Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Gniezdowo | |
 Gniezdowo, stacja kolejowa |
|
| Państwo |  Rosja |
| Obwód |  Obwód smoleński |
| Rejon | smoleński |
| Powierzchnia | 3,33 km² |
| Wysokość | 171 m n.p.m. |
| Populacja (2007) • liczba ludności • gęstość |
349 104,8 os./km² |
| Kod pocztowy | 214525 |
|
Położenie na mapie obwodu smoleńskiego
  Gniezdowo
|
|
|
Położenie na mapie Rosji
 Gniezdowo
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Gniezdowo[1] (ros. Гнёздово) – wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie smoleńskim[2], nad Dnieprem, 14 km na zachód od Smoleńska; stacja kolejowa[3], rezerwat archeologiczny[4].
Przed I wojną światową Gniezdowo wraz z lasem katyńskim należało do rodziny Koźlińskich. W XIX wieku Piotr Koźliński ożenił się z Leokadią Lefftreu, która była córką dyrektora angielskiej firmy budującej linie kolejowe m. in. w Rosji. Na mocy intercyzy Gniezdowo i Katyń stały się współwłasnością brytyjską.[5]
Stacja kolejowa w Gniezdowie znajdowała się ok. 3 km w linii prostej od miejsca egzekucji polskich oficerów z obozu jenieckiego w Kozielsku, którzy w 1940 roku zostali zamordowani w Katyniu przez NKWD na polecenie Biura Politycznego KC WKP(b)[6]. Polaków przywożono pociągami na stację kolejową w Gniezdowie i stąd transportowano na miejsce straceń karetkami więziennymi lub autobusami o zamalowanych oknach[6]. Według relacji rosyjskich świadków zebranych w 1943 roku przez Józefa Mackiewicza, w trakcie każdego transportu więźniów do Gniezdowa dwa lub trzy wagony z jeńcami podstawiano na krótki ślepy tor na północnej stronie stacji, z boku; kiedy więźniowie przechodzili z wagonów do autobusów więziennych typu "czornyj woron", teren był otoczony kordonem funkcjonariuszy NKWD z bronią gotową do strzału[7]. W latach 1999–2000 na terytorium Gniezdowa wzniesiono Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu.
W jednej z książek Wiktora Suworowa (Dzień "M", wyd. polskie 1996) znajduje się informacja, że w lutym 1941 roku w rejonie Gniezdowa zaczęto przygotowywać strategiczny punkt dowodzenia dla Józefa Stalina[8]. W lipcu 1941 roku na stanowisku dowodzenia obroną Smoleńska, które znajdowało się w Gniezdowie, przebywali marszałek ZSRR Siemion Timoszenko, dowódca Frontu Zachodniego, i jego oficer polityczny Nikita Chruszczow[9].
W Gniezdowie znajduje się ponadto cmentarzysko kurhanowe z IX–X wieku n.e., składające się z przeszło 2,5 tys. mogił usypanych na miejscu spalenia zwłok[10]. Na cmentarzysku pochowano przede wszystkim ludność słowiańską, lecz niektóre pochówki mają charakter skandynawski (np. zwłoki spalone w łodziach)[10]. Niektórzy autorzy uznawali średniowieczne Gniezdowo za kolonię szwedzką[11]. Na terenie dawnego cmentarzyska w Gniezdowie znajduje się rezerwat archeologiczny[4].
