Goździk lśniący

Systematyka^[1].

Domena

eukarionty

goździk lśniący

Dianthus nitidus Waldst. & Kit.
Descr. icon. pl. Hung. 3:209. 1806-1807

Kategoria zagrożenia

Kategoria zagrożenia w Polsce (CzK)
EX	EW	CR	EN	VU	LR

Kategoria: wymarły

Zdjęcia i grafiki w Commons

Okaz rosnący na Siwym Wierchu na Słowacji

Pokrój

Goździk lśniący (Dianthus nitidus Waldst. & Kit.) – gatunek rośliny należący do rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Występuje tylko na: Wielkiej Fatrze, Małej Fatrze, w Niżnych Tatrach, na Choczu, na Wiaternych Halach, Orawsko Liptowskich Halach oraz w Paśmie Siwego Wierchu w słowackich Tatrach Zachodnich^[2]. W Polsce podany był tylko z Pienin w 1880 r., jednakże żaden z badaczy nie potwierdził już jego występowania w Polsce^[2]. Jest endemitem Karpat Zachodnich i reliktem trzeciorzędowym. Roślina rzadka.

[edytuj] Morfologia

Pokrój: Tworzy gęste darnie składające się z ulistnionych pędów płonych, powyżej których wyrastają pędy kwiatowe.
Łodyga: Wzniesiona, naga, prosta i przeważnie nierozgałęziająca się. Pokryta woskiem. Ma wysokość 10–30 cm.
Liście: Liście równowąskie lub łopatkowate, całobrzegie, ostro zakończone, bez przylistków, 1- nerwowe, pokryte woskiem, lśniące. Mają szerokość 3,5–5,5 mm i zebrane są w różyczkę.
Kwiaty: 1–2 duże kwiaty na szczytach łodygi. Kielich sztywny, walcowaty, złożony z 5 zrośniętych działek dłuższych od łusek podkielichowych. 5 różowych płatków korony o ząbkowanych końcach. Płatki korony są owłosione, mają długość 8-12 mm i dość nagle zwężają się w podobnej długości paznokieć.
Owoc: Dłuższa od kielicha torebka otwierająca się 4-ząbkami.

[edytuj] Biologia i ekologia

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie w lipcu, zapylana jest przeważnie przez motyle. Występuje na skałach, w niskich murawach. Rośnie na wysokości 1360–1675 m n.p.m., wyłącznie na podłożu wapiennym. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Liczba chromosomów 2n = 30^[2].

[edytuj] Zagrożenia i ochrona

Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową (mimo, że w Polsce nie występuje). Na Słowacji rośnie na obszarach chronionych, chroniony jest także Dyrektywą Siedliskową oraz Konwencją Berneńską^[2].

Kategorie zagrożenia gatunku:

Kategoria zagrożenia w Polsce wg Czerwonej listy roślin i grzybów Polski^[3]: Ex (wymarły i zaginiony w naturze).
Kategoria zagrożenia w Polsce wg Polskiej Czerwonej Księgi Roślin^[4]: EX (extinct, całkowicie wymarły).

Roślina ta znajduje się w kolekcji Górskiego Ogrodu Botanicznego im. Mariana Raciborskiego w Zakopanem.

Zobacz też: rośliny tatrzańskie.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
↑ R. Kaźmierczakowa, K. Zarzycki: Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2001. ISBN 83-85444-85-8.

[edytuj] Bibliografia

Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.

[apweb-0] Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].

[C-1] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.

[2] Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

[3] R. Kaźmierczakowa, K. Zarzycki: Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2001. ISBN 83-85444-85-8.

[1]

[2]

[3]

[4]

Goździk lśniący

Spis treści

[edytuj] Morfologia

[edytuj] Biologia i ekologia

[edytuj] Zagrożenia i ochrona

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj