Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Gospodarka Słowacji | ||
|---|---|---|
 |
||
| Centrum biznesowe Bratysławy. | ||
| Informacje ogólne | ||
| Waluta | euro | |
| Bank centralny | Narodowy Bank Słowacki | |
| Rok podatkowy | rok kalendarzowy | |
| Organizacje handlowe | UE, OECD, WTO | |
| Podstawowe dane statystyczne | ||
| PKB (nominalny) | 97,2 mld $ (2011) | |
| PKB (ważony PSN) | 126,9 mld $ (2011) | |
| PKB (PSN) per capita | 23 400 $ (2011) | |
| Wzrost PKB | 3,3% (2011) | |
| Struktura PKB | rolnictwo 2,6%, przemysł 33,4%, usługi 64% |
|
| Inflacja | 4% (2011) | |
| Wymiana handlowa | ||
| Eksport | 86,62 mld $ (2011) | |
| Główni partnerzy | Niemcy 21,4%, Republika Czeska 12,6%, Francja 6,7%, Włochy 6,4%, Polska 6,2%, Węgry 6%, Austria 5,8%, Wielka Brytania 4,8% (2007) | |
| Import | 85,46 mld $ (2011) | |
| Główni partnerzy | Niemcy 22,1%, Republika Czeska 17,3%, Rosja 9,2%, Węgry 6,7%, Austria 5,1%, Polska 4,9%, Korea Południowa 4,7% (2007) | |
| Zatrudnienie | ||
| Ludność czynna zawodowo | 62,3%[1] | |
| Struktura zatrudnienia | rolnictwo 4%, przemysł 39%, usługi 56,9% |
|
| Przeciętne wynagrodzenie | ||
| Płaca minimalna | 327 € (2012)[2] | |
| Stopa bezrobocia | 12,6% (2011) | |
| Wskaźniki jakości życia | ||
| Ludność poniżej progu ubóstwa | 21% (2002) | |
| Współczynnik Giniego | 26,00 (2005) | |
| Wskaźnik rozwoju społecznego | 0,872[3] | |
| Finanse publiczne | ||
| Dług publiczny | 44,5% PKB / dług zewnętrzny 75,9 mld $ (2011) | |
| Deficyt budżetowy | 4,9% PKB (2011) | |
| Przychody budżetowe | 34,76 mld $ (2011) | |
| Wydatki budżetowe | 39,54 mld $ (2011) | |
| Pomoc gospodarcza | ||
| Główne źródło: Wszystkie wartości w dolarach amerykańskich, chyba że podano inaczej. |
||
Słowacja to wolnorynkowa, niewielka, lecz dynamiczna i jedna z najszybciej rozwijających się gospodarek w Europie. Po Czechach i Słowenii jest trzecim najbardziej rozwiniętym gospodarczo krajem byłego obozu socjalistycznego. Występują wyraźne różnice w rozwoju gospodarczym między wschodnią biedniejszą częścią kraju, a zachodnia bogatszą. W wyniku udanych reform gospodarczych Słowacja została przyjęta do UE w 2004. W styczniu 2009 korona słowacka została zastąpiona przez euro.
Spis treści |
Po zakończeniu II wojny światowej Czechosłowacja znalazła się w strefie wpływów ZSRR. Obowiązującym systemem gospodarczym stał się realny socjalizm. Na terenie Słowacji zaczęto rozwijać na szeroką skalę hutnictwo oraz przemysł zbrojeniowy. Rozwój przemysłu ciężkiego był ekonomicznie nieuzasadniony, ze względu na brak surowców naturalnych. Rozpad Czechosłowacji w 1993 Słowacja odczuła gorzej niż Czechy, a sama transformacja w gospodarkę wolnorynkową trwała dłużej, niż w pozostałych krajach dawnego RWPG. W latach. 90. Słowacja uchodziła za kraj skorumpowany, a premier Vladimír Mečiar miał negatywną opinię w mediach europejskich, co nie sprzyjało inwestycjom zagranicznym oraz integracji z Zachodem. W 1998 premierem został Mikuláš Dzurinda. Za jego rządów podjęto kroki do przystąpienia do Unii Europejskiej oraz NATO.
W 2001 bezrobocie wyniosło rekordowe 19,2%[4]. Spowodowane było podobnie jak w Polsce ograniczaniem przerostu zatrudnienia oraz upadkiem nierentownych zakładów pracy. Dzurinda wprowadził podatek liniowy, zmniejszył koszty pracy, ograniczył wydatki socjalne, co jednak nie przyniosło mu popularności politycznej. Dotkliwe dla społeczeństwa reformy gospodarcze i wysokie bezrobocie przyczyniły się do jego porażki w wyborów parlamentarnych w 2006. Nowym premierem został uznawany za populistę[5] Robert Fico. Po objęciu władzy Fico nie zrealizował swoich obietnic dotyczących wycofania się z reform dokonanych przez swojego poprzednika. W 2009 Słowacja po spełnieniu warunków konwergencji przyjęła euro.
| Rok | Wzrost gospodarczy[6] |
|---|---|
| 2002 | 4,4% |
| 2003 | 3,9% |
| 2004 | 3,9% |
| 2005 | 6% |
| 2006 | 8,3% |
| 2007 | 10,4% |
| 2008 | 6,4% |
| 2009 | -4,8% |
| 2010 | 4% |
| 2011 | 3,3% |
Użytki rolne zajmują 40,4% powierzchni kraju[7]. Większość terenów pod uprawę znajduje się na południu kraju w dolinach Dunaju i Cisy. Uprawia się głównie pszenicę, kukurydzę, jęczmień (0,5% udziału w światowych zbiorach[8], buraki cukrowe (0,5% udziału w światowych zbiorach)[9], winorośla, tytoń. Hoduje się bydło, trzodę chlewna, drób oraz owce. Rolnictwo jest zmechanizowane i wydajne. Pozyskanie drewna wynosi 1,6 m³ na osobę[10] i należy do jednego z wyższych w Europie. Produkuje się tarcicę (0,6% udziału w światowej produkcji).
Na terenie Słowacji występują różnorodne, lecz mało zasobne surowce naturalne. Wydobywany jest węgiel brunatny, mangan,żelazo, miedź, rtęć, antymon, magnezyt[11]. Na niewielką skalę wydobywa się ropę naftową (80 miejsce na świecie wg CIA World Factbook[12]).
Przemysł ma wciąż duży udział w gospodarce i wytwarza 1/3 PKB. Największe ośrodki przemysłowe to Bratysława, Koszyce, Żylina, Bańska Bystrzyca, Martin, Nitra. Szczególne znaczenie odgrywa w nim rozwinięte w czasach socjalizmu hutnictwo. Słowacja jest 32 największym producentem stali na świecie[13]. Głównym ośrodkiem produkcji stali są Koszyce, gdzie znajduje się największa huta na Słowacji – U. S. Steel Košice. Produkuje się również na niewielką skalę aluminium i nikiel, a także miedź. Niegdyś ważną rolę odgrywał przemysł zbrojeniowy, obecnie jego pozycja słabnie. Rozwinięty jest przemysł motoryzacyjny. Swoje zakłady produkcyjne przeniosły tu liczne firmy motoryzacyjne m.in. Volkswagen (zakład w Bratysławie), Peugeot (produkcja w Trnavie), Kia Motors (Żylina) oraz wielkie koncerny elektroniczne m.in. Samsung Electronics (Galanta), Sony (Trnava i Nitra), a także AGD – Whirlpool (Poprad). Mały rynek wewnętrzny powoduje, że większość produkcji przeznacza się na eksport.
Słowacja produkuje rocznie 24,7 mld kWh (2011 rok)[14]. Ponad połowa energii elektrycznej jest produkowana w 2 elektrowniach jądrowych – Elektrownia jądrowa Bohunice i Elektrownia jądrowa Mochovce. Ponieważ dwa przestarzałe reaktory w elektrowni jądrowej Bohunice zostały już wyłączone, Słowacja boryka się z niedoborem energii elektrycznej, która musi importować z zagranicy. Planuje się wybudowanie dodatkowych, nowoczesnych reaktorów na miejsce starych, aby zrównoważyć deficyt energetyczny[15]. Pozostałe źródła energii elektrycznej to elektrownie na gaz, lub węgiel (29%) i wodne 16%[16].
Główne ośrodki turystyczne to Bratysława, Tatry, Słowacki Raj, Słowacki Kras oraz kąpieliska termalne. Najczęściej kraj odwiedzają Czesi, Polacy i Węgrzy. Słowacja nie należy do krajów bardzo popularnych turystycznie, lecz liczba przyjazdów regularnie rośnie. W 2005 r. przyjechało 1 515 000 turystów, a zyski z turystyki oszacowano na 1,21 mld $[17].
Słowacja ma minimalny ujemny bilans handlowy. Eksport to głównie samochody i inne pojazdy (25,9%), maszyny i elektronika (21,3%), metale (14,6%), produkty przemysłu chemicznego i minerały (10,1%), plastiki (5,4%)[14]. Podobnie jak większość państw Europy Środkowej czołowe miejsce wśród partnerów handlowych zajmują Niemcy, jednak nie mają oni, aż takiego udziału w bilansie handlowym w jak w innych krajach tego regionu. Tradycyjnie Słowację wiążą silne stosunki gospodarcze z Czechami, które są drugim największym importerem słowackich produktów i drugim największym eksporterem do Słowacji. Znaczący jest handel z Węgrami, Austrią i Polską. Pomijając najbliższych sąsiadów eksportuje się towary (głównie samochody i elektronikę) do Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii. 3 największym importerem jest Rosja. Sprzedaje na Słowację paliwa oraz surowce naturalne. Ta jednostronna wymiana handlowa z Rosją, sprawia, że kraj jest bardzo uzależniony od rosyjskiego gazu, co ujawniło się podczas kryzysu gazowego na początku 2009 r. kiedy w wyniku sporu Ukrainy z Rosją, Słowacja została pozbawiona tego surowca. Polska ma dodatni bilans handlowy (2007) ze Słowacją[18]. Wartość słowackiego eksportu do Polski wynosi 2,190 mld €, a eksportu polskiego na Słowację 2,219 mld €[19].
W przewozie ładunków główną rolę odgrywa kolej, natomiast w przewozie pasażerów transport drogowy[11]. Sieć autostrad jest słabo rozwinięta i nie połączona ze sobą, jednak stale się ją rozbudowuje. W transporcie rzecznym, główne porty znajdują się w Bratysławie i w miejscowości Komárno. Największy ruch pasażerski odnotowuje się na lotniskach w Bratysławie oraz w Koszycach.
