Gyda duńska

Gyda (Gytha)
królewna duńska
Dane biograficzne
Dynastia	Skjoldungowie
Urodzona	X wiek
Zmarła	XI wiek
Ojciec	Swen Widłobrody
Matka	nieznana
Mąż	Eryk Håkonsson
Dzieci	Haakon Eiriksson

Gyda, Gytha (nor. Gyda Sveinsdatter, ur. w X, zmarła w XI wieku) – królewna duńska, córka króla Danii, Anglii i Norwegii – Swena Widłobrodego.

Pochodziła z dynastii Skjoldungów, wywodzącej się od Gorma Starego i Tyry Danebod. Była przyrodnią siostrą króla Anglii – Kanuta I Wielkiego oraz żoną odsuniętego od władzy jarla regionu Lade – Eryka Håkonssona, który dowodził wojskami szwedzkimi w bitwie w Øresundzie.

Pochodzenie

Gyda była córką króla Danii Swena Widłobrodego i wnuczką Haralda Sinozębego. Tożsamość jej matki nie jest pewna. Z imienia znana jest tylko jedna żona Swena Widłobrodego – Sygryda Storråda. Jednak nie była ona matką Gydy, gdyż Swen poślubił ją dopiero około 996, podczas gdy już około 997 Gyda wyszła za mąż. Przypuszcza się, że matką Gydy była pierwsza, nieznana z imienia żona Swena, bądź też jego nałożnica. Według jednej z hipotez matką mogła być niejaka Gunhilda, prawdopodobnie słowiańskiego pochodzenia.

Gyda była najprawdopodobniej przyrodnią siostrą króla Anglii Kanuta Wielkiego, króla Danii Haralda, Estrydy i Świętosławy.

Małżeństwo z jarlem Erykiem

Fakt zawarcia małżeństwa Gydy i jarla Eryka odnotował pod rokiem 996 Snorri Sturluson w Sadze o królu Olafie Trygvasonie. Rok ślubu podany przez Sturlusona budzi wątpliwości w historiografii. Przyjmuje się, że doszło do niego między 995 a 1000, najprawdopodobniej około 997. Eryk z Lade był nieślubnym synem króla Norwegii Haakona Sigurdssona z nieznanej bliżej nałożnicy. W 995 po śmierci swego ojca został odsunięty od władzy przez Olafa Trygvassona i wraz z bratem Swenem udał się do Szwecji a rok później do Danii. Tam zawarł związek małżeński z Gydą i stał się sojusznikiem króla Danii Swena Widłobrodego w walce z Olafem Trygvassonem. Eryk miał również poparcie króla Szwecji Olafa Skötkonunga, który był szwagrem jego brata Swena. W 1000 roku z pomocą Swena i Olafa, w imieniu którego dowodził wojskami szwedzkimi pokonał Trygvassona w bitwie w Øresundzie. Zmarł około 1023 roku.

Dalsze losy żony Eryka Gydy, jak również data jej śmierci nie są znane.

Potomkowie

Według Snorriego Sturlusona rok po ślubie Gydy i Eryka urodził się ich syn Haakon. Zgodnie z jego relacją Haakon miał przyjść na świat w 997, jednak historycy przesuwają datę jego narodzin na czas około 998. Był on jedynym dzieckiem z tego małżeństwa. Około 1016 opuścił Norwegię po tym, jak został pojmany przez króla Olafa II i udał się do Anglii, gdzie znalazł schronienie u króla Kanuta Wielkiego. W 1029 poślubił siostrzenicę Kanuta – Gunhildę, będącą córką księcia słowiańskiego, Wrytgeorna, i prawdopodobnie Świętosławy. W 1030 utonął wracając z Anglii do Norwegii. Miał córkę Botyldę, żonę jarla duńskiego Ulfa, na której wygasł ród z Lade.

Drzewo genealogiczne rodziny Gydy

Tofa obodrycka lub Gunhilda

Harald Sinozęby

Gunhilda Słowianka?

Swen Widłobrody

Sygryda Storråda

Haakon

Tyra

Gunhilda

Gyda

Eryk z Lade

Kanut Wielki

Harald

Świętosława (żona Wyrtgeorna?)

Estryda Małgorzata

Haakon Eiriksson

Gunhilda

Botylda

Ulf

Bibliografia

Źródła

• Sturluson S., King Olaf Trygvason's Saga: Part III.

Opracowania

• Ashdown M., English and Norse documents: relating to the reign of Ethelred the Unready, 1930, s. 224.
• Balzer O., Genealogia Piastów, Avalon, Kraków 2005, ISBN 83-918497-0-8, s. 89–102.
• Jasiński K., Rodowód pierwszych Piastów, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Poznań 2004, ISBN 83-7063-409-5, s. 99.
• Morawiec J., Kilka uwag dotyczących okoliczności i przebiegu bitwy w Øresundzie w 1000 roku [w:] I. Panic, J. Sperka (red.) Średniowiecze polskie i powszechne. Tom 3, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2004, ISBN 83-226-1377-6, s. 17–31.
• Prinke R. T., Świętosława, Sygryda, Gunhilda. Tożsamość córki Mieszka I i jej skandynawskie związki, [w:] Roczniki Historyczne, t. LXX (2004), Poznań–Warszawa 2004, ISBN 83-7063-429-X, s. 102.
• Wood I. N., Loud G. A., Taylor J., Church and chronicle in the Middle Ages: essays presented to John Taylor, 1991, s. 36.

Linki zewnętrzne

• Skjoldungowie na stronie Foundation for Medieval Genealogy
• Ród jarlów z Lade na stronie Foundation for Medieval Genealogy