Granica polsko-litewska – granica między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Litewską istniejąca formalnie od momentu uzyskania niepodległości Litwy od Związku Radzieckiego, tj. od 6 września 1991 roku. Do 1991 roku obecna granica z Litwą, licząca 104 km, stanowiła część granicy z ZSRR i miała identyczny przebieg.
[edytuj] Przebieg granicy
Granica z Litwą biegnie od zbiegu granic Polski Białorusi i Litwy na północ rzeką Marycha (lit. Mara), na wschód od miejscowości Berżniki, Sejny, następnie przecina jezioro Gałduś (lit. Galadusys) i przybiera kierunek północno-wschodni, pozostawiając po stronie polskiej Burbiszki, Poluńce, Puńsk, Wojciuliszki, dochodzi do rzeki Szeszupa, na północ od miejscowości Rutka-Tartak, Maszutkinie i Wiżajny, do trójstyku (znak graniczny nr. 1987) – zbiegu granic trzech państw Polski, Rosji (obwód kaliningradzki) i Litwy.
[edytuj] Granica polsko-litewska w okresie międzywojennym
Po zakończeniu działań I wojny światowej na mapie Europy pojawiło się kilka nowych państw, w tym Polska i Litwa. Oba państwa od wieków pozostawały w ścisłych stosunkach, co jednak doprowadziło do konfliktu. Obie strony chciały podporządkować sobie okolice Wilna, które pod względem historycznym było częścią Litwy, jednak większość ludności mówiła po polsku i czuła się związana z rodzącym się państwem polskim.
W lipcu 1919 Rada Najwyższa konferencji pokojowej w Paryżu zdecydowała o poprowadzeniu linii demarkacyjnej wzdłuż linii Grodno – Wilno – Dyneburg, zostawiając Wilno po stronie polskiej (linia Focha). W wyniku kontrofensywy bolszewickiej Polacy zostali zmuszeni do wycofania z miasta. 12 lipca 1920 Rosja Radziecka zawarła umowę z Litwą na mocy której Wilno miało zostać przekazane Litwinom. Faktycznie Sowieci uciekając przekazali Wilno Litwinom dopiero 27 sierpnia 1920 w wyniku wcześniejszego zwycięstwa pod Warszawą, gdy polskie oddziały ponownie zbliżyły się w okolice miasta. Liga Narodów dążyła do przeprowadzenia plebiscytu, na co nie zgadzały się strona polska i litewska.
Józef Piłsudski wydał rozkaz gen. Żeligowskiemu upozorowania buntu i zajęcia miasta. Wraz z okolicznymi terenami utworzono Republikę Litwy Środkowej. W 1922 roku przeprowadzono wybory do lokalnego sejmu, który zadecydował o przyłączeniu tych terenów do Polski.
Wspólna granica obu państw biegła na odcinku długości 521 km[4] i oficjalnie istniała do 28 września 1939[6].
Przypisy
[edytuj] Zobacz też