| Gmina Szpetal (Górny) | |
| 1919-1954 i 1973-79[1] | |
| Województwo | 1919-38: warszawskie 1938-39: pomorskie (II RP) 1945-50: pomorskie (PRL) 1950-54 i 1973-75: bydgoskie 1975-79: włocławskie |
| Powiat | lipnowski (do 1975) |
| Siedziba władz | Fabianki Szpetal Górny |
| Rodzaj gminy | wiejska |
| Gromady (1952) | 21 |
| Ludność (1974) • liczba ludności • gęstość |
6712[2] |
Gmina Szpetal Górny (za II RP i do 1954 gmina Szpetal; od 1979 gmina Fabianki) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku oraz w latach 1973-1979[3] w woj. warszawskim, pomorskim, bydgoskim[4] i włocławskim. Siedzibą władz gminy były początkowo Fabianki[5], a następnie Szpetal Górny[6].
Gmina o nazwie Szpetal należąca do powiatu lipnowskiego istniała już w XIX wieku. Jej północne i wschodnie granice wyznaczały wsie Winduga, Polichnowo, Brzustowa, Lisek, Łochocin, Popowo, Wichowo, Zbytkowo, Świątkowizna, Chełmica Mała, Skórzno, Urszulewo, Zarzeczewo. Południową i zachodnią granicę wyznaczała rzeka Wisła (w skład gminy Szpetal wchodziły wioski, które w 1927 roku zostały włączone do Włocławka i stanowią obecnie jego dzielnicę Zawiśle)[7].
W okresie międzywojennym gmina Szpetal należała do powiatu lipnowskiego w woj. warszawskim. 1 kwietnia 1938 roku gminę wraz z całym powiatem lipnowskim przeniesiono do woj. pomorskiego[8].
Po wojnie gmina weszła w skład terytorialnie zmienionego woj. pomorskiego, przemianowanego 6 lipca 1950 roku na woj. bydgoskie[9]. Według stanu z 1 lipca 1952 roku gmina skłądała się z 21 gromad: Bogucin, Chełmica Duża, Chełmica Mała, Cyprianka, Fabianki, Lisek, Łęg-Witoszyn, Łochocin, Osiek, Popowo, Rachcin, Szpetal Górny, Świątkowizna, Wichowo, Wilczeniec Bogucki, Wilczeniec Fabianki, Winduga, Witoszyn Nowy, Witoszyn Stary, Zarzeczewo i Zbytkowo[10]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[11].
Gminę Szpetal Górny reaktywowano 1 stycznia 1973 roku[12] w powiecie lipnowskim w województwie bydgoskim. 1 czerwca 1975 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego woj. włocławskiego[13]. 15 stycznia 1976 roku do gminy Szpetal Górny przyłączono część obszaru znoszonej gminy Bobrowniki (sołectwa Białe Błota, Bobrowniki Osada, Bobrowniki Pole, Bógpomóż, Brzostowo, Gnojno, Lisek, Polichnowo i Rybitwy)[14].
1 września 1979 roku siedziba gminnych organów władzy i administracji państwowej gminy Szpetal Górny została przeniesiona do Fabianek z jednoczesną zmianą nazwy gminy na gmina Fabianki[6]. Od 1999 roku gmina Fabianki należy do powiatu włocławskiego w woj. kujawsko-pomorskim.
|
||||||||||||||