Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| HMS Hermes | |
 INS Viraat |
|
| Historia | |
| Stocznia | stocznia Vickers-Armstrongs, Barrow-in-Furness |
| Położenie stępki | 21 czerwca 1944 |
| Wodowanie | 16 lutego 1953 |
 Royal Navy |
|
| Wejście do służby | 25 listopada 1959 |
 Indian Navy |
|
| Wycofanie ze służby | 1985 |
| Los okrętu | sprzedany do Indii w 1986, służy jako INS Viraat |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność | standardowa - 23 900 t pełna - 28 700 t |
| Długość | 226,9 m |
| Szerokość | 48,8 m |
| Zanurzenie | 8,7 m |
| Prędkość | 28 węzłów |
| Zasięg | 5040 mil morskich przy prędkości 20 w |
| Załoga | 2100 (początkowo) |
| Napęd | |
| 2 turbiny parowe Parsona o mocy łącznej 76 000 KM, 4 kotły parowe Admiralicji, 2 śruby | |
| Uzbrojenie | |
| 2 poczwórne wyrzutnie pocisków przeciwlotniczych krótkiego zasięgu Sea Cat (stan na 1966; patrz w artykule) | |
| Wyposażenie lotnicze | |
| 12 Sea Harrier FRS1, 9 Sea King HAS5 (ZOP), 9 Sea King HC4 (transp) (stan na 1982; patrz w artykule) | |
| Następna nazwa | Viraat ( 1986) |
HMS Hermes (numer taktyczny R12) to brytyjski lotniskowiec, w służbie w latach 1959-1984, następnie od 1986 do tej pory w służbie indyjskiej jako Viraat (stan na 2010). Był to 10. brytyjski okręt noszący tę nazwę, m.in. po lotniskowcu zatopionym podczas II wojny światowej i na razie ostatni klasyczny lotniskowiec zbudowany w Wielkiej Brytanii (2010). Jest też jednym z najdłużej służących bojowo lotniskowców brytyjskiej budowy. Brał udział w wojnie o Falklandy.
Spis treści |
Geneza lotniskowca "Hermes" sięga II wojny światowej, kiedy to dla marynarki brytyjskiej Royal Navy zaprojektowano nowy typ lotniskowców średniej wielkości Centaur, będących pośrednim typem między lekkimi lotniskowcami typów Colossus i Majestic, a dużymi lotniskowcami uderzeniowymi typu Audacious. Budowę ośmiu okrętów rozpoczęto w latach 1944-1945. W związku jednak z zakończeniem wojny, budowę czterech okrętów zawieszono, a pozostałej czwórki anulowano. W końcu trzy lotniskowce: HMS "Centaur", "Albion" i "Bulwark", wodowane w drugiej połowie lat 40., wprowadzono do służby na początku lat 50. W tym czasie zdecydowano też ukończyć czwarty lotniskowiec, HMS "Hermes", z licznymi zmianami w projekcie, w celu nadążenia za rozwojem techniki lotniczej.
Stępkę pod budowę HMS "Hermes" położono 21 czerwca 1944, w stoczni Vickersa w Barrow-in-Furness. Początkowo miał nosić nazwę "Elephant", lecz szybko ją zmieniono dla upamiętnienia lotniskowca "Hermes" zatopionego podczas II wojny światowej. Wodowano go dopiero 16 lutego 1953, a wszedł do służby 25 listopada 1959 - 15 lat po rozpoczęciu budowy.
"Hermes" różnił się od trzech pierwszych okrętów typu Centaur, gdyż od początku wprowadzono na nim ulepszenia w projekcie. W miarę kolejnych modernizacji, różnice te się powiększały. Od początku otrzymał on częściowo wystający poza lewą burtę skośny pokład do lądowania, którego oś wytyczona była pod kątem 6,5° do osi kadłuba (8° według innych źródeł). Pokład lotniczy miał maksymalnie szerokość 44 m. Z powodu umieszczenia dwóch długich katapult parowych na pokładzie dziobowym, przystosowanych do startu samolotów do 22 ton, przedni podnośnik samolotów umieszczony był nietypowo dla lotniskowców brytyjskich - na krawędzi skośnego pokładu, na lewej burcie. Drugi podnośnik umieszczony był typowo, centralnie w osi kadłuba na rufie, chociaż to ustawienie, typowe dla lotniskowców wojennej budowy, nie było praktyczne. "Hermes" posiadał hangar dla samolotów o wymiarach (długość / szerokość / wysokość) 111,25 x 18,9 x 5,33 m. W stosunku do innych okrętów typu, miał też powiększoną nadbudówkę.
Lotniskowiec następnie był szereg razy modyfikowany. Od lutego 1964 do maja 1966 przechodził modernizację w Devonport, w celu dostosowania go do nowszych samolotów. Pokład lotniczy poszerzono do 48,8 m, dodając też wąskie przejście po prawej stronie nadbudówki. Usunięto działka 40 mm, instalując 2 wyrzutnie rakiet plot bliskiego zasięgu Sea Cat na rufowych sponsonach.
Główną wadą okrętu były jednak stosunkowo małe wymiary, wystarczające jak na lotniskowiec okresu II wojny światowej, lecz utrudniające operowanie z niego coraz cięższych i szybszych odrzutowców. Dlatego w 1970 wycofano okręt z pierwszej linii i od marca 1971 do sierpnia 1973 poddano przebudowie w Devonport na śmigłowcowiec desantowy, podobnie jak przedtem HMS "Albion" i "Bulwark". Usunięto z niego wyposażenie dla samolotów, jak katapulty. Mógł przewozić 750 żołnierzy desantu z wyposażeniem.
Z uwagi na opóźnienia programu lotniskowców typu Invincible, "Hermes" został przebudowany między majem a grudniem 1976 na śmigłowcowiec do zwalczania okrętów podwodnych, zachowując przy tym możliwości przewożenia desantu.
Rewolucyjną zmianą w karierze okrętu było pojawienie się samolotów pionowego i krótkiego startu i lądowania (V/STOL) Hawker Siddeley Harrier. W styczniu 1977 prowadzono na HMS "Hermes" próby bazowania prototypów Harriera na okrętach, a następnie w grudniu 1979 próby jego wersji morskiej Sea Harrier. Próby okazały się udane i od 1980 do czerwca 1981 okręt przebudowano ponownie na lekki lotniskowiec. Po lewej stronie pokładu dziobowego zbudowano na nim tzw. skocznię (ski jump) - wznoszącą się pod kątem 12° rampę, z charakterystycznym opływowym przodem dla zachowania lepszej aerodynamiki okrętu. Zastosowanie skoczni pozwalało na krótki start samolotów Sea Harrier z większą masą uzbrojenia, niż w przypadku krótkiego startu z płaskiego pokładu, a tym bardziej pionowego startu. Między grudniem 1983 a marcem 1984 okręt przeszedł ponownie niewielką przebudowę.
Początkowo grupa lotnicza "Hermesa" obejmowała 30 samolotów i śmigłowców. W okresie służby jako klasyczny lotniskowiec, od 1960 do 1970, składała się głównie z samolotów myśliwsko-bombowych Supermarine Scimitar, od 1966 zastąpionych przez szturmowe Blackburn Buccaneer, myśliwców przechwytujących de Havilland Sea Vixen, samolotów wczesnego ostrzegania Fairey Gannet i śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych (ZOP) Westland Wessex. Jako śmigłowcowiec, był wyposażony w śmigłowce transportowe i ZOP Wessex i Westland Sea King. Z kolei jako lekki lotniskowiec, był wyposażony w samoloty myśliwsko-szturmowe Sea Harrier i śmigłowce ZOP Sea King.
"Hermes" początkowo używany był w licznych ćwiczeniach brytyjskiej Royal Navy oraz flot NATO. W przeciwieństwie do wcześniejszych brytyjskich powojennych lotniskowców, wycofanych na fali oszczędności w latach 70., uczestniczył jednak intensywnie w konflikcie zbrojnym na pełną skalę - wojnie o Falklandy z Argentyną w 1982. Miał być początkowo wycofany w 1982, lecz po wybuchu wojny został wyposażony jako okręt flagowy sił brytyjskich i wysłany w rejon działań, ze zwiększoną w stosunku do stanu pokojowego ilością samolotów Sea Harrier. "Hermes" był jednym z dwóch tylko dostępnych brytyjskich lotniskowców i jego myśliwce toczyły zacięte walki z argentyńskim lotnictwem. Z lotniskowca operowały także pododdziały komandosów Special Air Service (SAS) i Królewskich Marines.
Po wojnie, w obliczu wejścia do służby dwóch pozostałych lekkich lotniskowców typu Invincible, "Hermes" był wykorzystywany do celów szkolnych, a następnie 12 kwietnia 1984 wycofany ze służby brytyjskiej.
19 kwietnia 1986 dawny HMS "Hermes" został sprzedany Indiom. Po remoncie w Devonport, został 12 maja 1987 przekazany indyjskiej marynarce wojennej, gdzie został przemianowany na "Viraat" (numer taktyczny R22). Oficjalnie wszedł do służby indyjskiej dopiero 15 lutego 1989.
,_Malabar_07-2.jpg&filetimestamp=20091023104339)
W 1993 okręt przeszedł awarię w postaci zalania maszynowni. Od 1995 po remoncie, znajduje się ponownie w służbie. Od lipca 1999 do kwietnia 2001 przechodził ponowny remont i modernizację wyposażenia, który ma przedłużyć jego operatywność do 2010. Zastosowano m.in. nowe wyposażenie elektroniczne. W czerwcu 2001 "Viraat" powrócił do służby.
Od połowy 2003 do listopada 2004 przechodził kolejny remont, podczas którego został także uzbrojony w nowoczesne izraelskie pociski przeciwlotnicze krótkiego zasięgu Barak SAM.
