Gmina Zagórze (początkowo gmina Zagórze Olkuskie) – dawna gmina wiejska, istniejąca do 1954 roku[2] w woj. kieleckim, śląskim, katowickim i stalinogrodzkim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy było Zagórze (obecnie dzielnica Sosnowca)[3].
Za Królestwa Polskiego gmina Zagórze Olkuskie należała do powiatu będzińskiego w guberni piotrkowskiej[4][5]. 31 maja 1870[6] do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Modrzejów[7]. W 1874 gmina Zagórze została zniesiona, a jej obszar włączony do gminy Osad Górniczych[8][9][10]. Jednostkę – o mniejszym obszarze – reaktywowano w 1909 (bez terenów które w 1902 weszły w skład Sosnowca). W 1915 roku z gminy Zagórze wydzielono ponadto nową gminę Niwka decyzją władz okupacyjnych[11].
W okresie międzywojennym gmina Zagórze należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckim. Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem będzińskim przyłączona do woj. śląskiego[12] (od 6 lipca 1950 roku pod nazwą woj. katowickie[13], a od 9 marca 1953 jako woj. stalinogrodzkie[14]).
Zarówno według stanu z 1 stycznia 1946 roku jak i stanu z 1 lipca 1952 roku gmina Zagórze składała się z 3 gromad: Józefów, Klimontów i Zagórze[15][16]. Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[17].
W 1954 roku Zagórze i Klimontów otrzymały prawa osiedla[18], a w 1967 roku prawa miejskie[19]. Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Zagórze nie przywrócono[20].
Przypisy
- ↑ Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
- ↑ Do 28 września 1954
- ↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
- ↑ Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)
- ↑ Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359)
- ↑ 19 maja 1870 wg kalendarza juliańskiego
- ↑ Postanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 123)
- ↑ Skorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2
- ↑ Powiat będziński w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV, cz. 1 (Abablewo – Januszowo) z 1900 r.
- ↑ Zagórze (poz. 9) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV (Worowo – Żyżyn) z 1895 r.
- ↑ Akta gminy Niwka – Archiwum Państwowe w Katowicach
- ↑ Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 167
- ↑ Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
- ↑ Dz. U. z 1953 r. Nr 13, poz. 51
- ↑ Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad wydanym przez Wydawnictwa Instytutu Śląskiego w 1947 roku (stan z dnia 1 stycznia 1946)
- ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
- ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
- ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 253
- ↑ Dz. U. z 1966 r. Nr 52, poz. 318
- ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312