| HMS Gurkha (F20) | |
| Historia | |
| Stocznia | Fairfield w Govan |
| Położenie stępki | 6 lipca 1936 |
| Wodowanie | 7 lipca 1937 |
| Wejście do służby | 21 października 1938 |
| Los okrętu | zatopiony 9 kwietnia 1940 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność | standardowa: 1854 t pełna: 2519 t |
| Długość | 114,9 m |
| Szerokość | 11,12 m |
| Zanurzenie | 3,96 m |
| Prędkość | 36 w |
| Zasięg | 5700 Mm przy 15 w |
| Załoga | 190 |
| Napęd | |
| 2 turbiny parowe o mocy łącznej 44 000 KM, 3 kotły parowe, 2 śruby |
|
| Uzbrojenie | |
| 8 dział 120 mm (4xII), 4 działka 40 mm plot (1xIV), wkm plot Vickers 12,7 mm (2xIV), 4 wt 533 mm (1xIV), 20 bg, 2 mbg |
|
HMS Gurkha – brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, typu Tribal, służący w Royal Navy w latach 1938-1940. Nosił znak taktyczny F20. Zatopiony został przez niemieckie lotnictwo podczas kampanii norweskiej 9 kwietnia 1940. Nazwę "Gurkha" nosił następnie kolejny niszczyciel z okresu II wojny światowej, typu L.
Spis treści |
Okręt zamówiono 10 marca 1936 w ramach programu z 1935 roku i stępkę pod jego budowę położono 6 lipca 1936 w stoczni Fairfield Shipbuilding and Engineering Company w Govan w Szkocji. Kadłub wodowano rok później, 7 lipca 1937. Okręt wszedł do służby w Royal Navy 21 października 1938 (budowa opóźniła się z powodu późnego dostarczenia uzbrojenia). Był to drugi okręt noszący tę nazwę, po niszczycielu z 1907 roku. Koszt budowy bez uzbrojenia i części wyposażenia wyniósł 340.997 funtów szt.[1]
"Gurkha" wszedł do służby w skład 4. Flotylli Niszczycieli na Malcie na Morzu Śródziemnym, gdzie przybył w listopadzie 1938. Uczestniczył w szkoleniu i wizytach zagranicznych. 2 marca 1939 miał kolizję w niszczycielem HMS "Sikh", po czym był naprawiany na Malcie do kwietnia[1].
Tuż po wybuchu II wojny światowej, we wrześniu 1939 przeniesiony na Morze Czerwone (wraz z HMS "Sikh", "Mohawk" i "Afridi") w celu kontrolowania ruchów włoskich statków koło Massawy (Włochy nie przystąpiły jeszcze wówczas do wojny)[1].
13 października wraz z flotyllą został przeniesiony na wody brytyjskie, wchodząc w skład Floty Metropolii (Home Fleet). Od 28 listopada 1939 do stycznia 1940 był remontowany w Southampton (stocznia Thornycroft w Woolston). Przez kolejne miesiące razem z niszczycielami 4. Flotylli przeważnie patrolował na Morzu Północnym. 23 lutego 1940 zatopił bombami głębinowymi na północny zachód od Orkadów niemiecki okręt podwodny U-53[1]. 9 marca, eskortując konwój HN-17 z Bergen do Szkocji miał kolizję z niszczycielem HMS "Kelly" z płynącego z naprzeciwka konwoju ON-18, w której odniósł lekkie uszkodzenia[2].
Tuż przed niemieckim atakiem na Norwegię, 7-8 kwietnia "Gurkha" patrolował w rejonie Stavanger z krążownikami HMS "Arethusa" i "Galatea", niszczycielami "Afridi", "Sikh", "Mohawk", "Zulu", "Cossack", "Kashmir", "Kelvin" i polskimi OORP "Grom", "Błyskawica" i "Burza", poszukując niemieckich okrętów, lecz bez kontaktu z nieprzyjacielem[3]
Ponownie 9 kwietnia wyruszył z niszczycielami HMS "Afridi", "Sikh", "Mohawk", "Somali", "Matabele", "Mashona" osłaniając krążowniki HMS "Manchester", "Southampton", "Sheffield" i "Glasgow", mające zaatakować niemieckie okręty pod Bergen, lecz operacja została odwołana i okręty dołączyły do sił głównych Home Fleet[1]. Po południu okręty brytyjskie były atakowane przez niemieckie bombowce (Ju 88 z KG.30 i He 111 z KG.26)[2]. W trakcie ataków niszczyciele się rozproszyły, co uznano później za błędną taktykę. O 15.07 "Gurkha" został poważnie uszkodzony wybuchem bomby tuż przy prawej burcie na rufie, który uszkodził poszycie i spowodował pożar oraz zalanie maszynowni i pomieszczeń na rufie oraz unieruchomił okręt[1]. Wybuch uszkodził też radiostację i dopiero po godz. 17 udało się nawiązać łączność z krążownikiem "Aurora", który następnie nadpłynął w celu asystowania[1]. O 20.45 (czasu brytyjskiego) niszczyciel przewrócił się i zatonął na pozycji [1]. Zginęło jedynie 16 ludzi załogi, w tym 5 oficerów, natomiast 194 uratował krążownik "Aurora", a 5 niszczyciel "Mashona"[2].
"Gurkha" był pierwszym zatopionym spośród niszczycieli swojego typu Tribal oraz pierwszym brytyjskim niszczycielem zatopionym przez lotnictwo[2]. Na prośby brytyjskich oddziałów Gurkhów, imię to otrzymał wkrótce po jego zatopieniu kolejny niszczyciel należący do typu L[2].
HMS "Gurkha" otrzymał dwa wyróżnienia bojowe (battle honours): Morze Północne 1940 i kampania norweska 1940[1].
|
|||||||||||