Gwardiejsk

Gwardiejsk
Herb Gwardiejska
Gwardiejsk, 2003
Państwo	Rosja
Burmistrz	Igor Barskow
Powierzchnia	12 km²
Wysokość	10 m n.p.m.
Ludność  • liczba ludności	13,8 tys.
Położenie na mapie obwodu kaliningradzkiego Gwardiejsk
Położenie na mapie Rosji Gwardiejsk
54°39′N 21°04′E
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Gwardiejsk (2003)

Gwardiejsk (ros. Гвардейск, niem. Tapiau, pol. Tapiewo) miasto powiatowe w obwodzie kaliningradzkim. Położone na prawym brzegu rzeki Pregoły, 38 km na wschód od Kaliningradu.

Liczba mieszkańców wg spisu z 2002 - 14 572 osób.
Liczba mieszkańców szacunek na 2005 - 13,8 tys. osób.

Historia

Historia miejscowości sięga drugiej połowy XIII wieku, kiedy to w 1265 Krzyżacy zdobyli istniejący tu wcześniej gród pruski. Po jego zdobyciu Krzyżacy wybudowali zamek (obecnie teren miasta). Około 1280 w widłach rzek Pregoły i Dejmy rozpoczęto budowę nowego zamku. Był on w latach 1280-1301 siedzibą komtura, a później prokuratora.

W Tapiewie w 1385 ochrzczono wielkiego księcia Witolda. Tutaj także często bywał książę pruski Albrecht Hohenzollern, który zmarł tu w 1568.

Prawa miejskie Tapiewu nadał król pruski Fryderyk Wilhelm I patentem z dnia 6 kwietnia 1722. Zamek w Tapiewie pod koniec XVIII wieku przeznaczony został na więzienie i taką funkcję spełnia obecnie. Miasto uległo fragmentarycznym zniszczeniom w trakcie I wojny światowej. W trakcie odbudowy powstał nowy budynek ratusza i szereg domów mieszkalnych.

Zabytki

• Dawny zamek krzyżacki, 3 ćwierć XIV wieku, w XIX wieku przebudowany na więzienie. Zachowane jedno skrzydło gotyckie.
• Kościół parafialny, dawniej ewangelicki, obecnie prawosławny. Wzniesiony po 1502, rozbudowany 1768. Budowla ceglana, salowa, otynkowana, z wieżą od zachodu. Barokowy wystrój wnętrza niezachowany.
• Dom rodzinny Lovisa Corintha.
• Ratusz proj. budowniczy Tuczek z Grudziądza. Wzniesiony ok. 1920 r.
• Niezachowany kościół katolicki projektował Fritz Heitmann.

Znani mieszkańcy

• Albrecht Hohenzollern (1490-1568), wielki mistrz i książę, zmarł w Tapiewie
• Lovis Corinth ([1858-1925), malarz, urodzony w Tapiewie

Bibliografia

• Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952
• Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ISBN 3-520-31701-X (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966)
• Andrzej Rzempołuch, Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn, Remix, 1992, ISBN 83-900155-1-X
• Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ISBN 3-422-03025-5
• Anatolij Bachtin, Gerhard Doliesen, Vergessene Kultur. Kirchen in Nord-Ostpreussen. Eine Dokumentation, 2. Aufl., Husum, Husum, 1998, ISBN 3-88042-849-2

Linki zewnętrzne

• http://www.tapiau.org/ (ros)
• Tapiau (niem)