac rycerski[2]. Pierwsze wzmianki o Jastrzębiu pochodzą z 1679 r.[12]. W 1809 r. grupa rolników ze wsi Ligota Książęca wykorzystała wody z potoku do założenia wodociągu, który zasilany był wodą ze studni za pomocą pompy[5]. W latach 1870–1872 w Jastrzębiu został wzniesiony pałac, który przetrwał do dnia dzisiejszego[12]. W 1892 r. staraniem rodziny von Schimonsky został wzniesiony w Czerwięcicach pałac[16]. W XVIII w. powstała wieś Sławienko z gruntów, które właściciel majątku w Morzurowie podarował swoim poddanym[10]. W 1939 r. władający pałacem w Jastrzębiu prawnik o nazwisko Thinel, przekształcił go na zakład chorób płucnych[12].
Gmina Rudnik powstała w 1973 r.[17]. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie katowickim. Po reformie administracyjnej wchodzi w skład powiatu raciborskiego województwa śląskiego.
Gminę według danych z 30 czerwca 2004 r.[18] zamieszkuje 5267 osób, co stanowi około 1% ludności województwa śląskiego[3].
Struktura demograficzna mieszkańców gminy Rudnik wg danych z 31 grudnia 2007 r.:[19]
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 5220 | 100 | 2689 | 51,51 | 2531 | 48,49 |
| wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) | 1017 | 19,48 | 510 | 9,77 | 507 | 9,71 |
| wiek produkcyjny (18–65 lat) | 3211 | 61,51 | 1559 | 29,87 | 1652 | 31,65 |
| wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) | 992 | 19 | 620 | 11,88 | 372 | 7,13 |
Jeżeli chodzi o strukturę wieku w gminie, to największą grupę stanowią osoby w wieku 40–49 lat, których jest 810[3]. Dzieci w wieku 0–6 lat jest 437, a w wieku 7–14 jest 649[3]. Młodzieży w wieku 15-19 lat jest 478, a osób w wieku 20–29 – 739. Grupa osób w wieku 30–39 lat wynosi 658, a w wieku 50–59 – 571. Osób, które mają 60 lat i więcej w gminie jest 978[3].
Warto podkreślić, że jeśli chodzi o ludność w wieku produkcyjnym, to odsetek osób w gminie jest wyższa niż w powiecie raciborskim oraz województwie śląskim[3]. W wieku przedprodukcyjnym znajduję się 22,4% ludności, w produkcyjnym – 59,2%, a poprodukcyjnym – 18,3%[3].
Największą miejscowością w gminie jest Rudnik, którym ma 904 mieszkańców, następnie znajdują się Grzegorzowice – 617 mieszkańców, Brzeźnica – 597 mieszkańców, Gamów – 449 mieszkańców, Sławików – 474 mieszkańców, Modzurów – 389 mieszkańców, Łubowice – 362 mieszkańców, reszta miejscowości ma mniej niż 300 mieszkańców[3].
W 2007 r. w gminie Rudnik było 211 prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 152 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, 4 spółdzielnie oraz 1 spółka handlowa z udziałem kapitału zagranicznego[19].
Na terenie gminy w 2004 r. działalność gospodarczą prowadziły 134 podmioty. W gminie dominuje działalność rolnicza: uprawa roślin i hodowla[3].
| Wyszczególnienie | Liczba |
|---|---|
| Rolnictwo, łowiectwo, leśnictwo | 811 |
| Działalność produkcyjna | 23 |
| Budownictwo | 14 |
| Handel i naprawy | 32 |
| Restauracje, bary | 6 |
| Transport, składowanie, łączność | 16 |
| Pośrednictwo finansowe | 7 |
| Obsługa nieruchomości i firm | 1 |
| Edukacja, tłumaczenia | 1 |
| Ochrona zdrowia i opieka socjalna | 4 |
| Pozostała działalność usługowa, komunalna, socjalna i indywidualna | 30 |
| Razem | 945 |
| Rodzaj | Powierzchnia (ha) |
|---|---|
| Grunty orne | 5 382 |
| Sady | 202 |
| Łąki | 429 |
| Pastwiska | 288 |
| Σ | 6 463 |
Ogółem powierzchnia użytków rolnych zajmuje 6463 hektarów, co stanowi 87,41% obszaru gminy. Podstawowa forma własności, to gospodarstwa indywidualne, które stanowią 56,6% powierzchni użytków rolnych (2 836 ha). W gminie uprawiane są głównie zboża i kukurydza oraz hodowane bydło i trzoda chlewna[3].
| Wyszczególnienie | Liczba (szt.) |
|---|---|
| bydło domowe | 2778 |
| trzoda chlewna | 4260 |
| konie | 51 |
| drób | 6094 |
| Razem | 13 183 |
| Wyszczególnienie | Powierzchnia (ha) |
|---|---|
| pszenica | 1 885,18 |
| pszenżyto | 11,09 |
| jęczmień | 547,54 |
| rośliny pastewne | 462,30 |
| ziemniaki | 150,36 |
| rzepak | 345,99 |
| buraki cukrowe | 346,38 |
| Razem | 4 211,14 |
| Lp. | Nazwa sołectwa | Liczba ludności (2004) | Powierzchnia | Gęstość zaludnienia |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Brzeźnica | 597[2][3][20] | 7,15[2][20] km² | 83,5 os./km² |
| 2. | Czerwięcice | 110[3][20][9] | 4,0[20][9] km² | 27,5 os./km² |
| 3. | Gamów | 449[3][20][11] | 5,16[20][11] km² | 87,02 os./km² |
| 4. | Grzegorzowice | 617[3][20][7] | 5,0[20][7] km² | 123,4 os./km² |
| 5. | Jastrzębie | 155[3][20][12] | 4,55[20][12] km² | 34,07 os./km² |
| 6. | Lasaki | 205[3][20][12] | 1,55[20][12] km² | 132,26 os./km² |
| 7. | Ligota Książęca | 139[3][20][12] | 1,75[20][12] km² | 79,43 os./km² |
| 8. | Łubowice | 362[3][20][5] | 3,7[20][5] km² | 97,84 os./km² |
| 9. | Modzurów[21] | 419[3][20][16][6][10] | 9,25[20][16][6][10] km² | 45,3 os./km² |
| 10. | Ponięcice | 250[3][20][15] | 5,7[20][15] km² | 43,86 os./km² |
| 11. | Rudnik | 904[3][20][8] | 9,3[20][8] km² | 97,2 os./km² |
| 12. | Sławików | 474[3][20][10] | 6,0[20][10] km² | 79,0 os./km² |
| 13. | Strzybnik | 294[3][20][13] | 6,3[20][13] km² | 46,67 os./km² |
| 14. | Szonowice | 292[3][20][14] | 4,71[20][14] km² | 62,0 os./km² |
| Droga | Relacja | Długość |
|---|---|---|
| S3500 | Grzegorzowice – Łubowice – Brzeźnica | 7,9 km |
| S3501 | Brzeźnica ul. Leśna | 1,9 km |
| S3503 | Jastrzębie – Modzurów – Strzybniczek | 10,1 km |
| S3514 | Rudnik – DK45 | 2 km |
| S3518 | Sławików – Lasaki – Grzegorzowice | 3,3 km |
| S3519 | Grzegorzowice Gacki – Czerwięcice – DK45 | 6,6 km |
| S3520 | DK45 – Ponięcice – Szonowice | 2,6 km |
| S3521 | Modzurów – Szonowice – DK45 | 1,7 km |
| S3522 | Dolędzin – Modzurów | 3,4 km |
| S3523 | Rudnik – Strzybnik | 3,4 km |
| S3524 | Turmasy – Jastrzębie | 0,5 km |
| S3527 | Sławienko – Gamów – Strzybniczek | 5,3 km |
Środek gminy przecina dwupasmowa 45 droga krajowa nr 45 o długości 8,8 km oraz szerokości 7 m, z 23 m pasem drogowym, która przebiega z Opola przez Racibórz i Chałupki do granicy z Republiką Czeską[3]. Stan techniczny drogi wymaga remontu nawierzchni, bowiem natężenie ruchu na tej drodze jest największe. Droga należy do IV klasy technicznej[3].
Przez teren gminy przebiega także 421 droga wojewódzka nr 421 Kędzierzyn Koźle–Kuźnia Raciborska o długości 6 km. Droga bierze swój początek w sołectwie Sławików, a kończy się na przeprawie promowej w Grzegorzowicach[3].
Od północnej granicy gminy w odległości około 50 km przebiega A4 autostrada A4 Zgorzelec–Wrocław–Katowice–Kraków, natomiast w odległości około 25 km od wschodniej graniczy gminy planowany przebieg A1 autostrady A1 Gdańsk–Łódź–Katowice–Gorzyczki[3].
Gmina posiada 12 odcinków dróg powiatowych o łącznej długości 48,7 km, z czego 39,5 km to nawierzchnia twarda, 2,3 km – nawierzchnia ulepszona, a 9,2 km nawierzchnia gruntowa. Drogi te łączą większość miejscowości w gminie. Sieć dróg gminnych wynosi 63 km, z czego 21 km to nawierzchnia bitumiczna, 42 km – nawierzchnia gruntowa. Drogi te w znaczącej większości nie posiadają chodników, rowów odwadniających ani poboczy[3].
Gmina nie posiada własnej komunikacji zbiorowej, a połączenia obsługiwane są przez PKS i PKM Racibórz oraz prywatnych przewoźników[3].
Na terenie gminy znajduje się jeden urząd pocztowy – Rudnik (kod 47–411)[22][23]. Oprócz tego znajduje się także agencja pocztowa we wsi Łubowice (kod 47-411)[23].
Gmina Rudnik nigdy nie posiadała żadnej infrastruktury kolejowej. Najbliższe stacje kolejowe znajdują się we miejscowościach Kuźnia Raciborska, Nędza oraz Racibórz.
Teren gminy zasilany jest w energię elektryczną z czterech Głównych Punktów Zasilania[3]:
Rozprowadzanie energii elektrycznej następuje poprzez sieć napowietrzną średniego napięcia – 15 kV w układzie promieniowym oraz poprzez linie napowietrzne niskiego napięcia – 0,4 kV. Sieć ta jest w znacznym stopniu wyeksploatowana co powoduje częste awarie oraz większe straty w przesyle energii. Teren gminy przecina tranzytowa dwutorowa napowietrzna linia wysokiego napięcia 400 kV (Dobrzeń–Wielopole)[3].
Tereny gminy nie są objęte siecią gazu rozdzielczego, w taki gaz zaopatrywane jest miasto Racibórz. Braki w zaopatrzeniu w gaz sieciowy zaspokajany jest przez większość mieszkańców gazem z butli propan-butan[3].
Teren gminy związany jest ze strefą numeracyjną Raciborza, a obsługiwany jest przez katowickie automatyczne centrale telefoniczne. Liczba abonentów wyniosła w 2004 r. około 1 000[3]. Natomiast w przysiółku Strzybniczek znajduje się maszt radiowy, transmitujący Radio Maryja oraz lokalną rozgłośnię – Radio Vanessa[24].
Wszystkie sołectwa gminy są zaopatrywane w wodę z wodociągów, które obsługuje Zakład Wodociągów i Usług Komunalnych w Rudniku, z wyjątkiem Modzurowa, które jest obsługiwane przez Stację Hodowli Roślin. W 2004 r. długość sieci rozdzielczej wynosiła 66,6 km, a przyłączy 39,6 km. Odsetek gospodarstw podłączonych do sieci wodociągowej wynosi 99%. Gmina przede wszystkim jest zaopatrywana w wodę z ujęć podziemnych zlokalizowanych pod Rudnikiem o wydajności 2800 m³ na dobę oraz w Modzurowie o wydajności 750 m³ na dobę[3].
Kanalizacja sanitarna istnieje tylko w miejscowości Modzurów oraz częściowo w miejscowości Ponięcice, a jej długość wynosi około 5 km. Ścieki odprowadzane są do oczyszczalni w Modzurowie, której przepustowość wynosi 26,1 m³ na dobę oraz Ponięcicach – 24,5 m³ na dobę. W miejscowości Rudnik częściowo istnieje kanalizacja deszczowa[3].
Odpady nie są składowane na terenie gminy, a na wysypisku w Kamieńsku. Gmina prowadzi także zbiórki surowców wtórnych, takich jak szkło, tworzywa sztuczne oraz szmaty w specjalnych pojemnikach[3].
Większość działalności kulturowej skupia się w Górnośląskim Centrum Spotkań i Kultury w Łubowicach[3]. Na terenie gminy działa także Towarzystwo Miłośników Josepha von Eichendorffa[3], które powstało w 1989 r.[25]. Oprócz tego na terenie gminy znajduje się Biblioteka Publiczna w Rudniku, a także jej filia w Łubowicach. Działalność kulturalna odbywa się także świetlicach wiejskich, które znajdują się w Rudniku, Szonowicach, Modzurowie, Ponięcicach, a także Gamowie. Na terenie gminy znajduje się mniejszość niemiecka skupiona w Towarzystwaie Społeczno-Kulturalnych Niemców, tzw. DFK w Rudniku, Brzeźnicy, Gamowie, Sławikowie, Jastrzębiu oraz Grzegorzowicach[3].
Na infrastrukturę sportową składają się boiska w Rudniku, Grzegorzowicach, Gamowie, Sławikowie, Ponięcicach i Brzeźnicy, a także sale gimnastyczne przy szkołach podstawowych w Szonowicach, Grzegorzowicach oraz ukończona w 2007 r. hala sportowa przy Zespole Szkół Ogólnokształcących w Rudniku[26], w której odbył się już m.in turniej finałowy halowych mistrzostw Polski kobiet w piłce nożnej 2009[27]. Oprócz tego na terenie gminy działa Ludowy Klub Sportowy "Dąb", który posiada salę sportową w Brzeźnicy[3].
Na terenie gminy ma siedzibę pięć parafii rzymskokatolickich, które należą do diecezji opolskiej. Pierwsza z nich to parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Łubowicach, do której należą miejscowości Łubowice, Brzeźnica, Ligota Książęca oraz Grzegorzowice. Parafia należy do dekanatu Racibórz. Kolejna to parafia św. Jerzego w Sławikowie, do której należą miejscowości Czerwięcice, Sławików oraz Lasaki. Parafia należy do dekanatu Łany. Trzecią parafią na terenie gminy jest parafia św. Anny w Gamowie, która należy do dekanatu Pietrowice Wielkie. W Modzurowie znajduje się parafia Trójcy Świętej, do której należą miejscowości Dolędzin, Modzurów, Sławienko oraz Szonowice. Parafia należy do dekanatu Łany. Ostatnia parafia na terenie gminy to parafia św. Katarzyny w Rudniku, do której należą miejscowości Czerwięcice, Rudnik oraz Strzybnik. Parafia należy do dekanatu Racibórz[28].
Miejscowości Jastrzębie i Ponięcice należą do parafii św. Piotr i Pawła w Grzędzinie (dekanat Łany)[28].
Na terenie gminy w 2004 r. uczyło się 305 dzieci w szkołach podstawowych oraz 206 w gimnazjach[3]. Przy trzech szkołach działają oddziały "zerówki", w których uczy się 45 dzieci[3]. Wszystkie szkoły posiadają świetlice oraz stołówki[3]. Na obszarze gminy nie działają szkoły średnie, zawodowe, pomaturalne, policealne orazszkolnictwa specjalnego dla dzieci i młodzieży[37].
| Rok | Liczba rodzin | Liczba osób w rodzinach |
|---|---|---|
| 2000 | 115 | 544 |
| 2001 | 149 | 590 |
| 2002 | 186 | 827 |
| 2003 | 154 | 667 |
Na terenie gminy znajdują się trzy ośrodki zdrowia[3][37]. Są to Ośrodek Zdrowia w Rudniku, Ośrodek Zdrowia w Łubowicach oraz Punkt Lekarski w Szonowicach. Pielęgniarki z tych ośrodków pełnią opiekę nad dziećmi w czasie dyżurów w placówkach oświatowych[3]. Na terenie gminy brak jest szpitala. Na terenie gminy działają dwa punkty apteczne w Rudniku i Łubowicach[37].
Na terenie gminy działa jeden ośrodek pomocy społecznej, który mieści się w Rudniku[3][37]. Gminny ośrodek pomocy społecznej działa od 1990 r. i obecnie zatrudnia 4 osoby. Swoim zasięgiem obejmuje wszystkie miejscowości gminy[3]. Gmina nie posiada Domu Pomocy Społecznej[37].
| Miejscowość | Posiadane wozy | Typ OSP |
|---|---|---|
| Brzeźnica | GBAM 2/16+8 | S-1 |
| Gamów | GBM 2/8 | S-1 |
| Modzurów | GBA 2,5/16, GLM 8 | S-2 |
| Rudnik | GCBA 4,8/16 | S-1 |
| Sławików | GBA 2,6/16, GLM 8 | S-2 |
| Strzybnik | GLM 8 | S-1 |
Na terenie gminy nad bezpieczeństwem czuwają takie służby jak[3]:
Służby te realizują zadania, które wynikają z ich statutowych zadań w przedmiocie bezpieczeństwo i porządek publiczny[3].
Policja
Posterunek Policji znajduje się w miejscowości Rudnik[3]. Między samorządem a jednostką Policji istnieje stała współpraca[3].
Straż Pożarna
Gmina Rudnik posiada sześć jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej[29], które znajdują się w miejscowościach: Rudnik, Modzurów, Strzybnik, Brzeźnica, Sławików oraz Gamów. Z czego jednostki w Rudniku i Modzurowie włączone są do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego[29]
Samorząd gminny
Gmina Rudnik za organ uchwałodawczy ma radę gminy, która składa się z piętnastu radnych. Organem wykonawczym jest wójt, którym obecnie jest Alojzy Pieruszka[45].
Wybory samorządowe do Rady Gminy w Rudniku pokazują, że komitety wyborcze wywodzące się z partii politycznych nie mają większego poparcia[46]. W wyborach zwyciężały zawsze komitety lokalne – w wyborach w 2006 r. najwięcej radnych (5) zostało wybranych z komitetu Nasza Mała Ojczyzna, 4 radnych pochodziło z komitetu Gmina dla Ludzi oraz Uczciwość i Gospodarność, a pozostałych 2 radnych z komitetu Razem dla Gminy Rudnik[46].
| Miejscowości | Liczba radnych | Liczba wyborców (2006) |
|---|---|---|
| Rudnik, Czerwięcice | 3 | 816 |
| Strzybnik | 1 | 222 |
| Gamów, Przysiółek Sławienko | 1 | 386 |
| Modzurów, Przysiółek Dolędzin | 1 | 348 |
| Szonowice | 1 | 241 |
| Jastrzębie, Ponięcice | 1 | 326 |
| Brzeźnica, Ligota Książęca | 2 | 563 |
| Łubowice | 1 | 308 |
| Grzegorzowice | 2 | 500 |
| Lasaki | 1 | 152 |
| Sławików | 1 | 367 |
| Razem | 15 | 4 229 |
Wójtowie Gminy Rudnik[46]
Frekwencja gminy w wyborach[46]
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||