Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Gród Jarosława (Kijów)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Zamek w Kijowie, pierwsza lokalizacja Grodu Jarosława i Włodzimierza Wielkiego
Obronny książęcy dwór Kiow i okolice  (widoczny S. Sophie i  Pieczary[1] znajdują się obecnie w granicach miasta Kijowa) na mapie  Tractus Borysthenis Vulgo Dniepr at Niepr dicti.  Jana Janssona, Amsterdam, 1663
Obronny książęcy dwór Kiow i okolice (widoczny S. Sophie i Pieczary[1] znajdują się obecnie w granicach miasta Kijowa) na mapie Tractus Borysthenis Vulgo Dniepr at Niepr dicti. Jana Janssona, Amsterdam, 1663
Państwo  Ukraina
Miejscowość Kijów (w XI w, Känugard)
Adres Góra Zamkowa
Styl architektoniczny garðr, gród wczesnośredniowieczny
Inwestor Jarosław I Mądry
Rozpoczęcie budowy XI w.
Ukończenie budowy 1037
Ważniejsze przebudowy 1151
Zniszczono 1241
Pierwszy właściciel Włodzimierz I Wielki
Kolejni właściciele wojewodowie kijowscy
Położenie na mapie Ukrainy
Ukraine location map.svg
"Zamek w Kijowie,  pierwsza lokalizacja Grodu Jarosława i Włodzimierza Wielkiego"
Zamek w Kijowie, pierwsza lokalizacja Grodu Jarosława i Włodzimierza Wielkiego
50°26′54″N 30°30′47″E / 50.44833, 30.51306Na mapach: 50°26′54″N 30°30′47″E / 50.44833, 30.51306

Gród Jarosława[2] (ukr."город Ярослава Мудрого"; norm. Känugard) – najpotężniejszy wczesnośredniowieczny gród (garðr[3]) Rusi (Gardariki) należący do umocnień Kijowa, zbudowany przez Jarosława Mądrego (norm. Konug Jarisleif). Jarosław rozszerzył Kijów i otoczył go murami, odbudował Złotą Bramę (Wielką)[4], przez którą wjeżdżał król Chrobry do Kijowa.

Były to mieszczące się w obrębie starszego grodu obwarowania zespołu pałacowo-świątynnego, z drugiej ćwierci XI w. Potrójny wał z ziemi i kamienia wznosił się do wysokości 16 m. Konstrukcja posiadała kilka potężnych baszt-bram[5]: Żydowską-Lwowską (od strony północnej), Lacką (od południa), Złotą (od zachodu). Ściany grodu wiązały się z potężnymi budowlami kilku cerkwi. Gród Kijów za panowania księcia Jarosława staje się znacznie większym od grodu jego ojca Włodzimierza[6], i obejmuje około 60 ha powierzchni. Dzięki tym umocnieniom Kijów stał się najpotężniejszą twierdzą obronną na Rusi, zabezpieczającą miasto przed Pieczyngami, a księcia Jarosława przed konkurentami do tronu, oraz własnymi braćmi. W 1019 Jarosław powtórnie objął tron kijowski oraz dokonał na Polakach wyprawy odwetowej w 1031 odzyskując dla Rusi Grody Czerwieńskie, oraz uprowadzając nad Roś i Dniepr ludność lacką.

Wewnątrz wałów znalazła się m.in. Kreszczata Dolina z dzielnicą targowo-rzemieślniczą na Padole. Osada podolska nad Dnieprem zamieszkana była przez obcą etnicznie ludność m.in. Chazarów, Żydów, Ormian, Greków a nawet Polaków i Niemców, głównym zajęciem tych grup ludnościowych zamieszkujących Padół kijowski było rzemiosło i handel[7].

Pod koniec roku 1240 podczas oblężenia Kijowa przez Mongołów pod wodzą Batu-chana gród uległ zniszczeniu. Całe natarcie mongolsko-tatarskie skupiło się na lackiej bramie, która nie wytrzymała uderzenia. Podobnie było w roku 1151 w czasie szturmu Suzdalczyków, oraz 1203, walki były tu najcięższe i najkrwawsze.

W miejscu grodziska po zdobyciu Kijowa przez Litwinów zbudowano zamek kijowski.

Ruiny bram grodu Jarosława widoczne były do przebudowy dzielnicy w roku 1832. W ich miejscu stoją obecnie zrekonstruowane pomniki Złotej i Lackiej bramy.

Przypisy

  1. "O ćwierć mili powyżej Kijowa, jest grodek zwany Pieczary, z ogromnym Klasztorem Czerńców, i mieszkaniem Metropolity, czyli Patryarchy, w górze bliskiej klasztoru wykowane są groty, mieszcząc od wieków niezmierną liczbę ciał świętych" [w:] Julian Ursyn Niemcewicz. Zbiór pamiętników historycznych o dawnej Polszcze. 1838
  2. "gród Włodzimierza (1), gród Jaroslawa (2), gród Izjaslawa — Swiatopeika" w: Słowiańszczyzna wczesnośredniowieczna: zarys kultury materialnej. 1987
  3. gockie gards; duńskie -gaard; island. -gard; cymbr. -garthur; aleman. -gardo; walijski -gardd; holenderski -gaerde; hiszp. -gardin; pomorski -gard; słowianskie -grod, -hrad; signified a house, farm or city, anglo-saxon geard or yeard
  4. "Jedni badacze twierdzą, że początki grodu Jarosława sięgają 1017 r., inni, że 1037. Prace budowlane miały miejsce po 1019 r." [w:]Hensel. Slavia antiqua: t. 18-19
  5. "In die Jaroslavstadt führten drei Tore: Das jüdische Tor (Židovskie), das Polnische Tor (Ljadskie) und das Goldene Tor (Zolotye). Besonders das Goldene Tor war für die Bewohner der Stadt wohl mehr als ein bloßer Zugang zur Stadt." [in:] Jan Patrick Faatz. Kiew im Mittelalter: Hauptstadt der Kiewer Rus. 2009
  6. "Thietmar mówi o 400 cerkwiach i 6 rynkach Kijowa w 1018 , a jednocześnie w 1037 współczesny kronikarz ruski notuje, że "założi Jarosław grad welikaj Kijew, u niegoże gra da sut zlatają, założi że cer ko w' swiatyja Sofia, priemudrost' Bożija, mitropoliju i posem cerkow' na złatych wratiech kamienu swiatyja ..." [w:] Witold Hensel. Archeologia o początkach miast słowiańskich. 1963.
  7. Studia wczesnośredniowieczne. t. 4, IHKM PAN. str 3y0
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Gród_Jarosława_(Kijów)&oldid=30295088
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty