Gustav Stresemann

Gustav Stresemann
Data i miejsce urodzenia	10 maja 1878 Berlin
Data i miejsce śmierci	3 października 1929 Berlin
Kanclerz Rzeszy
Przynależność polityczna	Niemiecka Partia Ludowa
Okres urzędowania	od 13 sierpnia 1923 do 23 listopada 1923
Poprzednik	Wilhelm Cuno
Następca	Wilhelm Marx
minister spraw zagranicznych Rzeszy
Przynależność polityczna	Niemiecka Partia Ludowa
Okres urzędowania	od 13 sierpnia 1923 do 3 października 1929
Poprzednik	Friedrich von Rosenberg
Następca	Julius Curtius

Gustav Stresemann (ur. 10 maja 1878 w Berlinie, zm. 3 października 1929 w Berlinie), polityk niemiecki, kanclerz i minister spraw zagranicznych Republiki Weimarskiej, laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

Reprezentował poglądy monarchistyczne i nacjonalistyczne. Ożenił się w 1903 z bogatą Żydówką Käthe Kleefeld, pochodzącą z rodziny berlińskich przemysłowców; miał dwóch synów (Wolfgang został znanym dyrygentem). W czasie I wojny światowej był specjalistą w zakresie marynarki wojennej; do końca życia popierał ideę wojny na morzu, szczególnie nieograniczonego zastosowania okrętów podwodnych. Należał do Deutsche Volkspartei (stronnictwa wielkich przedsiębiorców, zwolenników monarchii, militaryzmu i zaborczości). Od sierpnia do listopada 1923 pełnił funkcję kanclerza, objął również we własnym gabinecie tekę spraw zagranicznych, którą zachował do końca życia. W listopadzie 1923 wprowadził w Niemczech reformę monetarną, kończąc tym samym okres hiperinflacji.

W 1925 podpisał Pakt Reński gwarantujący granicę niemiecko-francuską, niemiecko-belgijską i strefę zdemilitaryzowaną. Jego konsekwencją była likwidacja w latach 1926-1930 stref okupacyjnych. 24 kwietnia 1926 r. został podpisany układ niemiecko-radziecki powtarzający postanowienia traktatu w Rapallo. 8 listopada 1926 Niemcy stały się członkiem Ligi Narodów uzyskując także stałe miejsce w jej Radzie. Również w 1926 r. Stresemann otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla, wspólnie z politykiem francuskim Aristide Briandem. 31 stycznia 1927 r. została zniesiona Sojusznicza Komisja Kontroli sprawująca nadzór nad zbrojeniami niemieckimi. Owocem pokojowej polityki Stresemanna w zachodniej części Europy było uzyskanie przez Niemcy pozycji równorzędnego partnera na arenie międzynarodowej i pozwoliło im odgrywać rolę stosowną do ich pozycji ekonomicznej. Inną politykę prowadził wobec Polski. Jego głównym celem była likwidacja polskiego korytarza. Środkiem nacisku na Rzeczpospolitą stała się mniejszość niemiecka i rozpoczęta w 1925 wojna celna między Polską a Niemcami.

Stresemann na znaczku poczty niemieckiej jako laureat Nagrody Nobla

Pierwszy gabinet Gustava Stresemanna (13 sierpnia – 4 października 1923)

• Gustav Stresemann (DVP) – kanclerz Rzeszy i minister spraw zagranicznych
• Robert Schmidt (SPD) – wicekanclerz i minister odbudowy Rzeszy
• Wilhelm Sollmann (SPD) – minister spraw wewnętrznych Rzeszy
• Rudolf Hilferding (SPD) – minister finansów Rzeszy
• Hans von Raumer (DVP) – minister gospodarki Rzeszy
• Heinrich Brauns (Centrum) – minister pracy Rzeszy
• Gustav Radbruch (SPD) – minister sprawiedliwości Rzeszy
• Otto Gessler (DDP) – minister obrony (Reichsheer)
• Anton Höfle (Centrum) – minister Poczty Rzeszy
• Rudolf Oeser (DDP) – minister transportu Rzeszy
• Hans Luther – minister wyżywienia i rolnictwa Rzeszy
• Johannes Fuchs (Centrum) – minister terenów okupowanych Rzeszy

Drugi gabinet Gustawa Stresemanna ( 6 października – 23 listopada 1923)

• Gustav Stresemann (DVP) – kanclerz Rzeszy i minister spraw zagranicznych
• Wilhelm Sollmann (SPD) – minister spraw wewnętrznych Rzeszy
• Hans Luther – minister finansów Rzeszy
• Joseph Koeth – minister gospodarki Rzeszy
• Heinrich Brauns (Centrum) – minister zatrudnienia Rzeszy
• Gustav Radbruch (SPD) – minister sprawiedliwości Rzeszy
• Otto Gessler (DDP) – minister obrony (Reichheer)
• Anton Höfle (Centrum) – Minister Poczty Rzeszy
• Rudolf Oeser (DDP) – minister transportu Rzeszy
• Gerhard von Kanitz – minister wyżywienia i rolnictwa Rzeszy
• Robert Schmidt (SPD) – minister odbudowy Rzeszy
• Johannes Fuchs (Centrum) – minister terenów okupowanych Rzeszy

Zmiany w gabinecie

• 3 listopada 1923 ustąpili ministrowie socjaldemokratyczni (SPD): Sollmann, Radbruch i Schmidt. Następcą Sollmanna jako ministra spraw wewnętrznych został Karl Jarres (DVP). Pozostałe teki były nieobsadzone do upadku rządu.

Literatura

J. Pajewski: "Z najnowszych badań nad polityką Gustawa Stresemanna", Poznań 1959