Gmina Zabierzów

Gmina Zabierzów
Herb gminy
Województwo	małopolskie
Powiat	krakowski
Rodzaj gminy	wiejska
Wójt	Elżbieta Agnieszka Burtan (2006)
Powierzchnia	99,59 km²
Liczba sołectw	23
Ludność (2010)  • liczba ludności  • gęstość	23 785 224 osób/km²
Strefa numeracyjna	12 (do 2005)
Tablice rejestracyjne	KRA
TERYT	1206162
Urząd gminy 32-080 Zabierzów ul. Kolejowa 11
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Plan gminy

Port lotniczy Kraków-Balice

Brzoskwinia i autostrada A4E40 .

Dolina Kobylańska

Brama Bolechowicka

Skała Kmity

Gmina Zabierzów – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krakowskim.

W latach 2005/2006 r. Ludowy Klub Sportowy (LKS) Kmita Zabierzów awansował do II ligi piłki nożnej (obecnie I liga).

Siedziba gminy to Zabierzów.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwały 22 014 osoby.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2002 gmina Zabierzów ma obszar 99,59 km², w tym:

• użytki rolne: 65%
• użytki leśne: 14%

Gmina stanowi 8,1% powierzchni powiatu.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	22 014	100	11 424	51,9	10 590	48,1
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	221		114,7		106,3

Trzecia pod względem liczby mieszkańców gmina, na 17 gmin powiatu krakowskiego.

Położenie

Tereny gminy przynależą do kilku mezoregionów geograficznych; północne obszary znajdują się na wzniesieniu Wyżyny Olkuskiej, środkowe w obniżeniu Rowu Krzeszowickiego, południowe na wzniesieniu Grzbietu Tenczyńskiego i obniżeniu Bramy Krakowskiej. Przez gminę przepływa rzeka Rudawa i będące jej lewobrzeżnymi dopływami potoki: Będkówka, Kobylanka, Bolechówka, Kluczwoda, Wedonka oraz rzeka Brzoskwinka.

Przez miejscowości gminy przebiegają takie główne drogi, jak: autostrada A4, droga krajowa nr 79, droga wojewódzka nr 774, oraz linia kolejowa z Krakowa na Śląsk.

Sąsiednie gminy

Jerzmanowice-Przeginia, Kraków, Krzeszowice, Liszki, Wielka Wieś

Miejscowości

• siedziba gminy Zabierzów
• sołectwa: Aleksandrowice, Balice, Bolechowice, Brzezie, Brzezinka, Brzoskwinia, Burów, Karniowice, Kleszczów, Kobylany, Kochanów, Młynka, Niegoszowice, Nielepice, Pisary, Radwanowice, Rudawa, Rząska, Szczyglice, Ujazd, Więckowice, Zabierzów, Zelków.

Religia

Kościół rzymskokatolicki

• 8 parafii rzymskokatolickich (Balice, Bolechowice, Brzezie, Kobylany, Rudawa, Radwanowice, Rząska wraz z kościołami i 4 zgromadzenia zakonne (Balice, Bolechowice, Rudawa, Rząska)

W Rudawie kościół istniał przed 1185, kiedy wieś została podarowana kapitule krakowskiej. Późniejszy kościół parafialny z prezbiterium ceglanym, gotyckim pochodzi sprzed 1300 i kostnicą z 1783. Następny kościół powstał w 1327 w Bolechowicach. Kontrowersje pomiędzy proboszczami o przynależność parafialną wsi ciągnęły się latami, np. podczas wizytacji z 1598 zanotowano, że o zwierzchnictwo nad Pisarami spirali się plebani z Rudawy i Paczółtowic. W 1908 powołana została zabierzowska parafia.

Świadkowie Jehowy

• Grupy wyznawców z terenu gminy należą do zborów: Kraków-Azory (z północno-wschodniej części gminy), Kraków-Bronowice (ze wschodniej części gminy) oraz Krzeszowice (z zachodniej części gminy).

Dawne grupy wyznaniowe

• Kalwinizm: Stanisław Iwan Karniński, szlachcic ziemi krakowskiej, gorliwy wyznawca kalwinizmu 23 maja 1591 oddał swój dwór w Aleksandrowicach na cele kultowe zboru. Zbór ten zburzyło w 1613 w nocnym napadzie pospólstwo krakowskie. W 1625 Samuel Gołochowski przeszedł na katolicyzm i wydalił ze swych włości innowierców. W XVI w. Jan Boner założył w Balicach zbór.
• Adwentyści Dnia Siódmego: W Bolechowicach mieszkał Jan Kulak pierwszy powojenny przewodniczący Unii Adwentystów Dnia Siódmego w Polsce. Tam też do końca lat 70. XX w. było miejsce spotkań tej grupy wyznaniowej

Przyroda i turystyka

Położenie gminy na zróżnicowanych obszarach 3 jednostek geograficznych decyduje o dużej różnorodności krajobrazowej i przyrodniczej terenów gminy. Duże walory tych obszarów były przyczyną włączenia ich do parków krajobrazowych; Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie oraz Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Na obszarach obydwu tych parków znajdują się liczne ostańce i inne skały wapienne o fantastycznych często kształtach, jaskinie, krasowe źródła i leśne potoki z kryształowo czystą wodą, głębokie wąwozy, liczne zabytki kultury materialnej, a na odkrytych wysoczyznach doskonałe punkty widokowe. Tereny gminy sąsiadują z Ojcowskim Parkiem Narodowym.

Do najbardziej atrakcyjnych turystycznie miejsc gminy Zabierzów należą: Dolina Kobylańska, Dolina Bolechowicka z słynną Bramą Bolechowicką. Skała Kmity, Las Zabierzowski, Dolina Brzoskwinki. Na najbardziej cennych przyrodniczo obszarach utworzono 3 rezerwaty przyrody – rezerwat przyrody Dolina Kluczwody, rezerwat przyrody Wąwóz Bolechowicki i rezerwat przyrody Skała Kmity oraz liczne pomniki przyrody.

Szlaki turystyczne

– z Rudawy przez Radwanowice, Łączki Kobylańskie, całą długość Doliny Będkowskiej i Jerzmanowice do Ojcowskiego Parku Narodowego.

– z Ojcowskiego Parku Narodowego przez Wierzchowie, Zelków, Dolinę Bolechowicką, Karniowice, Kobylany, Dolinę Kobylańską, Będkowice, Bramę Będkowską, Dolinę Szklarki, rezerwat przyrody Dolina Racławki do Paczółtowic.

– z Zabierzowa przez Las Zabierzowski, Kleszczów, Brzoskwinię Dolinę Brzoskwinki, Wąwóz Półrzeczki, Dolinę Mnikowską do Mnikowa.

– z Aleksandrowic do Wąwozu Zbrza w Lesie Zabierzowskim.

Szlaki rowerowe

• rowerowy szlak brzozowy (niebieski)

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Gminy Zabierzów