Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Guma arabska (łac. Gummi arabicum syn. Gummi Acaciae; E414) – stwardniała na powietrzu gumowata wydzielina wyciekająca naturalnie lub otrzymywana przez nacięcie pnia i gałęzi akacji senegalskiej i innych gatunków z rodzaju Acacia pochodzących z Afryki[1][2]. Znana była już w starożytności[3].
Guma arabska jest nierozpuszczalna w etanolu, eterze i olejach, słabo w glicerolu[4]. Prawie całkowicie, lecz bardzo powoli, rozpuszcza się w podwójnej w stosunku do swojej masy ilości wody. Otrzymany roztwór jest bezbarwny lub żółtawy, gęsty, lepki, kleisty i lekko kwasowy. Po wysuszeniu występuje jako żółtawobiałe, żółte lub jasnobursztynowe, kruche, nieprzezroczyste kawałki o średnicy ok. 1−3 mm, często ze spękaną powierzchnią, łatwo łamiące się na nieregularne, białawe lub jasnożółtawe, kanciaste bryłki o strukturze muszlowatej[1]. Niekiedy surowiec jest sproszkowany[2]; według FP VIII jest to "guma arabska suszona rozpyłowo" (Gummi Acaciae dispersione dessiccatum)[1].
Głównym składnikiem gumy arabskiej jest polisacharyd zwany arabiną, będący solą wapniową, magnezową lub potasową kwasu arabinowego. Ponadto w surowcu tym są zwykle zawarte enzymy utleniające – oksydazy i peroksydazy[2], które mogą powodować niezgodności w recepturze aptecznej np. z witaminą A lub azotanem bizmutawym[4].
Spis treści |
Guma arabska jest stosowana w lecznictwie jako środek osłaniający w stanach zapalnych błon śluzowych oraz jako pomocniczy surowiec w recepturze aptecznej – do emulgowania olei tłustych, olejków eterycznych, tłuszczy, wosków i żywic (tzw. "emulgator koloidalny o/w do użytku wewnętrznego") oraz jako lepiszcze w procesie granulacji na mokro w technologii wytwarzania tabletek (w stężeniu 10–20%). Ze względu na zawarte w niej enzymy utleniające, nie powinna być mieszana z substancjami łatwo utleniającymi się, o ile nie została poddana inaktywacji przez ogrzewanie w temp. 80 °C przez godzinę lub w autoklawie w temp. 120 °C przez 20 min. Nawet w bardzo dużych stężeniach guma arabska nie tworzy galaretowatych żeli[4].
Guma arabska jest wyszczególniona w polskim urzędowym spisie dozwolonych substancji dodatkowych jako E414 i może być stosowania na zasadzie quantum satis tzn. bez ograniczeń[5].
Wykorzystywana jest także jako medium do zaklejania nieodwodnionych preparatów histologicznych i histopatologicznych.[potrzebne źródło]
Roztwory gumy arabskiej były jednymi z pierwszych obiektów badań w chemii koloidów. Wykorzystywał je w tym celu Thomas Graham[3].
Z gumy arabskiej wytwarza się kleje (biurowe i do znaczków pocztowych)[3] oraz farby artystyczne[6][2].
